Την εγκυμοσύνη σε μεγαλύτερη ηλικία, εστιάζοντας στους πιθανούς κινδύνους αλλά και στους τρόπους με τους οποίους μπορεί να αντιμετωπιστεί, εξετάζει σε κείμενό του το AP. Η δρ Ζακελίν Μινς, μαιευτήρας-γυναικολόγος στο Τέξας, περιγράφει από προσωπική εμπειρία (απέκτησε το πρώτο της παιδί 37 και το δεύτερο 39 ετών) ότι η εγκυμοσύνη στα τέλη της δεκαετίας των 30 είναι πιο απαιτητική για το σώμα, με αυξημένη κόπωση και ορισμένες επιπλοκές που χρειάζονται προσοχή. Παρόλο που στις περισσότερες περιπτώσεις η εγκυμοσύνη εξελίσσεται φυσιολογικά, είναι σημαντικό οι γυναίκες να γνωρίζουν τους πιθανούς κινδύνους.
Τα τελευταία χρόνια, ολοένα και περισσότερες γυναίκες αποκτούν παιδιά μετά τα 35
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, το ποσοστό γεννήσεων σε αυτή την ηλικιακή ομάδα αυξήθηκε σημαντικά, γεγονός που συνδέεται με τον όρο «προχωρημένη μητρική ηλικία». Η ηλικία αυτή σχετίζεται με αυξημένες πιθανότητες εμφάνισης προβλημάτων τόσο για τη μητέρα όσο και για το παιδί. Για παράδειγμα, οι μεγαλύτερες σε ηλικία έγκυες έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίσουν υπέρταση, παχυσαρκία και άλλες χρόνιες παθήσεις, ενώ διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο επιπλοκών κατά την εγκυμοσύνη. Επιπλέον, είναι πιο πιθανό να γεννήσουν με καισαρική τομή ή να αποκτήσουν δίδυμα ή παιδιά με γενετικές ανωμαλίες.
Παρά τους αυξημένους κινδύνους, οι ειδικοί τονίζουν ότι τα ποσοστά επιπλοκών παραμένουν σχετικά χαμηλά και ότι οι περισσότερες γυναίκες άνω των 35 έχουν υγιείς εγκυμοσύνες και παιδιά. Η σωστή προετοιμασία και η ιατρική παρακολούθηση μπορούν να μειώσουν σημαντικά τους κινδύνους.
Η δρ. Άσλεϊ Ζινκ, ειδικός σε θέματα μητέρας-εμβρύου στο Πανεπιστήμιο του Τέξας Σάουθγουέστερν, δηλώνει ότι η βελτιστοποίηση της υγείας μας είναι σαν «να χτίζουμε το πρώτο σπίτι του μωρού μας».
Ένα βασικό βήμα είναι η προετοιμασία πριν από τη σύλληψη. Οι γιατροί συνιστούν στις γυναίκες να φροντίσουν τη γενική τους υγεία, υιοθετώντας ισορροπημένη διατροφή, τακτική άσκηση και αποφυγή επιβλαβών συνηθειών, όπως το κάπνισμα. Επίσης, είναι σημαντικό να ελέγχονται και να ρυθμίζονται τυχόν χρόνιες παθήσεις και να γίνονται τακτικές προληπτικές εξετάσεις. Η εγκυμοσύνη είναι μια απαιτητική διαδικασία για τον οργανισμό, καθώς αυξάνεται ο όγκος του αίματος και επιβαρύνεται το καρδιαγγειακό σύστημα, γι’ αυτό η καλή φυσική κατάσταση βοηθά στην καλύτερη αντιμετώπιση των δυσκολιών.
Οι γιατροί προτείνουν επίσης έναν προγεννητικό έλεγχο πριν από την εγκυμοσύνη, ώστε να εντοπιστούν πιθανά προβλήματα και να εξασφαλιστεί ότι η γυναίκα είναι κατάλληλα προετοιμασμένη, συμπεριλαμβανομένης της ενημέρωσης των εμβολιασμών.
Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, η παρακολούθηση είναι ιδιαίτερα σημαντική. Συνιστάται υπερηχογράφημα στο πρώτο τρίμηνο για τον προσδιορισμό της ηλικίας κύησης, την επιβεβαίωση της ημερομηνίας τοκετού και τον εντοπισμό πιθανών πολύδυμων κυήσεων. Οι γυναίκες άνω των 35 έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να κυοφορούν δίδυμα ή τρίδυμα, είτε λόγω ορμονικών αλλαγών είτε λόγω μεθόδων υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο πρόωρου τοκετού.
Επιπλέον, προτείνεται ο μη επεμβατικός προγεννητικός έλεγχος μέσω αιματολογικών εξετάσεων, που μπορεί να ανιχνεύσει χρωμοσωμικές ανωμαλίες όπως το σύνδρομο Down. Ο κίνδυνος αυτών των ανωμαλιών αυξάνεται με την ηλικία της μητέρας.
Σύμφωνα με το Stanford Medicine Children’s Health , ο κίνδυνος εμφάνισης συνδρόμου Down είναι περίπου 1 στις 1.250 για μια γυναίκα που συλλαμβάνει στην ηλικία των 25 ετών και αυξάνεται σε περίπου 1 στις 100 για μια γυναίκα που συλλαμβάνει στα 40.
