Σε εξέλιξη βρίσκονται οι ανακοινώσεις των αρμόδιων υπουργών για το νέο πλαίσιο που θα διέπει την πρόσβαση των ανηλίκων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με το ενδεχόμενο απαγόρευσης για παιδιά κάτω των 15 ετών να βρίσκεται στο επίκεντρο. Το νομοσχέδιο παρουσιάζεται σήμερα, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου, στο Μποδοσάκειο Μέγαρο, ενόψει της κατάθεσής του στη Βουλή. Στην παρουσίαση συμμετέχουν οι υπουργοί Επικρατείας Άκης Σκέρτσος, Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης και Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου.
Βασική πρόβλεψη του ελληνικού σχεδίου είναι η θέσπιση κατώτατου ορίου ηλικίας τα 15 έτη για την πρόσβαση στα social media, με τις σχετικές διατάξεις να προγραμματίζεται να τεθούν σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2027.
Τι προβλέπει η ελληνική ρύθμιση για την πρόσβαση στα social media
Σύμφωνα με πληροφορίες της ΕΡΤ, το ελληνικό σχέδιο νόμου επικεντρώνεται στην πρόσβαση των παιδιών κάτω των 15 ετών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, καθορίζοντας ως ελάχιστη επιτρεπόμενη ηλικία τα 15 έτη. Η εφαρμογή του μέτρου έχει προγραμματιστεί να ξεκινήσει την 1η Ιανουαρίου 2027.
Για την εφαρμογή της ρύθμισης, η συμπλήρωση του ηλικιακού ορίου θα υπολογίζεται με βάση το ημερολογιακό έτος γέννησης. Ειδικότερα, τα παιδιά που έχουν γεννηθεί το ίδιο ημερολογιακό έτος θα θεωρείται ότι συμπληρώνουν το προβλεπόμενο ηλικιακό όριο την 1η Ιανουαρίου του αντίστοιχου έτους.
Οι πάροχοι των υπηρεσιών θα πρέπει να εφαρμόζουν κατάλληλους, αξιόπιστους και αναλογικούς μηχανισμούς επαλήθευσης ηλικίας. Οι λύσεις αυτές οφείλουν να περιορίζουν τη συλλογή προσωπικών δεδομένων και να διασφαλίζουν την προστασία της ιδιωτικότητας των χρηστών.
Το ελληνικό σχέδιο νόμου δεν καθιστά υποχρεωτική τη χρήση μιας συγκεκριμένης εφαρμογής ή τεχνολογίας για τον έλεγχο της ηλικίας. Το σχέδιο νόμου δεν προβλέπει αποκλειστική μέθοδο επαλήθευσης της ηλικίας ούτε επιβάλλει τη χρήση του Kids.gov.gr Wallet ή του Gov.gr Wallet.
Οι δύο αυτές λύσεις αναφέρονται ως ενδεικτικές επιλογές, καθώς έχουν σχεδιαστεί με χαρακτηριστικά που μπορούν να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις του ευρωπαϊκού πλαισίου σχετικά με την αποτελεσματικότητα, την αξιοπιστία, την αναλογικότητα, την ελαχιστοποίηση των δεδομένων και την προστασία της ιδιωτικής ζωής.
Παράλληλα, οι πάροχοι μπορούν να αξιοποιούν και άλλες ισοδύναμες μεθόδους επαλήθευσης, υπό την προϋπόθεση ότι αυτές συμμορφώνονται με το ενωσιακό δίκαιο και τις ισχύουσες ευρωπαϊκές τεχνικές προδιαγραφές.
EU KIDS Act: Το ευρύτερο ευρωπαϊκό πλαίσιο προστασίας των ανηλίκων
Σε αντίθεση με την ελληνική πρωτοβουλία, η οποία αφορά ειδικά τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η ευρωπαϊκή πρόταση EU KIDS Act έχει ευρύτερο πεδίο εφαρμογής και φιλοδοξεί να καλύψει περισσότερες κατηγορίες ψηφιακών υπηρεσιών.
