Νέα επισιτιστική κρίση και μεταναστευτικό τσουνάμι φοβάται η Ευρώπη μετά την κλιμάκωση των ρωσικών συγκρούσεων στη Μαύρη Θάλασσα με τη Μόσχα να επιδιώξει να χρησιμοποιήσει τις αλυσίδες εφοδιασμού τροφίμων για να υπονομεύσει την υποστήριξη της ΕΕ προς την Ουκρανία.
Σύμφωνα με το Euronews, η Ευρώπη φοβάται ότι θα μπορούσε να ξεσπάσει μια καταστροφική κρίση σε διάφορα επίπεδα καθώς η Ρωσία επιβάλλει νέο αποκλεισμό στη Μαύρη Θάλασσα προκαλώντας εμπορική ασφυξία στην Ουκρανία.
«Στη Μαύρη Θάλασσα, οι ρωσικές επιθέσεις σε πλοία μεταφοράς σιτηρών θα μπορούσαν να προκαλέσουν ένα ακόμη παγκόσμιο σοκ για την επισιτιστική ασφάλεια», δήλωσε η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ, Κάγια Κάλλας.
Ο Βέλγος Μαξίμ Πρεβό προέτρεψε για μια «συντονισμένη λύση» για να αποτραπεί αυτό που χαρακτήρισε ως τριπλή καταστροφή: κατάρρευση των κρατικών εσόδων της Ουκρανίας, παγκόσμια επισιτιστική κρίση στην Αφρική και εντατικοποίηση των μεγάλης κλίμακας μεταναστευτικών ροών προς την Ευρώπη.
«Τα μπλοκαρίσματα των αποστολών σιτηρών και ενέργειας στη Μαύρη Θάλασσα δεν είναι κάτι που μπορούμε απλώς να παρακολουθούμε από απόσταση», υπογράμμισε.
Νέα επισιτιστική κρίση
Από τον Ιούλιο, η Μόσχα έχει εντείνει τις επιθέσεις στα λιμάνια και τα πλοία της Ουκρανίας στη Μαύρη Θάλασσα, παρεμποδίζοντας σοβαρά την ικανότητά της να πουλάει σιτηρά σε παγκόσμιες αγορές όπως η Αίγυπτος, η Αλγερία, η Τυνησία, η Υεμένη και η Ινδονησία. Το Κίεβο έχει απαντήσει με τον ίδιο τρόπο και έχει εξαπολύσει επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πυραύλους εναντίον ρωσικών πλοίων και κόμβων.
Η κλιμάκωση συνέπεσε με την κορύφωση της περιόδου συγκομιδής στην Ουκρανία και άφησε δεκάδες χιλιάδες στρέματα με καλαμπόκι, κριθάρι και σιτάρι να καταστρέφονται.
Πριν από τις νέες επιθέσεις, η Ουκρανία εξήγαγε 6 εκατομμύρια τόνους γεωργικών και χαλυβουργικών προϊόντων κάθε μήνα μέσω τριών λιμένων: της Οδησσού, του Τσόρνομορσκ και του Πιβντένι.
Τώρα, διακινεί περίπου 4,5 εκατομμύρια τόνους μέσω εναλλακτικών διαδρομών, καθώς οι φορείς εκμετάλλευσης εξακολουθούν να διστάζουν να αναλάβουν το επικίνδυνο θαλάσσιο ταξίδι.
Ωστόσο, αυτές οι διαδρομές, γνωστές και ως λωρίδες αλληλεγγύης, δεν επωφελούνται πλέον από ένα καθεστώς χωρίς δασμούς, το οποίο οι Βρυξέλλες κατάργησαν μετά την αντίδραση των χωρών της Ανατολικής Ευρώπης.
Μία από αυτές, η οποία συνδέει τις ουκρανικές εξαγωγές με το λιμάνι της Κωνστάντζας της Ρουμανίας μέσω του Δούναβη, περνάει μια άνευ προηγουμένου καλοκαιρινή ξηρασία.