Αν τα αποτελέσματα δείξουν πιθανό πρόβλημα, μπορεί να χρειαστούν πιο επεμβατικές εξετάσεις, όπως η αμνιοπαρακέντηση ή η λήψη χοριακών λαχνών.
Σε μεταγενέστερα στάδια της εγκυμοσύνης, υπερηχογραφήματα ανάπτυξης μπορούν να ελέγξουν την κατάσταση του πλακούντα, την ανάπτυξη του εμβρύου και την ποσότητα αμνιακού υγρού. Οι μεγαλύτερες σε ηλικία έγκυες έχουν αυξημένο κίνδυνο για συγγενείς ανωμαλίες, ιδιαίτερα καρδιολογικές, καθώς και μικρό αλλά υπαρκτό κίνδυνο θνησιγένειας. Για τον λόγο αυτό, είναι σημαντικό να παρακολουθούνται οι κινήσεις του εμβρύου, ειδικά όσο πλησιάζει ο τοκετός.
Κατά τον τοκετό, οι γυναίκες μεγαλύτερης ηλικίας έχουν αυξημένες πιθανότητες να υποβληθούν σε καισαρική τομή, η οποία συνδέεται με υψηλότερο κίνδυνο επιπλοκών όπως λοιμώξεις και αιμορραγία. Οι λόγοι μπορεί να περιλαμβάνουν προϋπάρχουσες παθήσεις ή επιπλοκές κατά τον τοκετό, όπως μεγάλο βάρος εμβρύου λόγω διαβήτη κύησης.
Τέλος, το κείμενο αναφέρεται σε προβλήματα που σχετίζονται με τον πλακούντα, τα οποία εμφανίζονται συχνότερα σε μεγαλύτερες ηλικίες και μπορεί να προκαλέσουν σοβαρή αιμορραγία.
Αφού γέννησε την κόρη της το 2023, μέρος του πλακούντα της δρ Μινς διατηρήθηκε και έπρεπε να αφαιρεθεί, και χρειάστηκε θεραπεία για αιμορραγία μετά τον τοκετό. Μια εβδομάδα μετά τη γέννηση του γιου της πέρυσι, υπέστη σοβαρή αιμορραγία και έπρεπε να νοσηλευτεί στο νοσοκομείο.
«Έτσι, και τα δύο μωρά μου προσπάθησαν να με … αποτελειώσουν λίγο», αστειεύεται. «Μόλις ξεπέρασα όλα αυτά τα προβλήματα με τις αιμορραγίες, ήμουν καλά… Και και τα δύο παιδιά μου είναι εξαιρετικά υγιή, οπότε είμαι ευγνώμων γι’ αυτό».
Η ελλληνική πραγματικότητα: Δημογραφικό αδιέξοδο
Παρά το γεγονός πως, μετά το 1990 οι γεννήσεις στη χώρα μας μειώθηκαν σημαντικά στο σύνολό τους, εκείνες που αφορούν σε γυναίκες ηλικίας 40 ετών και άνω πενταπλασιάσθηκαν, καθώς από το 1,4% του συνόλου στις αρχές της δεκαετίας του ’90, το 2023-24 ανήλθαν σε ποσοστό 8-9%. Την ίδια περίοδο, οι γεννήσεις από γυναίκες 30-39 ετών σχεδόν διπλασιάσθηκαν, ενώ οι γεννήσεις, προερχόμενες από γυναίκες στις ηλικιακές κατηγορίες 20-29 και κάτω των 20 ετών, κατέρρευσαν.
Τα παραπάνω συμπεράσματα περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων στο πρόσφατο ψηφιακό δελτίο του Ινστιτούτου Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών (ΙΔΕΜ) με θέμα: «Ολο και λιγότερα παιδιά σε όλο και μεγαλύτερη ηλικία: οι γεννήσεις σε ηλικία 40 ετών και άνω και η συμβολή τους στους δείκτες γονιμότητας». Συγγραφέας είναι ο καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας και διευθυντής του Ινστιτούτου Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών, Βύρωνας Κοτζαμάνης.
Όπως, μάλιστα, έχει σημειώσει ο ίδιος, στο ΕΡΤnews, «έχουμε ένα σημαντικό πρόβλημα σε εθνικό επίπεδο, το οποίο γίνεται ακόμη πιο έντονο σε τοπικό επίπεδο, ιδιαίτερα σε ορεινές και ημιορεινές περιοχές». Σχολιάζοντας τα τελευταία στοιχεία για το 2026, όπου στους πρώτους μήνες του έτους οι θάνατοι είναι περίπου διπλάσιοι από τις γεννήσεις και ότι σε μικρές δημοτικές κοινότητες, μάλιστα, δεν καταγράφεται ούτε μία γέννηση μέσα σε ολόκληρο το έτος ο κ. Κοτζαμάνης δήλωσε ότι «το πρόβλημα παραμένει βαθύ και διαχρονικό».
ΠΗΓΗ: AP , Stanford Medicine Children’s Health , Ινστιτούτου Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών
