Στον σύγχρονο επαγγελματικό αθλητισμό, η επιτυχία δεν εξαρτάται μόνο από το ταλέντο και τη σκληρή δουλειά. Τα φυσικά χαρακτηριστικά ενός αθλητή, όπως το ύψος και ο σωματότυπος, μπορούν να αποδειχθούν εξίσου σημαντικά, καθώς συχνά καθορίζουν το πόσο καλά μπορεί να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις του αθλήματός του.
Οι επιστήμονες αναφέρονται στον λεγόμενο «Νόμο της Μορφολογικής Βελτιστοποίησης», σύμφωνα με τον οποίο οι αθλητές που διαθέτουν τα κατάλληλα σωματικά χαρακτηριστικά για το άθλημά τους έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να διακριθούν. Το μπάσκετ αποτελεί το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα, με τον ύψους 2,24 μέτρων Βίκτορ Γουεμπανιαμά να αποδεικνύει πόσο καθοριστικό μπορεί να είναι το ύψος.
Στο ποδόσφαιρο, όμως, η εικόνα είναι διαφορετική. Αν και το ύψος προσφέρει πλεονεκτήματα σε μονομαχίες, στις στημένες φάσεις και στις εναέριες διεκδικήσεις, δεν αποτελεί από μόνο του εγγύηση επιτυχίας. Η τεχνική κατάρτιση, η ταχύτητα, η ευφυΐα στο παιχνίδι και η φυσική κατάσταση εξακολουθούν να είναι οι παράγοντες που κάνουν τη μεγαλύτερη διαφορά στο κορυφαίο επίπεδο.
Το ύψος που φαίνεται να κυριαρχεί στο σύγχρονο ποδόσφαιρο
Οι ποδοσφαιριστές του Παγκοσμίου Κυπέλλου έχουν κάθε λογής σωματότυπο και ύψος: από τον Ντιέγκο Μαραντόνα της Αργεντινής (1,65 μ.) και τον Λιονέλ Μέσι (1,70 μ.), ο οποίος ως παιδί αντιμετώπισε ανεπάρκεια αυξητικής ορμόνης, μέχρι τον Πελέ της Βραζιλίας (1,73 μ.), τον Ζινεντίν Ζιντάν της Γαλλίας (1,85 μ.) και τον Έρλινγκ Μπράουτ Χάαλαντ της Νορβηγίας (1,95 μ.).
Αντίστοιχα, οι νικητές της Χρυσής Μπάλας (FIFA Ballon d’Or) προέρχονται από όλο το φάσμα των υψών. Ο Μέσι έχει ύψος 1,70 μ., ενώ ο Ισπανός Ροντρίγκο Ερνάντες Κασκάντε (Ρόδρι) φτάνει το 1,90 μ.
Επίσης, δεν υπάρχει γραμμική συσχέτιση ανάμεσα στο μέσο ύψος μιας ομάδας και την αγωνιστική της επιτυχία. Η Αργεντινή, η Ισπανία και η Βραζιλία, χώρες που έχουν κατακτήσει το Παγκόσμιο Κύπελλο, συγκαταλέγονται διαχρονικά στις πιο κοντές ομάδες της διοργάνωσης. Επομένως, οι γονείς παιδιών που ονειρεύονται καριέρα στο ποδόσφαιρο δεν χρειάζεται να ανησυχούν ιδιαίτερα για το ύψος τους.
Υπάρχει, ωστόσο, ένα αξιοσημείωτο στοιχείο: το μέσο ύψος των ομάδων του Μουντιάλ είναι εντυπωσιακά παρόμοιο. Στη μεγάλη πλειονότητα των 48 ομάδων της φετινής διοργάνωσης, ο μέσος όρος κυμαίνεται μεταξύ 1,80 και 1,85 μέτρων.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα, οι δύο ψηλότερες ομάδες, η Βοσνία και η Νορβηγία, έχουν μέσο ύψος 1,87 μ., ενώ η Αυστραλία βρίσκεται στα 1,83 μ. Η πιο κοντή ομάδα είναι η Σαουδική Αραβία, με μέσο όρο 1,78 μ.
