Η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Ουκρανία υπέγραψαν στο Κίεβο νέα πανευρωπαϊκή συμφωνία για την κοινή παραγωγή drones, με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι να δηλώνει ότι η χώρα του παράγει ήδη 10 εκατομμύρια μη επανδρωμένα αεροσκάφη τον χρόνο και στοχεύει στα 20 εκατομμύρια μαζί με τους εταίρους της. Την ίδια ώρα, η Κομισιόν δεν διέψευσε δημοσίευμα που τη θέλει να επιτρέπει στο Κίεβο τη χρήση ευρωπαϊκών κονδυλίων για την αγορά κινέζικων εξαρτημάτων για τα drones λόγω των επειγουσών αναγκών του πολέμου.
Η συμφωνία ανακοινώθηκε κατά την ενδέκατη επίσκεψη της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στην Ουκρανία μετά τη ρωσική εισβολή, σε τελετή για την Ημέρα του Ουκρανικού Κράτους, παρουσία ηγετών και εκπροσώπων από σειρά ευρωπαϊκών χωρών. Ο Ζελένσκι απένειμε στην πρόεδρο της Επιτροπής το πρώτο «Παράσημο της Ευρώπης», με την ίδια να δηλώνει ότι «η Ουκρανία είναι Ευρώπη και η Ευρώπη είναι Ουκρανία».
Το πνεύμα της Ουκρανίας είναι μοναδικό.
Και αποδίδεται καλύτερα με τη λέξη «Nezlamnist».
Αλύγιστο και άφθαρτο.
Στωικό και ακλόνητο.
Είναι το θεμελιώδες πνεύμα της Ευρώπης.
Γιατί η Ουκρανία είναι Ευρώπη.
Από αγοραστής, καθαρός πάροχος ασφάλειας
Η φον ντερ Λάιεν παρουσίασε τη συμφωνία ως αλλαγή παραδείγματος στις σχέσεις των δύο πλευρών λέγοντας χαρακτηριστικά:
«Η Ουκρανία, με πολλούς τρόπους, έχει μετατραπεί από αγοραστή σε καθαρό πάροχο ασφάλειας για την Ευρώπη. Και αυτό απαιτεί επίσης έναν νέο τρόπο συνεργασίας…Γι’ αυτό εγκαινιάζουμε σήμερα μια νέα Αμυντική Βιομηχανική Εταιρική Σχέση ΕΕ–Ουκρανίας. Αυτό που υπογράφουμε σήμερα είναι η δική μας συμφωνία για τα drones».
Η συμφωνία είναι η πρώτη που προορίζεται να καλύψει χώρες και επιχειρήσεις σε ολόκληρη την ΕΕ. Η Ουκρανία είχε ήδη υπογράψει ανάλογες συμφωνίες με κράτη από την Ευρώπη έως τη Μέση Ανατολή, αντανακλώντας το ενδιαφέρον για την εμπειρία που απέκτησε στο πεδίο της μάχης.
Η γνώση αυτή, τόνισε η πρόεδρος της Επιτροπής, δεν αφορά μόνο την κατασκευή και τη χρήση των drones, αλλά ολόκληρο το σύστημα: την τεχνολογία, την παραγωγή, τις αλυσίδες εφοδιασμού, τα ραντάρ, τους επίγειους σταθμούς και τους αισθητήρες.
«Η γνώση που έχετε αποκτήσει σχετικά με τη λειτουργία συστημάτων drones και αντιμετώπισής τους είναι πραγματικά μοναδική».
Κατασκευή και προσωρινή αποθήκευση και στην Ευρώπη
Η Ευρώπη πρέπει να την αξιοποιήσει, πρόσθεσε, καθώς έχει ήδη καταγράψει παραβιάσεις σε πολλά κράτη-μέλη. Τα γεγονότα στην Ουκρανία και διεθνώς έχουν δείξει πόσο σημαντικά είναι τα συστήματα που έχουν δοκιμαστεί στο πεδίο της μάχης και μπορούν να αναπτυχθούν «σε μεγάλη κλίμακα και με ταχύτητα».
Η ΕΕ διαθέτει τεράστια τεχνολογική και βιομηχανική δυναμικότητα και ασφαλείς εγκαταστάσεις παραγωγής, δεν διαθέτει όμως την πολεμικά δοκιμασμένη τεχνογνωσία της Ουκρανίας.
«Πρέπει να συνδυάσουμε τα πλεονεκτήματά μας. Μαζί μπορούμε να εργαστούμε για την κοινή παραγωγή, για τη λειτουργία όλων των επιμέρους εξαρτημάτων του συστήματος και να δώσουμε στις αμυντικές βιομηχανίες και των δύο πλευρών την ώθηση ώστε να αυξήσουν αποφασιστικά τις επενδύσεις και την παραγωγή».
Η συμφωνία επιτρέπει την παραγωγή και την προσωρινή αποθήκευση drones σε ευρωπαϊκό έδαφος, προστατευμένο από ρωσικά πλήγματα, πριν μεταφερθούν στην Ουκρανία ή σε ενδιαφερόμενα κράτη-μέλη. Σε μεταγενέστερο στάδιο εξετάζεται η επέκταση της συνεργασίας σε βαλλιστικούς πυραύλους και αντιβαλλιστικά συστήματα.
