ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ-ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε σήμερα το σχέδιο «AccelerateEU» για την ενεργειακή κρίση, με στόχο την άμεση ανακούφιση νοικοκυριών (αλλά χωρίς βαριές παρεμβάσεις) και επιχειρήσεων, ιδίως των πιο ευάλωτων, και την επιτάχυνση της απεξάρτησης της Ευρώπης από τα ορυκτά καύσιμα.
Η Επιτροπή ανακοινώνει μεταξύ άλλων ότι θα παρουσιάσει επίσης νομοθετική πρόταση για τα τέλη δικτύου και τη φορολογία, διασφαλίζοντας, μεταξύ άλλων, ότι η ηλεκτρική ενέργεια θα φορολογείται λιγότερο από τα ορυκτά καύσιμα.
Στο πακέτο προβλέπεται συντονισμός στην πλήρωση των αποθεμάτων φυσικού αερίου για την αποφυγή αυξήσεων τιμών, καθώς και παρεμβάσεις στην αγορά καυσίμων αεροσκαφών με στόχο την αποφυγή ελλείψεων.
Ακόμη προβλέπονται μέτρα για τη βελτιστοποίηση της διανομής καυσίμων μεταξύ των κρατών-μελών, η χαρτογράφηση της διυλιστικής δυναμικότητας της Ευρώπης με στόχο τη μέγιστη αξιοποίησή της, καθώς και η εξέταση αναθεώρησης της νομοθεσίας για τα αποθέματα πετρελαίου ώστε να ενσωματωθούν απαιτήσεις και για καύσιμα αεροσκαφών.
«Η Ευρώπη αντιμετωπίζει ακόμη μία κρίση που συνδέεται με τα ορυκτά καύσιμα. Αυτό πρέπει να αποτελέσει ένα καμπανάκι αφύπνισης και ένα σημείο καμπής – τη στιγμή που η Ευρώπη θα απομακρυνθεί από την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα και θα στραφεί προς την ενεργειακή αυτονομία μέσω καθαρής ενέργειας. Με το AccelerateEU στηρίζουμε τα κράτη-μέλη ώστε να παρέχουν άμεση ανακούφιση σε όσους πλήττονται περισσότερο στην κοινωνία μας, ενώ ταυτόχρονα εντείνουμε τη μετάβαση στην καθαρή ενέργεια και τον εξηλεκτρισμό. Αυτός είναι ο μόνος διαρκής τρόπος για να διασφαλιστούν σταθερές, ασφαλείς, καθαρές και προσιτές ενεργειακές προμήθειες για όλους τους Ευρωπαίους». δήλωσε ο Επίτροπος Ενέργειας και Στέγασης Νταν Γιόργκενσεν.
Η σημερινή πρωτοβουλία της Κομισιόν έρχεται σε απάντηση στο αίτημα των ηγετών της ΕΕ, όπως διατυπώθηκε στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 19ης Μαρτίου, για την παρουσίαση μιας «εργαλειοθήκης» στοχευμένων και προσωρινών μέτρων απέναντι στις αυξήσεις των τιμών των εισαγόμενων ορυκτών καυσίμων λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή. Η πρόταση θα προσαρμόζεται ανάλογα με τις εξελίξεις, ενώ τα μέτρα θα βρεθούν στο επίκεντρο των συζητήσεων των ηγετών στο άτυπο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στην Κύπρο στις 23–24 Απριλίου.