Εκτός από τα social media, περιλαμβάνει πλατφόρμες διαμοιρασμού βίντεο, διαδικτυακά παιχνίδια, καταστήματα εφαρμογών, AI companions, καθώς και βοηθούς τεχνητής νοημοσύνης με τους οποίους μπορρείς να συνομιλείς. Για κάθε κατηγορία υπηρεσιών προβλέπονται διαφορετικές υποχρεώσεις, ανάλογα με τη φύση της και τους κινδύνους που ενδέχεται να συνεπάγεται για τους ανηλίκους.
Επιπλέον, η ευρωπαϊκή πρόταση περιλαμβάνει κανόνες ασφαλούς σχεδιασμού για τις πλατφόρμες βίντεο, τα διαδικτυακά παιχνίδια, τα καταστήματα εφαρμογών και ορισμένες υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης. Στόχος είναι η διαμόρφωση ενός ευρύτερου πλαισίου προστασίας των παιδιών στο ψηφιακό περιβάλλον.
Επομένως, η κύρια διαφορά ανάμεσα στις δύο πρωτοβουλίες είναι ότι η ελληνική ρύθμιση εστιάζει στην πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ενώ το EU KIDS Act επιχειρεί να αντιμετωπίσει τους κινδύνους για τους ανηλίκους σε ένα ευρύτερο φάσμα ψηφιακών υπηρεσιών.
Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή πρόταση, οι γονείς δεν θα μπορούν να επιτρέπουν τη δημιουργία πλήρους λογαριασμού κοινωνικής δικτύωσης για παιδιά κάτω των 15 ετών. Προβλέπεται, ωστόσο, η δυνατότητα δημιουργίας ενός ειδικού, περιορισμένου λογαριασμού για παιδιά ηλικίας από 13 έως κάτω των 15 ετών.
Η δυνατότητα αυτή θα εξαρτάται από το αν ο πάροχος της εκάστοτε πλατφόρμας προσφέρει τέτοιου είδους λογαριασμό. Η δημιουργία του θα πρέπει να γίνεται από τον γονέα ή τον κηδεμόνα του παιδιού. Για παιδιά κάτω των 13 ετών, η πρόταση δεν επιτρέπει τη δημιουργία λογαριασμού κοινωνικού δικτύου στο όνομα του ανηλίκου.
Ποιοι περιορισμοί θα ισχύουν για τους ειδικούς λογαριασμούς
Οι ειδικοί λογαριασμοί για τις ηλικίες από 13 έως κάτω των 15 ετών θα συνοδεύονται από συγκεκριμένες δικλίδες προστασίας. Ειδικότερα, η ευρωπαϊκή πρόταση προβλέπει:
- Υποχρεωτική παροχή εργαλείων γονικού ελέγχου.
- Δυνατότητα θέσπισης ημερήσιου χρονικού ορίου χρήσης έως και μία ώρα.
- Δυνατότητα ελέγχου των νέων επαφών του παιδιού.
Με αυτόν τον τρόπο, επιδιώκεται να παρέχεται περιορισμένη πρόσβαση στις συγκεκριμένες υπηρεσίες, με αυξημένες δυνατότητες εποπτείας από τους γονείς ή τους κηδεμόνες. Η κύρια ευθύνη για την τήρηση των κανόνων θα ανήκει στους ίδιους τους παρόχους των ψηφιακών υπηρεσιών. Οι εταιρείες θα πρέπει να εφαρμόζουν τα προβλεπόμενα ηλικιακά όρια και να συμμορφώνονται με τις αντίστοιχες απαιτήσεις προστασίας των ανηλίκων.
Για τις πολύ μεγάλες πλατφόρμες προβλέπονται επιπλέον υποχρεώσεις συμμόρφωσης. Σε αυτές περιλαμβάνονται η υποβολή σχεδίου συμμόρφωσης στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, καθώς και η διενέργεια ανεξάρτητου ελέγχου, το κόστος του οποίου θα βαρύνει τις ίδιες τις πλατφόρμες.
Οι γονείς και τα καταστήματα εφαρμογών θα έχουν υποστηρικτικό και συμπληρωματικό ρόλο στην εφαρμογή των μέτρων. Ωστόσο, η συμμετοχή τους δεν απαλλάσσει τις πλατφόρμες από την ευθύνη να διασφαλίζουν ότι τηρούν τις υποχρεώσεις που τους αναλογούν.
