Ένα γλυπτό που απεικονίζει έναν αμερικανικό θαλασσαετό, το εθνικό σύμβολο των Ηνωμένων Πολιτειών και ενδημικό είδος της Βόρειας Αμερικής, επέλεξε ο Ντόναλντ Τραμπ ως δώρο για τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ, κατά τη διάρκεια του επίσημου δείπνου στην Ουάσινγκτον την Πέμπτη 24 Σεπτεμβρίου.
Παρουσιάζοντας το δώρο ενώπιον των υψηλών προσκεκλημένων, ο Αμερικανός πρόεδρος το χαρακτήρισε έκφραση «του ελεύθερου και αδάμαστου πνεύματος της Αμερικής». Σύμφωνα με το BBC, ο Τραμπ αποκάλυψε επίσης ότι ο ίδιος και η Πρώτη Κυρία, Μελάνια Τραμπ, συμμετείχαν προσωπικά στον σχεδιασμό του γλυπτού.
Η ανταλλαγή δώρων αποτελεί διαχρονικό, αλλά ιδιαίτερα λεπτό, στοιχείο της διεθνούς διπλωματίας. Στην περίπτωση της συνάντησης Τραμπ και Σι, εντάσσεται στη γενικότερη προσπάθεια της τριήμερης συνόδου να οικοδομηθούν προσωπικές σχέσεις μεταξύ των ηγετών των δύο μεγαλύτερων παγκόσμιων δυνάμεων.
Ο Ντάνιελ Κρίτενμπρινκ, στέλεχος της The Asia Group και πρώην Αμερικανός διπλωμάτης με περισσότερα από 30 χρόνια υπηρεσίας, κυρίως στην Ασία, σημειώνει πως, παρά τα σύνθετα ζητήματα που καλούνται να διαχειριστούν, «στο τέλος της ημέρας» Τραμπ και Σι παραμένουν δύο άνθρωποι. Όπως υποστηρίζει, η προσωπική σχέση τους έχει ιδιαίτερη σημασία, ενώ τα δώρα αποτελούν σημαντικό μέρος αυτής της διαδικασίας.
Ο ίδιος επισημαίνει ότι οι προσωπικές σχέσεις έχουν ξεχωριστή βαρύτητα για τον Σι και χαρακτηρίζει τον απευθείας δίαυλο επικοινωνίας των δύο ηγετών «κόλλα» που συγκρατεί «την πιο σύνθετη και καθοριστική διμερή σχέση στον κόσμο». Ο Τραμπ, από την πλευρά του, εκτιμά ιδιαίτερα αυτό που αποκαλεί «διπλωματία κορυφής».
Τα δώρα, άλλωστε, έχουν διακριτή θέση στην προεδρία Τραμπ. Κατά καιρούς έχει λάβει από πολυτελές αεροσκάφος και χαραγμένη ράβδο χρυσού μέχρι χρυσό δαχτυλίδι με διαμάντια και πολύτιμους λίθους.
Ο Όλε Γιάκομπ Σέντινγκ από το Νορβηγικό Ινστιτούτο Διεθνών Υποθέσεων υποστηρίζει πως η προσφορά δώρων αποτελεί «δομικό στοιχείο» του τρόπου λειτουργίας της προεδρίας Τραμπ. Αντίστοιχα, ο Μόρτεν Σκούμσρουντ Άντερσον, συγγραφέας μελέτης για τη διπλωματία των δώρων, σημειώνει ότι σήμερα η παράδοση των ακριβών δώρων συναντάται κυρίως στα κράτη του Περσικού Κόλπου και σε αυταρχικά καθεστώτα, όπως η Κίνα.
Από την πλευρά του, ο Σι ανακοίνωσε την Πέμπτη ότι η Ατλάντα θα υποδεχθεί δύο γιγαντιαία πάντα, ενώ ανακοίνωσε και πρόγραμμα εκπαιδευτικών ανταλλαγών για 100.000 Αμερικανούς φοιτητές που θα μπορούν να σπουδάσουν στην Κίνα μέσα σε πέντε χρόνια. Τα πάντα, Πινγκ Πινγκ και Φου Σουάνγκ, αναμένεται να φτάσουν στην Ατλάντα σε λίγες ημέρες και, σύμφωνα με τον Σι, αποτελούν «πρεσβευτές φιλίας» μεταξύ των δύο λαών.