Τα βασικά μέτρα
«Για δεύτερη φορά μέσα σε λιγότερο από πέντε χρόνια, οι Ευρωπαίοι πληρώνουν το τίμημα της εξάρτησης της Ευρώπης από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα. Με το σχέδιο «AccelerateEU», η Κομισιόν επιχειρεί να δώσει άμεση ανακούφιση σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις ιδίως στα πιο ευάλωτα χαράσσοντας παράλληλα μια σταθερή πορεία προς την ενεργειακή ανεξαρτησία. Από την κλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή, η ΕΕ έχει ήδη δαπανήσει επιπλέον 24 δισ. ευρώ για εισαγωγές ενέργειας λόγω των αυξημένων τιμών, χωρίς να έχει λάβει ούτε μία επιπλέον μονάδα ενέργειας» ανέφερεο Επίτροπος Ενέργειας της ΕΕ Νταν Γιόργκενσεν και στο πλαίσιο αυτό παρουσίασε τις ακόλουθες δράσεις:
Άμεσα, στοχευμένα και προσωρινά μέτρα
Η προστασία των καταναλωτών, συμπεριλαμβανομένης της βιομηχανίας, από τις αυξήσεις των τιμών μπορεί να περιλαμβάνει στοχευμένα σχήματα εισοδηματικής στήριξης και ενεργειακά κουπόνια, καθώς και τη μείωση των ειδικών φόρων κατανάλωσης στην ηλεκτρική ενέργεια για τα ευάλωτα νοικοκυριά.
Παράλληλα, προβλέπονται προγράμματα που θα διευκολύνουν τα να επενδύσουν σε ενεργειακά αποδοτικές λύσεις, όπως φωτοβολταϊκά, αντλίες θερμότητας και αναβαθμίσεις κτιρίων, ώστε να μειώσουν μόνιμα το ενεργειακό τους κόστος.
Η Επιτροπή θα υιοθετήσει επίσης ένα Προσωρινό Πλαίσιο Κρατικών Ενισχύσεων, το οποίο θα παρέχει πρόσθετη ευελιξία στις εθνικές κυβερνήσεις, συμπεριλαμβανομένων μέτρων έκτακτης ανάγκης για τη στήριξη των πιο εκτεθειμένων οικονομικών τομέων.
Συντονισμός
Ο συντονισμός σύμφωνα με την Επιτροπή, αποτελεί βασικό στοιχείο της ευρωπαϊκής απάντησης. Η Επιτροπή θα διασφαλίσει ότι τα μέτρα σε επίπεδο κρατών-μελών θα εφαρμόζονται με πλήρη συντονισμό. Αυτό περιλαμβάνει την πλήρωση των υπόγειων αποθηκών φυσικού αερίου, τη χρήση ευελιξιών στους κανόνες πλήρωσης, καθώς και τυχόν έκτακτες απελευθερώσεις αποθεμάτων πετρελαίου.
Οι ομάδες συντονισμού για το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο θα συνεδριάζουν τακτικά ώστε να διασφαλίζεται πλήρης εικόνα της κατάστασης μεταξύ των κρατών-μελών.
Τα εθνικά μέτρα έκτακτης ανάγκης, καθώς και τα μέτρα για τη διασφάλιση της διαθεσιμότητας καυσίμων, όπως το καύσιμο αεροσκαφών και το ντίζελ –συμπεριλαμβανομένης της διαθεσιμότητας δυναμικότητας διύλισης– θα πρέπει να συντονίζονται στενά.
Νέο Παρατηρητήριο καυσίμων
Θα δημιουργηθεί ένα νέο Παρατηρητήριο Καυσίμων για την παρακολούθηση της παραγωγής, των εισαγωγών, των εξαγωγών και των αποθεμάτων καυσίμων μεταφορών στην ΕΕ. Αυτό θα επιτρέψει τον έγκαιρο εντοπισμό πιθανών ελλείψεων και, σε περίπτωση χρήσης αποθεμάτων έκτακτης ανάγκης, τη λήψη στοχευμένων μέτρων για τη διατήρηση ισορροπημένης διανομής καυσίμων.
Για τον μετριασμό των επιπτώσεων των υψηλών τιμών και πιθανών ελλείψεων στον τομέα των αερομεταφορών, η Επιτροπή θα παρέχει επίσης σαφήνεια σχετικά με τις υφιστάμενες ευελιξίες στο ευρωπαϊκό πλαίσιο για τον τομέα των αερομεταφορών.