«Είναι ένα ουσιαστικό μέσο για να επιτραπεί η σωστή πρόσβαση σε προσιτές τιμές για τα σιτηρά σε όλη τη Μέση Ανατολή και την Αφρική», υπογράμισε η υπουργός Εξωτερικών της Ρουμανίας Οάνα-Σίλβια Τσόιου στη συνάντηση στην Ιρλανδία.
Ο Ουκρανός ομόλογός της, Άντριι Σίμιχα, ο οποίος συμμετείχε στη συνάντηση, προέτρεψε τους Ευρωπαίους να ασκήσουν «πίεση» στη Ρωσία για να επιτύχει πλήρη κατάπαυση του πυρός στη Μαύρη Θάλασσα.
Χτύπημα και στη χαλυβουργία
Για το Κίεβο, έναν σημαντικό εξαγωγέα δημητριακών, το οικονομικό σοκ επιδεινώνεται από την ευρύτερη κλιμάκωση της Ρωσίας, συμπεριλαμβανομένων των αδιάκοπων επιθέσεων με μη επανδρωμένα αεροσκάφη που έχουν σχεδιαστεί για να σπείρουν φόβο στους πολίτες και να διαταράξουν την οικονομική δραστηριότητα στις πόλεις.
Η χώρα έχει ήδη ζητήσει από τους συμμάχους της να βοηθήσουν στην κάλυψη ενός ελλείμματος 23 δισεκατομμυρίων ευρώ, ένα κενό που ο αποκλεισμός της Μαύρης Θάλασσας απειλεί να επιδεινώσει καθώς μειώνονται τα δημόσια έσοδα.
Οι χώρες της ΕΕ εξετάζουν επί του παρόντος το ενδεχόμενο τροποποίησης του χρονοδιαγράμματος του δανείου στήριξης των 90 δισεκατομμυρίων ευρώ για να επισπεύσουν ένα μερίδιο που έχει προβλεφθεί για το 2027. Αλλά κάτι τέτοιο θα σήμαινε λιγότερα χρήματα για το επόμενο έτος και θα οδηγούσε σε διακοπή της βοήθειας.
Ενώ μια ομάδα χωρών προσπαθεί να αναβιώσει την ιδέα της αξιοποίησης των «παγωμένων» ρωσικών περιουσιακών στοιχείων 210 δισεκατομμυρίων ευρώ, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διστάζει να ανοίξει ξανά την αμφιλεγόμενη συζήτηση. Το Βέλγιο, το οποίο κατέχει το μεγαλύτερο μέρος των περιουσιακών στοιχείων, αντιτίθεται σθεναρά.
Ο αποκλεισμός της Μαύρης Θάλασσας ενέχει επίσης παγκόσμιους κινδύνους: η έλλειψη δημητριακών θα μπορούσε να οδηγήσει τον πληθωρισμό στις αναπτυσσόμενες χώρες, να τροφοδοτήσει τη λαϊκή δυσαρέσκεια και να ενθαρρύνει τη μετανάστευση προς την Ευρώπη. Στην Αίγυπτο, έναν από τους κύριους πελάτες της Ουκρανίας, η τιμή του ψωμιού παρακολουθείται στενά.
Η μετανάστευση αποτελεί εδώ και καιρό ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα ζητήματα της Ευρώπης, αλλά η συζήτηση έχει γίνει ακόμη πιο έντονη από την κρίση στη Θέουτα της Ισπανίας, όταν περισσότεροι από 80.000 άνθρωποι διέσχισαν τα σύνορα από το Μαρόκο σε μια μαζική εισροή.
Αυτοί οι φόβοι βαραίνουν έντονα τους Ευρωπαίους, οι οποίοι έχουν επανειλημμένα κατηγορήσει τη Ρωσία ότι χρησιμοποιεί τις αλυσίδες εφοδιασμού τροφίμων ως όπλο για να υπονομεύσει τη συμπάθεια για την Ουκρανία.
«Η κοινή γνώμη κουράζεται όλο και περισσότερο από αυτή την υποστήριξη», δήλωσε ο Πρεβό στην Ιρλανδία, «ωστόσο παραμένει πιο απαραίτητη από ποτέ».
