Η ικανότητα να αντιλαμβανόμαστε τους αριθμούς ίσως δεν είναι κάτι που μαθαίνουμε, αλλά κάτι με το οποίο γεννιόμαστε. Νέα επιστημονική έρευνα δείχνει ότι ακόμη και βρέφη λίγων ωρών ή ημερών διαθέτουν ήδη τους βασικούς νευρωνικούς μηχανισμούς που τους επιτρέπουν να ξεχωρίζουν διαφορετικές ποσότητες, προσφέροντας σημαντικές απαντήσεις για την προέλευση της μαθηματικής σκέψης, σύμφωνα με το New Scientist.
Οι ερευνητές μελέτησαν 21 νεογέννητα ηλικίας από λίγων ωρών έως τριών ημερών, χρησιμοποιώντας ηλεκτροεγκεφαλογράφημα (EEG) για την καταγραφή της ηλεκτρικής δραστηριότητας του εγκεφάλου. Κατά τη διάρκεια του πειράματος, τα βρέφη άκουγαν επαναλαμβανόμενες ομάδες τεσσάρων ή δώδεκα συλλαβών, ενώ ταυτόχρονα παρακολουθούσαν εικόνες με τέσσερις ή δώδεκα τελείες.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όταν ο αριθμός των ακουστικών και οπτικών ερεθισμάτων ταυτιζόταν, η δραστηριότητα σε περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με την επεξεργασία και οργάνωση αισθητηριακών πληροφοριών μειωνόταν. Αντίθετα, όταν οι δύο ποσότητες δεν συνέπιπταν, η νευρωνική δραστηριότητα αυξανόταν, γεγονός που υποδηλώνει ότι ο εγκέφαλος των νεογέννητων μπορεί ήδη να αναγνωρίζει και να συγκρίνει αριθμητικές πληροφορίες.
Το φαινόμενο αυτό συνδέεται με έναν γνωστό μηχανισμό του εγκεφάλου, σύμφωνα με τον οποίο η απόκριση μειώνεται όταν ένα ερέθισμα επαναλαμβάνεται, επιτρέποντας αποτελεσματικότερη επεξεργασία των πληροφοριών. Η εμφάνιση διαφορετικής ποσότητας ενεργοποιεί εκ νέου τον εγκέφαλο, καθώς αναγνωρίζεται ως νέο ερέθισμα.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι αυτή η έμφυτη αίσθηση των αριθμών είχε σημαντική εξελικτική αξία, καθώς θα βοηθούσε τους πρώτους ανθρώπους να διακρίνουν γρήγορα, για παράδειγμα, τον αριθμό πιθανών κινδύνων ή διαθέσιμων πηγών τροφής.
Παράλληλα, προηγούμενες έρευνες έχουν δείξει ότι η αριθμητική αντίληψη κατά τον πρώτο χρόνο ζωής συνδέεται με τις μαθηματικές επιδόσεις αργότερα στην παιδική ηλικία. Η κατανόηση των νευρωνικών μηχανισμών που βρίσκονται πίσω από αυτή την ικανότητα θα μπορούσε στο μέλλον να συμβάλει στην έγκαιρη αναγνώριση παιδιών που διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης δυσαριθμησίας, μιας μαθησιακής δυσκολίας που επηρεάζει την κατανόηση και τη χρήση των αριθμών.
Πώς οι επιστήμονες μελετούν τον εγκέφαλο των βρεφών
Σύμφωνα με το UCD Neuropsychology Lab, οι επιστημονικές έρευνες δείχνουν ότι η μάθηση αρχίζει ήδη από την περίοδο της κύησης. Μελέτες έχουν διαπιστώσει ότι νεογέννητα μόλις δύο ημερών αναγνωρίζουν και προτιμούν τη φωνή της μητέρας τους σε σχέση με άλλες φωνές, ενώ τα έμβρυα φαίνεται πως μπορούν να αναγνωρίσουν και τη φωνή του πατέρα πριν ακόμη γεννηθούν.
Αντίστοιχα, βρέφη έχουν δείξει προτίμηση σε μουσικά ακούσματα που άκουγαν οι μητέρες τους κατά την εγκυμοσύνη.
Παράλληλα, τα μωρά γεννιούνται με βασικά αντανακλαστικά, όπως η αναπνοή, η κατάποση, ο θηλασμός και το κλάμα, αλλά και με έμφυτη προδιάθεση για κοινωνική αλληλεπίδραση. Από τις πρώτες κιόλας ημέρες της ζωής τους εστιάζουν περισσότερο στα ανθρώπινα πρόσωπα απ’ ό,τι σε άλλα οπτικά ερεθίσματα, ενώ καταγράφεται αυξημένη εγκεφαλική δραστηριότητα όταν τα παρατηρούν.
Για να μελετήσουν αυτές τις ικανότητες, οι επιστήμονες χρησιμοποιούν σύγχρονες τεχνικές, όπως η παρακολούθηση της κίνησης των ματιών (eye tracking), που δείχνει πού και για πόσο χρόνο κοιτάζει ένα βρέφος, καθώς και το ηλεκτροεγκεφαλογράφημα (EEG), το οποίο καταγράφει την ηλεκτρική δραστηριότητα του εγκεφάλου ενώ το μωρό παρακολουθεί εικόνες ή ακούει ήχους.
Οι μέθοδοι αυτές προσφέρουν πολύτιμες πληροφορίες για την ανάπτυξη του εγκεφάλου ήδη από τις πρώτες ημέρες της ζωής.
(Με πληροφορίες από NewScientist, UCD Neuropsychology Lab)