«Η συμφωνία αυτή θα ενώσει την ουκρανική επινοητικότητα με τη βιομηχανική κλίμακα της Ευρώπης. Τώρα είναι η ώρα να επενδύσουμε στην Ουκρανία, στην Ευρώπη και στην κοινή μας ασφάλεια και στο κοινό μας μέλλον», κατέληξε η φον ντερ Λάιεν.
Είναι μια ιδιαίτερη στιγμή. Η Ουκρανία έχει αναπτύξει ισχυρή δυναμική στο πεδίο των επιχειρήσεων. Οι συσχετισμοί αλλάζουν.
Θα ανακοινώσω νέες πρωτοβουλίες για τη στενότερη διασύνδεση των αμυντικών μας βιομηχανιών.
Ώστε να μπορούμε να παράγουμε περισσότερα και ταχύτερα.
Θα συζητήσουμε επίσης την ενταξιακή πορεία της Ουκρανίας και την προετοιμασία για τον φετινό χειμώνα.
«Παράγουμε 10 εκατομμύρια – Θα γίνουν 20»
Ο Ζελένσκι υπενθύμισε ότι όταν είχε θέσει τον στόχο του ενός εκατομμυρίου drones ετησίως, είχε αντιμετωπιστεί με σκεπτικισμό.
«Τώρα μπορούμε να πούμε ότι παράγουμε 10 εκατομμύρια drones τον χρόνο. Δέκα εκατομμύρια. Και θα γίνουν 20. Θα το κάνουμε μαζί με τους εταίρους μας».
Είπε ακόμη ότι τα ουκρανικά ρομποτικά συστήματα έχουν πραγματοποιήσει δεκάδες χιλιάδες αποστολές στο μέτωπο και ότι τα drones αναχαίτισης καταρρίπτουν τουλάχιστον το 90% των ρωσικών Shahed.
«Για πρώτη φορά, η Ουκρανία άλλαξε ριζικά το πεδίο της μάχης», υπογράμμισε.
Σχεδόν 300 εκατ. ευρώ μέσω BraveTech
Ο Ουκρανός υπουργός Άμυνας Μιχάιλο Φεντόροφ ανακοίνωσε ότι ουκρανικές εταιρείες αποκτούν πρόσβαση σε ευρωπαϊκά αμυντικά προγράμματα και σε χρηματοδότηση σχεδόν 300 εκατ. ευρώ μέσω του νέου μηχανισμού BraveTech ΕΕ–Ουκρανίας.
Από αυτά, 260 εκατ. ευρώ θα διατεθούν για την αύξηση της παραγωγικής δυναμικότητας και 35,3 εκατ. ευρώ για επιχορηγήσεις καινοτομίας, με δυνατότητα κάλυψης έως και του 100% του κόστους.
«Συνδυάζουμε τους πόρους της ΕΕ με την τεχνολογία μας, η οποία έχει δοκιμαστεί στο πεδίο της μάχης, για να οικοδομήσουμε μια ασφαλέστερη Ευρώπη», ανέφερε ο Φεντόροφ.
Σύμφωνα με το Euronews, η ευρύτερη συνεργασία μπορεί επίσης να χρηματοδοτηθεί από το ευρωπαϊκό δάνειο των 90 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία, από το οποίο 60 δισ. ευρώ προορίζονται για την άμυνα, καθώς και από περίπου 10 δισ. ευρώ που παραμένουν διαθέσιμα στο SAFE.
Η Κίνα, οι παρεκκλίσεις και ο στόχος απεξάρτησης
Την ίδια ώρα η Κομισιόν απέφυγε να επιβεβαιώσει δημοσίευμα των Financial Times, σύμφωνα με το οποίο το Κίεβο εξασφάλισε παρέκκλιση για μέρος δόσης περίπου 6 δισ. ευρώ, ώστε να αγοράσει κινεζικά εξαρτήματα drones. Αναγνώρισε, όμως, ότι επιτρέπονται εξαιρέσεις από τον κανόνα του 35%, ο οποίος περιορίζει τη συμμετοχή εξαρτημάτων ή αξίας από μη επιλέξιμες τρίτες χώρες.
«Ο στόχος είναι να μπορέσει η Ουκρανία να προμηθευτεί τα όπλα που χρειάζεται στο πεδίο της μάχης και να ανταποκριθούμε όσο το δυνατόν γρηγορότερα στις πλέον επείγουσες ανάγκες της», ανέφερε εκπρόσωπος της Επιτροπής κατά τη μεσηβρινή ενημέρωση των ανταποκριτών ξένου Τύπου απαντώντας σε σχετική ερώτηση.
Οι παρεκκλίσεις, διευκρίνισε, εγκρίνονται σε συντονισμό με τα κράτη-μέλη και μόνο σε εξαιρετικά σπάνιες περιπτώσεις.
Ωστόσο κατέστησε σαφές ότι η εξάρτηση από τρίτες χώρες δεν αποτελεί μακροπρόθεσμη επιλογή.
«Η κατεύθυνση είναι να φτάσουμε όσο το δυνατόν συντομότερα σε ένα σημείο όπου θα μπορούμε να παράγουμε αυτά τα εξαρτήματα στη δική μας αγορά και δεν θα χρειάζεται να εξετάζουμε εξαιρέσεις».