Οι ποδοσφαιριστές είναι, κατά μέσο όρο, ψηλότεροι από τους άνδρες της ίδιας ηλικίας στις χώρες τους. Αξιοσημείωτο είναι επίσης ότι η διαφορά ανάμεσα στο μέσο ύψος της εθνικής ομάδας και του γενικού ανδρικού πληθυσμού είναι μεγαλύτερη στις χώρες με χαμηλότερο μέσο ύψος και μικρότερη στις χώρες όπου οι άνδρες είναι γενικά πιο ψηλοί.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι όλες σχεδόν οι εθνικές ομάδες αναζητούν παίκτες με ύψος περίπου 1,80 έως 1,85 μέτρα, εύρος που φαίνεται να αποτελεί το ιδανικό για έναν σύγχρονο ποδοσφαιριστή.
Για να κατανοήσει κανείς γιατί συμβαίνει αυτό, πρέπει να εξετάσει τη δυναμική και τις απαιτήσεις του ίδιου του παιχνιδιού.
Το ιδανικό ύψος αλλάζει ανάλογα με τη θέση στο γήπεδο
Το ύψος ενός ποδοσφαιριστή συνδέεται άμεσα με τις απαιτήσεις της θέσης στην οποία αγωνίζεται. Οι τερματοφύλακες είναι μακράν οι ψηλότεροι παίκτες, με μέσο ύψος περίπου 1,89 μ., καθώς χρειάζονται μεγάλο άνοιγμα χεριών και εμβέλεια για να αποκρούουν σουτ. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο Αυστραλός Ζέλικο Κάλατς, ο οποίος με ύψος 2,02 μέτρα είναι ο ψηλότερος παίκτης που έχει αγωνιστεί ποτέ με την Αυστραλία σε Μουντιάλ.
Οι αμυντικοί ακολουθούν, με μέσο ύψος περίπου 1,83 μ., καθώς καλούνται να κυριαρχούν στις εναέριες μονομαχίες και να απομακρύνουν την μπάλα με το κεφάλι. Δεν είναι τυχαίο ότι ο Κριστιάνο Ρονάλντο, χάρη στο ύψος και την αλτικότητά του, έχει πετύχει περισσότερα από 150 γκολ με κεφαλιά, όταν ο Λιονέλ Μέσι έχει σημειώσει λίγο πάνω από 30.
Αντίθετα, οι μέσοι και οι επιθετικοί είναι συνήθως χαμηλότερου αναστήματος, μεταξύ 1,75 και 1,80 μ., ώστε να διαθέτουν μεγαλύτερη ευκινησία, επιτάχυνση και ευελιξία. Εμβληματικές μορφές όπως ο Ντιέγκο Μαραντόνα (1,65 μ.) και ο Λιονέλ Μέσι (1,70 μ.) αποδεικνύουν ότι το μικρότερο ύψος μπορεί να αποτελέσει πλεονέκτημα στην επίθεση.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, κάθε ομάδα χρειάζεται έναν συνδυασμό διαφορετικών σωματότυπων, καθώς η παρουσία ψηλών παικτών είναι απαραίτητη στις εναέριες φάσεις και στις αμυντικές αποστολές, δημιουργώντας έναν διαρκή «ανταγωνισμό ύψους» μεταξύ των εθνικών ομάδων.
Παρότι το ύψος μπορεί να προσφέρει πλεονέκτημα, στο ποδόσφαιρο μετρούν περισσότερο η τεχνική, η αντοχή, η ευκινησία και η αντίληψη του παιχνιδιού, γι’ αυτό και οι εξαιρετικά ψηλοί ποδοσφαιριστές παραμένουν σχετικά σπάνιοι.
(Με πληροφορίες από TheConversation)
