Με εμφανή ανησυχία παρακολουθεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή την κλιμάκωση γύρω από το ντίζελ, επιβεβαιώνοντας ότι βρίσκονται σε εξέλιξη «πολλά τηλεφωνήματα και πολλές συναντήσεις» τόσο με τα κράτη-μέλη όσο και σε υψηλό επίπεδο με την αμερικανική κυβέρνηση, χωρίς ωστόσο να επιβεβαιώνει τις πληροφορίες περί αμερικανικού τελεσιγράφου για άμεση απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων. Αύριο συνεδριάζει ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας.
Η κινητικότητα έρχεται ενώ η τιμή του ντίζελ στην ΕΕ έφθασε σε νέο ιστορικό υψηλό, στα 2,24 ευρώ το λίτρο κατά μέσο όρο, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Κομισιόν. (δείτε αναλυτικά εδώ)
Την ίδια ώρα, το Reuters μεταδίδει ότι η Κομισιόν, μαζί με τη Γαλλία, την Ιταλία, την Ιρλανδία και τη Βρετανία, πραγματοποιούν τηλεδιάσκεψη για το ενδεχόμενο να χρειαστεί νέα απελευθέρωση αποθεμάτων ντίζελ.
Η πληροφορία έρχεται λίγες ώρες μετά το αποκλειστικό του πρακτορείου σύμφωνα με το οποίο η κυβέρνηση Τραμπ έχει ζητήσει από τη Γαλλία και τη Γερμανία να αντλήσουν ποσότητες από τα αποθέματα έκτακτης ανάγκης προκειμένου να αποκλιμακωθούν οι διεθνείς τιμές, αφήνοντας διαφορετικά ανοικτό το ενδεχόμενο περιορισμού ή απαγόρευσης των αμερικανικών εξαγωγών ντίζελ.
Σε αλλεπάλληλες ερωτήσεις δημοσιογράφων κατά τη μεσημβρινή ενημέρωση της Κομισιόν, η εκπρόσωπος για θέματα Ενέργειας Άνα-Καϊσα Ίτκονεν απέφυγε να επιβεβαιώσει τις συγκεκριμένες πληροφορίες, παραδέχθηκε όμως ότι η κινητικότητα είναι έντονη.
«Βρισκόμαστε σε πολύ στενή επαφή με τα κράτη-μέλη μας για αυτό το συνεχιζόμενο ζήτημα», ανέφερε, προσθέτοντας ότι υπάρχουν επίσης «επαφές υψηλού επιπέδου με την αμερικανική κυβέρνηση».
«Πολλές συναντήσεις, πολλές επαφές βρίσκονται σε εξέλιξη», είπε χαρακτηριστικά.
Το επόμενο κρίσιμο σημείο είναι η συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας την Παρασκευή 2 Οκτωβρίου. Η Ίτκονεν παρέπεμψε επανειλημμένα στη συνεδρίαση, εξηγώντας παράλληλα ότι εάν υπάρξει πρόταση του ΙΕΑ (Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας) για νέα απελευθέρωση αποθεμάτων, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι εκείνη που συντονίζει τη θέση των κρατών-μελών.
«Αν υπάρξει πρόταση από τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας για απελευθέρωση αποθεμάτων, είναι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή που συντονίζει τα κράτη-μέλη», σημείωσε.
Υπενθυμίζεται ότι μόλις πριν από δύο ημέρες ο εκτελεστικός διευθυντής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, Φατίχ Μπιρόλ, είχε προειδοποιήσει ότι η Ευρώπη είναι μία από τις πλέον εκτεθειμένες περιοχές παγκοσμίως στο ντίζελ, λόγω της μεγάλης εξάρτησής της από εισαγωγές και των συνεχιζόμενων αναταράξεων στις διεθνείς αγορές. Είχε επισημάνει επίσης ότι περίπου το 50% του ντίζελ που εισάγει η Ευρώπη προέρχεται από τις ΗΠΑ, γεγονός που καθιστά οποιονδήποτε περιορισμό των αμερικανικών εξαγωγών ιδιαίτερα κρίσιμο για την ευρωπαϊκή αγορά.
Ο Μπιρόλ είχε παράλληλα τονίσει ότι στο πλαίσιο της προηγούμενης συντονισμένης διεθνούς παρέμβασης συμφωνήθηκε η απελευθέρωση περίπου 400 εκατ. βαρελιών από στρατηγικά αποθέματα, ενώ είχε σημειώσει χαρακτηριστικά ότι το μεγαλύτερο μέρος των συνολικών αποθεμάτων παραμένει ακόμη διαθέσιμο για την περίπτωση σοβαρότερης διαταραχής.
Εθελοντική η απελευθέρωση των αποθεμάτων
Η Κομισιόν διευκρίνισε ότι οποιαδήποτε συμμετοχή σε συντονισμένη απελευθέρωση αποθεμάτων μέσω του ΙΕΑ είναι εθελοντική.
Ο Οργανισμός μπορεί να εισηγηθεί τις ποσότητες που θεωρεί αναγκαίες, αλλά κάθε χώρα αποφασίζει εάν θα συμμετάσχει. Τα κράτη-μέλη ενημερώνουν για τις ποσότητες που απελευθερώνουν και η Επιτροπή συντονίζει την ευρωπαϊκή δράση μέσω της Ομάδας Συντονισμού για το Πετρέλαιο.