Επιτάχυνση της μετάβασης στην καθαρή ενέργεια
Η Επιτροπή προωθεί την επιτάχυνση της μετάβασης σε καθαρές, εγχώριες μορφές ενέργειας, με στόχο την αντικατάσταση του πετρελαίου, του φυσικού αερίου και των ορυκτών καυσίμων στις μεταφορές.
Μέχρι το καλοκαίρι θα παρουσιαστεί Σχέδιο Δράσης για τον Εξηλεκτρισμό, το οποίο θα περιλαμβάνει φιλόδοξο στόχο και μέτρα για την άρση εμποδίων στον εξηλεκτρισμό της βιομηχανίας, των μεταφορών και των κτιρίων. Η ταχεία υλοποίηση του Σχεδίου Επενδύσεων για τις Βιώσιμες Μεταφορές είναι καθοριστική για την ανάπτυξη βιώσιμων καυσίμων αεροπορίας.
Δίκτυα και υποδομές
Ο εξηλεκτρισμός πρέπει να συνοδεύεται από δίκτυα κατάλληλα για τον σκοπό αυτό. Πρώτο βήμα είναι η πλήρης εφαρμογή της υφιστάμενης νομοθεσίας και η ταχεία ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων για το Ευρωπαϊκό Πακέτο Δικτύων.
Η μεγιστοποίηση της υφιστάμενης υποδομής ανανεώσιμων πηγών ενέργειας αποτελεί επίσης προτεραιότητα. Η ταχεία αναβάθμιση μεγάλων αιολικών και άλλων εγκαταστάσεων, συμπεριλαμβανομένων υπεράκτιων πάρκων και υδροηλεκτρικών μονάδων, μπορεί να αποφέρει άμεσα αποτελέσματα.
Η Επιτροπή θα παρουσιάσει επίσης νομοθετική πρόταση για τα τέλη δικτύου και τη φορολογία, διασφαλίζοντας, μεταξύ άλλων, ότι η ηλεκτρική ενέργεια θα φορολογείται λιγότερο από τα ορυκτά καύσιμα.
Ενίσχυση επενδύσεων
Σημαντικοί πόροι είναι ήδη διαθέσιμοι σε επίπεδο ΕΕ, όπως το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (219 δισ. ευρώ) και τα ταμεία συνοχής. Στην παρούσα κρίση, η ταχύτητα και ο αντίκτυπος είναι καθοριστικής σημασίας.
Η Επιτροπή θα στηρίξει τα κράτη-μέλη στην πλήρη αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων, ωστόσο οι δημόσιοι πόροι, όπως τονίζεται, δεν επαρκούν για τις συνολικές επενδυτικές ανάγκες της ενεργειακής μετάβασης, που ανέρχονται σε 660 δισ. ευρώ ετησίως έως το 2030.
Για το λόγο αυτό κάνει λόγο για την κινητοποίηση ιδιωτικών επενδύσεων, με την Επιτροπή να αναφέρει ότι έχει ήδη υιοθετήσει Στρατηγική Επενδύσεων Καθαρής Ενέργειας και θα διοργανώσει Σύνοδο Επενδύσεων Καθαρής Ενέργειας με τη συμμετοχή επενδυτών, βιομηχανίας και δημόσιων φορέων.
«Οι επιλογές που κάνουμε σήμερα θα καθορίσουν την ικανότητά μας να αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις του παρόντος και τις κρίσεις του μέλλοντος. Η στρατηγική μας “AccelerateEU” θα φέρει τόσο άμεση όσο και πιο διαρθρωτική ανακούφιση για τους Ευρωπαίους πολίτες και τις επιχειρήσεις. Πρέπει να επιταχύνουμε τη μετάβαση σε καθαρές, εγχώριες μορφές ενέργειας. Αυτό θα μας δώσει ενεργειακή ανεξαρτησία και ασφάλεια και θα μας επιτρέψει να αντέξουμε γεωπολιτικές κρίσεις» αναφέρει η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
