Την ώρα που η Ευρώπη δοκιμάζεται από το κύμα καύσωνα, τα ευρωπαϊκά συνδικάτα ζητούν από την Κομισιόν να κάνει για τους εργαζόμενους αυτό που ήδη γίνεται στα γήπεδα του Μουντιάλ: να θεσπιστούν υποχρεωτικά διαλείμματα ενυδάτωσης. Την ίδια στιγμή, οι Ευρωπαίοι Πράσινοι ζητούν έκτακτη σύνοδο των ηγετών της ΕΕ, προειδοποιώντας ότι ο καύσωνας μετατρέπεται σε «μεγάλη ευρωπαϊκή κρίση δημόσιας υγείας» και ότι η Πράσινη Συμφωνία είναι «το σχέδιο προστασίας της Ευρώπης» απέναντι στους καύσωνες, τις ξηρασίες, τις πυρκαγιές και τις πλημμύρες.
Όσον αφορά στο αίτημα για τα υποχρεωτικά διαλείμματα ενυδάτωσης αυτό διατυπώνεται από την Ευρωπαϊκή Συνομοσπονδία Συνδικάτων, η ETUC, η οποία εκπροσωπεί 45 εκατομμύρια μέλη από 93 συνδικαλιστικές οργανώσεις σε 41 ευρωπαϊκές χώρες, καθώς και 10 ευρωπαϊκές συνδικαλιστικές ομοσπονδίες. Ζητά δε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεσμευτική νομοθεσία για μέγιστες θερμοκρασίες εργασίας και δικαίωμα σε υποχρεωτικά διαλείμματα ενυδάτωσης χωρίς απώλεια αμοιβής, μαζί με πρόσβαση σε νερό, σκιά και τουαλέτες.
Η αφορμή είναι τα υποχρεωτικά διαλείμματα ενυδάτωσης που εφαρμόζονται στο Παγκόσμιο Κύπελλο, μετά από καμπάνια της διεθνούς ένωσης ποδοσφαιριστών FIFPRO. Τα διαλείμματα γίνονται μετά το 22ο λεπτό κάθε ημιχρόνου, ώστε οι παίκτες να ξεκουραστούν και να πιούν νερό όταν η θερμοκρασία ξεπερνά τους 30 βαθμούς Κελσίου.
«Τα υποχρεωτικά διαλείμματα ενυδάτωσης που χρησιμοποιούνται στο Μουντιάλ έφεραν στο προσκήνιο τον κίνδυνο που αντιμετωπίζουν οι εργαζόμενοι από την ακραία ζέστη, αλλά και τα μέτρα που μπορούν να ληφθούν για την προστασία τους», δήλωσε η γενική γραμματέας της ETUC, Esther Lynch. Όπως σημείωσε, «οι οικοδόμοι, οι εργάτες γης ή οι οδηγοί λεωφορείων χρειάζονται πολύ περισσότερο από τρία λεπτά για να ανακάμψουν», αλλά το παράδειγμα του ποδοσφαίρου δείχνει πώς η εργασία μπορεί να προσαρμοστεί στην κλιματική αλλαγή.
Η ίδια πρόσθεσε ότι το διάλειμμα σε υψηλές θερμοκρασίες είναι ένα μέτρο κοινής λογικής, αλλά πολλοί εργοδότες αρνούνται είτε να το εφαρμόσουν είτε ακόμη και να το συζητήσουν με τα συνδικάτα. Γι’ αυτό, όπως είπε, η Κομισιόν πρέπει να κατοχυρώσει νομικά το δικαίωμα όλων των εργαζομένων σε αυξημένα διαλείμματα, στο πλαίσιο δεσμευτικής νομοθεσίας για τις μέγιστες θερμοκρασίες εργασίας μέσω της Πράξης για τις Ποιοτικές Θέσεις Εργασίας.
Οι αριθμοί λένε την αλήθεια
Τα στοιχεία που επικαλείται η ETUC δείχνουν γιατί το θέμα δεν είναι θεωρητικό. Οι θάνατοι που συνδέονται με τη ζέστη στους χώρους εργασίας στην ΕΕ έχουν αυξηθεί κατά 42% από το 2000, η ταχύτερη αύξηση σε παγκόσμιο επίπεδο. Την ίδια ώρα, ο αριθμός των εργαζομένων που εκτίθενται σε καύσωνες κατά την εργασία τους στην ΕΕ έχει αυξηθεί κατά 60% τα τελευταία 20 χρόνια.
Σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, το 47% των εργαζομένων δηλώνει ότι έχει αισθανθεί υπερβολική ζέστη στη δουλειά, αλλά μόλις το 15% λέει ότι έχουν ληφθεί μέτρα για την προστασία του. Όταν η θερμοκρασία ξεπερνά τους 30 βαθμούς Κελσίου, ο κίνδυνος εργατικού ατυχήματος αυξάνεται κατά 5% έως 7%, ενώ πάνω από τους 38 βαθμούς τα ατυχήματα γίνονται 10% έως 15% πιθανότερα.
Χωρίς ανάσα
Το θέμα τέθηκε σήμερα και στη μεσημβρινή ενημέρωση της Κομισιόν. Η ερώτηση έγινε σε μια περίοδο όπου η ζέστη δοκιμάζει και τις Βρυξέλλες, όπου η χρήση κλιματισμού παραμένει περιορισμένη και ακόμη και σε αρκετούς χώρους γραφείων της Κομισιόν δεν υπάρχει πάντα κλιματισμός. Η εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αστειεύτηκε ότι «όλοι υποφέρουμε από τη ζέστη» και ότι η αίθουσα της ενημέρωσης Τύπου είναι «η εξαίρεση», καλώντας τους δημοσιογράφους να βρουν καταφύγιο εκεί.