Όταν οι δημοσιογράφοι επέμειναν ζητώντας συγκεκριμένα στοιχεία για τα διαθέσιμα αποθέματα ντίζελ, η Ίτκονεν παρέπεμψε στα στοιχεία της Eurostat, τονίζοντας ότι τα έκτακτα αποθέματα «παραμένουν σε υψηλά επίπεδα» και είναι διαθέσιμα σε περίπτωση διαταραχής της αγοράς.
Εξήγησε επίσης ότι η ευρωπαϊκή νομοθεσία επιβάλλει στα κράτη-μέλη να διατηρούν αποθέματα για 90 ημέρες, χωρίς όμως να ορίζει πόσο από αυτά πρέπει να είναι αργό πετρέλαιο, βενζίνη, κηροζίνη, καύσιμο αεροπορίας ή ντίζελ. Η σύνθεση των αποθεμάτων παραμένει στη διακριτική ευχέρεια των κρατών.
Η επόμενη τακτική συνεδρίαση της Ομάδας Συντονισμού για το Πετρέλαιο είναι προγραμματισμένη για τις 15 Οκτωβρίου, ωστόσο η Επιτροπή δηλώνει έτοιμη να συγκαλέσει έκτακτη συνεδρίαση νωρίτερα εάν το απαιτήσουν οι εξελίξεις.
«Δεν έχουμε έλλειψη αλλά παγκόσμια κρίση τιμών ενέργειας»
Παρά την έντονη κινητικότητα, η Κομισιόν επιμένει σε μία κρίσιμη διάκριση: αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει πρόβλημα επάρκειας ντίζελ στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
«Δεν υπάρχει σήμερα έλλειψη ντίζελ στην ΕΕ», τόνισε η εκπρόσωπος, επικαλούμενη τα συμπεράσματα της τελευταίας συνεδρίασης της Ομάδας Συντονισμού για το Πετρέλαιο.
Όταν ρωτήθηκε εάν είναι σωστό να χρησιμοποιηθούν στρατηγικά αποθέματα όταν το πρόβλημα αφορά κυρίως τις τιμές και όχι την προσφορά, η Ίτκονεν απέφυγε να πάρει θέση υπέρ ή κατά μιας νέας απελευθέρωσης, επαναλαμβάνοντας ότι πρόκειται για εθελοντική απόφαση των κρατών.
Έδωσε όμως σαφή περιγραφή της σημερινής κατάστασης:
«Είναι πολύ, πολύ ξεκάθαρο ότι αυτή τη στιγμή βρισκόμαστε σε μια κρίση προσιτότητας. Έχουμε εξαιρετικά υψηλές τιμές ενέργειας».
Και πρόσθεσε: «Δεν υπάρχει προς το παρόν πρόβλημα προσφοράς. Δεν έχουμε συγκεκριμένη έλλειψη ντίζελ ή φυσικού αερίου αυτή τη στιγμή στην Ευρωπαϊκή Ένωση».
Σύμφωνα με την Κομισιόν, αυτό που βρίσκεται σε εξέλιξη είναι μια «παγκόσμια κρίση τιμών ενέργειας», η οποία δεν πλήττει μόνο την Ευρώπη. Η Ίτκονεν υπογράμμισε ότι πρέπει να γίνεται σαφής διάκριση ανάμεσα στην ασφάλεια εφοδιασμού και στις πολύ υψηλές τιμές.
«Όταν κοιτάζουμε τις ιστορικές μέσες τιμές, το πετρέλαιο, το ντίζελ και το φυσικό αέριο είναι ακριβά», σημείωσε.
«Πολλά τηλεφωνήματα, πολλές συναντήσεις»
Η πίεση προς την Επιτροπή αυξήθηκε όταν το Reuters ρώτησε ευθέως τι ακριβώς κάνει η Κομισιόν απέναντι στις αμερικανικές απαιτήσεις.
«Βρισκόμαστε σε πολύ στενή επαφή για να συντονίσουμε με τα κράτη-μέλη το πώς θα προχωρήσουμε και, σε ξεχωριστό επίπεδο, έχουμε επίσης επαφές υψηλού επιπέδου με την κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών», απάντησε η Ίτκονεν.
«Μπορώ να σας διαβεβαιώσω ότι αυτή τη στιγμή γίνονται πολλά τηλεφωνήματα και πολλές συναντήσεις», πρόσθεσε, δείχνοντας εκ νέου προς τη συνεδρίαση τουτην Παρασκευή ως το επόμενο κομβικό σημείο.
Η Επιτροπή δεν επιβεβαιώνει έτσι δημόσια ότι η Ουάσιγκτον έχει θέσει στην Ευρώπη το δίλημμα «ανοίξτε τα αποθέματα ή αντιμετωπίστε περιορισμό των εξαγωγών». Η ένταση των επαφών, ωστόσο, σε συνδυασμό με τη νέα τηλεδιάσκεψη για πιθανή απελευθέρωση ντίζελ, δείχνει ότι η συζήτηση έχει ήδη περάσει σε επίπεδο άμεσου συντονισμού μεταξύ κυβερνήσεων και ευρωπαϊκών θεσμών.