Δεν είναι γνωστό αν υπήρξαν και άλλα δώρα, καθώς το BBC ζήτησε σχετικές διευκρινίσεις από τον Λευκό Οίκο. Στη Δύση, πάντως, η παράδοση έχει περιοριστεί λόγω δημοκρατικών δικλίδων και θεσμικών περιορισμών. Το αμερικανικό Σύνταγμα περιλαμβάνει ειδική ρήτρα περί απολαβών, ενώ το όριο για δώρα από ξένες κυβερνήσεις ανέρχεται σήμερα στα 525 δολάρια. Όσα ξεπερνούν το ποσό περιέρχονται στο ομοσπονδιακό κράτος, εκτός αν ο πρόεδρος τα εξαγοράσει προσωπικά. Για δώρα άνω συγκεκριμένου ορίου απαιτείται επίσης έγκριση του Κογκρέσου, εκτός εάν ο πρόεδρος καλύψει ο ίδιος το κόστος.
Όπως εξηγεί ο Σέντινγκ, η διαδικασία απαιτεί εβδομάδες προετοιμασίας, διαπραγματεύσεις και αυστηρό πρωτόκολλο. «Δεν πρόκειται για μια αγορά της τελευταίας στιγμής από το αεροδρόμιο», σχολιάζει ο Άντερσον.
President Donald Trump presents a statue of an eagle to President Xi as a gift and token of friendship: pic.twitter.com/OjbOUjW5rf
— Mary Margaret Olohan (@MaryMargOlohan) September 25, 2026Advertisement
Κατά την επίσκεψη του Σι στις ΗΠΑ το 2013, ο Μπαράκ Ομπάμα τού είχε προσφέρει ένα χειροποίητο παγκάκι από σεκόγια της Καλιφόρνιας, όπου είχαν συναντηθεί, και οι δύο ηγέτες είχαν φωτογραφηθεί καθισμένοι πάνω του. Αντίθετα, το 2009, η ανταλλαγή δώρων μεταξύ Γκόρντον Μπράουν και Ομπάμα ήταν πιο αμήχανη: ο Βρετανός πρωθυπουργός χάρισε μολυβοθήκη από ξύλο ιστορικού πλοίου κατά της δουλείας, ενώ ο Ομπάμα ανταπέδωσε με DVD που, σύμφωνα με τις αναφορές, δεν ήταν συμβατά με βρετανικές συσκευές.
Ο Σέντινγκ χαρακτηρίζει το περιστατικό χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτυχημένης ανταλλαγής, σημειώνοντας πως τότε οι δύο άνδρες ήταν σύμμαχοι. Στην περίπτωση Τραμπ – Σι, όπου υπάρχουν βαθιές αντιθέσεις, «δεν υπάρχει περιθώριο για λάθη», καθώς ένα ακατάλληλο δώρο μπορεί να επηρεάσει ευρύτερους στρατηγικούς στόχους.
Το διακύβευμα είναι ιδιαίτερα μεγάλο. Η τρίτη κατ’ ιδίαν συνάντηση Τραμπ και Σι πραγματοποιείται ενώ οι δύο χώρες ανταγωνίζονται για την πρωτοκαθεδρία στην τεχνητή νοημοσύνη και εν μέσω των ανησυχιών για τους κινδύνους της τεχνολογίας. Παράλληλα, έρχεται μετά έναν έντονο εμπορικό πόλεμο, ο οποίος έχει προς το παρόν περιοριστεί χάρη σε ανακωχή που παρατάθηκε κατά την επίσκεψη.
«Το πρωτόκολλο, οι εντυπώσεις και τα δώρα» αποτελούν τελικά εργαλεία για τη διατήρηση σταθερών σχέσεων μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας, καταλήγει ο Κρίτενμπρινκ, προσθέτοντας πως μια εύθραυστη ανακωχή είναι προτιμότερη από έναν ανελέητο εμπορικό πόλεμο.
Με πληροφορίες από BBC