Πέρα από το σχόλιο, η απάντηση της Κομισιόν ήταν προσεκτική. Η εκπρόσωπος τόνισε ότι οι κίνδυνοι από τις υψηλές θερμοκρασίες στην εργασία λαμβάνονται «πολύ σοβαρά» και ότι η προστασία της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων αποτελεί αναπόσπαστο μέρος των εργασιακών δικαιωμάτων και ενός ασφαλούς εργασιακού περιβάλλοντος.
Η Κομισιόν υπενθύμισε επίσης ότι το 2024 ήταν η θερμότερη χρονιά που έχει καταγραφεί και ότι οι συνέπειες της κλιματικής αλλαγής γίνονται πλέον αισθητές σε πολλές περιοχές της Ευρώπης. Όπως ανέφερε η εκπρόσωπος, η οδηγία για τους χώρους εργασίας βρίσκεται σε διαδικασία αναθεώρησης και στο πλαίσιο αυτό εξετάζεται, μεταξύ άλλων, πώς μπορούν να προστατευθούν καλύτερα οι εργαζόμενοι από τους κινδύνους που προκαλούν οι καύσωνες και η κλιματική αλλαγή.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, πάντως, δεν ανακοίνωσε σε αυτή τη φάση υποχρεωτικά διαλείμματα ενυδάτωσης σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Παρέπεμψε στις αρμόδιες εθνικές αρχές, οι οποίες έχουν την ευθύνη για την εφαρμογή των εθνικών μέτρων, ενώ σημείωσε ότι η ίδια θα συνεχίσει να παρακολουθεί τη σωστή μεταφορά της ευρωπαϊκής νομοθεσίας στον συγκεκριμένο τομέα.
Ο συνομοσπονδιακός γραμματέας της ETUC, Giulio Romani, υπογράμμισε ότι είναι σωστό να λαμβάνονται μέτρα για την προστασία των ποδοσφαιριστών, αλλά δεν υπάρχει λόγος να μην επεκταθούν και στους ανθρώπους που χτίζουν τα στάδια, οδηγούν τα τρένα και τα λεωφορεία που μεταφέρουν φιλάθλους, πωλούν τρόφιμα και ποτά ή καθαρίζουν τις εξέδρες.
Για τα ευρωπαϊκά συνδικάτα, ο καύσωνας δεν είναι πλέον μια έκτακτη παρένθεση, αλλά μέρος της νέας εργασιακής πραγματικότητας.
Οι Πράσινοι ζητούν έκτακτη σύνοδο κορυφής για τον καύσωνα
Η πίεση προς την ΕΕ δεν περιορίζεται πάντως μόνο στα εργασιακά μέτρα. Με αφορμή τη συνεδρίαση των υπουργών Περιβάλλοντος στο Λουξεμβούργο, το Ευρωπαϊκό Πράσινο Κόμμα ζήτησε να προετοιμαστεί έκτακτη σύνοδος των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων της ΕΕ, με στόχο την άμεση ενίσχυση των ευρωπαϊκών πολιτικών προστασίας από την κλιματική κρίση και της Πράσινης Συμφωνίας.
Ο συμπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Πράσινου Κόμματος, Κίαραν Κάφι, προειδοποίησε ότι «αυτός ο καύσωνας μετατρέπεται γρήγορα σε μεγάλη ευρωπαϊκή κρίση δημόσιας υγείας», υπενθυμίζοντας ότι, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, περισσότεροι από 200.000 άνθρωποι στην Ευρώπη έχουν πεθάνει λόγω ακραίας ζέστης τα τελευταία τέσσερα χρόνια.
«Η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε μια καθαρή επιλογή: να αποδυναμώσει ή να ενισχύσει τις προστασίες της Πράσινης Συμφωνίας που κρατούν τους ανθρώπους ασφαλείς», ανέφερε, προσθέτοντας ότι η επιστήμη είναι σαφής και ότι όσοι ζουν στην Ευρώπη βιώνουν ήδη τις συνέπειες της κλιματικής κρίσης.
Από την πλευρά της, η συμπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Πράσινου Κόμματος, Βούλα Τσέτση, τόνισε ότι ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας υπενθυμίζει πως σχεδόν όλοι οι θάνατοι που συνδέονται με τη ζέστη μπορούν να προληφθούν. «Αυτή η κρίση δεν αφορά μόνο τον καιρό, αλλά και τα πολιτικά λάθη που έχουν γίνει», σημείωσε, κατηγορώντας το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα και την άκρα δεξιά ότι επιχειρούν να αποδυναμώσουν κρίσιμα τμήματα της Πράσινης Συμφωνίας, από την αποκατάσταση της φύσης έως την προστασία από την αποψίλωση.
Όπως είπε η κ. Τσέτση, η Πράσινη Συμφωνία «δεν είναι ένα αφηρημένο περιβαλλοντικό σχέδιο, αλλά το σχέδιο προστασίας της Ευρώπης» απέναντι στους καύσωνες, τις ξηρασίες, τις πυρκαγιές και τις αιφνίδιες πλημμύρες. Κάλεσε μάλιστα τους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων να συγκληθούν σε έκτακτη σύνοδο υψηλού επιπέδου, προειδοποιώντας ότι «η Ιστορία θα κρίνει τις πολιτικές επιλογές που γίνονται σήμερα και τους επόμενους μήνες».
