Σε ευθεία πίεση προς την Ευρώπη φαίνεται ότι περνά πλέον η κυβέρνηση Τραμπ για το ντίζελ, ζητώντας από την ΕΕ να απελευθερώσει 120 εκατ. βαρέλια μέσα στους επόμενους έξι μήνες και βάζοντας στο στόχαστρο ειδικά τη Γαλλία και τη Γερμανία. Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες του Reuters, η Ουάσιγκτον έχει διαμηνύσει στις δύο χώρες ότι, εάν δεν ανοίξουν τα στρατηγικά τους αποθέματα για να πέσουν οι διεθνείς τιμές, παραμένει στο τραπέζι ακόμη και η απαγόρευση των αμερικανικών εξαγωγών ντίζελ.
Η αμερικανική απαίτηση έρχεται σε μια εξαιρετικά ευαίσθητη στιγμή για την Ευρώπη δεδομένου ότι περίπου το 50% των εισαγωγών ντίζελ της ΕΕ προερχόταν τον Αύγουστο από τις ΗΠΑ, ενώ μόλις πριν από δύο ημέρες Κομισιόν και Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας προειδοποιούσαν ότι τα στρατηγικά αποθέματα πρέπει να χρησιμοποιούνται με προσοχή, καθώς μπορεί να χρειαστούν σε περίπτωση σοβαρότερης ενεργειακής κρίσης μέσα στον χειμώνα.
Η δυσαρέσκεια της Ουάσιγκτον επικεντρώνεται ειδικά σε Παρίσι και Βερολίνο. Αμερικανοί αξιωματούχοι θεωρούν, σύμφωνα με τις πηγές του Reuters, ότι οι δύο χώρες δεν έχουν ανταποκριθεί πλήρως στις δεσμεύσεις που είχαν αναλάβει στο πλαίσιο της συντονισμένης έκτακτης απελευθέρωσης αποθεμάτων του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, η οποία συμφωνήθηκε νωρίτερα φέτος για να περιοριστούν οι επιπτώσεις από τις διαταραχές που συνδέονται με τον πόλεμο στο Ιράν.
Με βάση τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της Eurostat, η Γαλλία διέθετε περίπου 8,2 εκατ. τόνους στρατηγικών αποθεμάτων ντίζελ και η Γερμανία 5,6 εκατ. τόνους, δηλαδή μαζί περίπου το 35% των συνολικών αποθεμάτων της ΕΕ, τα οποία ανέρχονταν σε περίπου 39 εκατ. τόνους.
Συνολικά, τα κράτη-μέλη διατηρούν σχεδόν 109 εκατ. τόνους έκτακτων αποθεμάτων αργού και καυσίμων, ενώ οι ευρωπαϊκοί κανόνες απαιτούν αποθέματα που να καλύπτουν τουλάχιστον 90 ημέρες καθαρών εισαγωγών ή 61 ημέρες εγχώριας κατανάλωσης, όποιο από τα δύο είναι υψηλότερο.
Η νέα εξέλιξη αποτελεί συνέχεια μιας αντιπαράθεσης που είχε αρχίσει εδώ και αρκετές ημέρες. Ηδη πριν από μία εβδομάδα, όταν η Κομισιόν εξέφρασε δημόσια την ανησυχία της για τα σχέδια της κυβέρνησης Τραμπ να περιορίσει τις εξαγωγές ντίζελ.
Η Κομισιόν είχε τότε τονίσει ότι δεν υπήρχε συγκεκριμένη έλλειψη ντίζελ στην ΕΕ, αλλά είχε αναγνωρίσει τη μεγάλη εξάρτηση από την αμερικανική αγορά, με τις εισαγωγές από τις ΗΠΑ να αντιστοιχούν περίπου στο 50% τον Αύγουστο.
Το δίλημμα των στρατηγικών αποθεμάτων
Ο Επίτροπος Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν είχε δηλώσει ότι η ΕΕ συζήτησε με τον εκτελεστικό διευθυντή του ΙΕΑ Φατίχ Μπιρόλ το ενδεχόμενο νέας απελευθέρωσης αποθεμάτων, χωρίς όμως να έχει ληφθεί απόφαση.
Όπως εξήγησε, η χρήση στρατηγικών αποθεμάτων μπορεί να συμβάλει στην αποκλιμάκωση απότομων αυξήσεων των τιμών, αλλά πρέπει να σταθμίζεται απέναντι στην ανάγκη να παραμένουν διαθέσιμες ποσότητες για την περίπτωση μιας σοβαρότερης και πιο παρατεταμένης διαταραχής στον εφοδιασμό.
Ο Μπιρόλ υπενθύμισε ότι στο πλαίσιο της προηγούμενης διεθνούς παρέμβασης συμφωνήθηκε η απελευθέρωση περίπου 400 εκατ. βαρελιών από στρατηγικά αποθέματα παγκοσμίως, με τις ΗΠΑ να συνεισφέρουν 172 εκατ. βαρέλια και τις χώρες της ΕΕ να δεσμεύονται για περίπου το 20% της συνολικής ποσότητας.
Σύμφωνα με τον ίδιο, περίπου τα δύο τρίτα των ποσοτήτων που είχαν συμφωνηθεί έχουν ήδη φθάσει στις αγορές. Παρά ταύτα, η συνολική χρήση αντιστοιχεί περίπου στο 20% των στρατηγικών αποθεμάτων των χωρών του ΙΕΑ.
«Το 80% παραμένει ακόμη στην τσέπη μας», είχε πει χαρακτηριστικά, καθιστώντας σαφές ότι υπάρχει σημαντικό περιθώριο νέας παρέμβασης, αλλά όχι χωρίς υπολογισμό του κινδύνου.
Η πίεση έρχεται πριν από έναν δύσκολο χειμώνα
Η αμερικανική απαίτηση έρχεται παράλληλα με τις προειδοποιήσεις για έναν ιδιαίτερα δύσκολο χειμώνα στην Ευρώπη.
Ο Γιόργκενσεν έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν αναμένεται άμεσο πρόβλημα επάρκειας, όμως οι πολύ υψηλές τιμές μπορεί να δημιουργήσουν για τα νοικοκυριά ένα αποτέλεσμα παρόμοιο με εκείνο μιας πραγματικής έλλειψης: ακόμη και αν το καύσιμο υπάρχει, πολλοί μπορεί να μην έχουν την οικονομική δυνατότητα να το πληρώσουν.
Ο Μπιρόλ είχε επίσης χαρακτηρίσει την Ευρώπη μία από τις πλέον εκτεθειμένες περιοχές παγκοσμίως στο ντίζελ, λόγω της μεγάλης εξάρτησής της από εισαγωγές.
«Ελπίζουμε να μην είναι βαρύς ο χειμώνας. Αλλά η ελπίδα δεν είναι στρατηγική», είχε τονίσει, καλώντας Ευρώπη, συμμάχους και ενεργειακούς εταίρους να συνεργαστούν ώστε να περιοριστούν οι επιπτώσεις στην οικονομία και στους καταναλωτές.
