Σε αυξημένη επαγρύπνηση φαίνεται να βρίσκονται ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, μετά από νέα προειδοποίηση για ενδεχόμενη κλιμάκωση της ρωσικής υβριδικής δράσης στην Ευρώπη. Σύμφωνα με πληροφορίες που δημοσιεύει η ισπανική «El Mundo» και αποδίδονται σε αμερικανικές και ευρωπαϊκές πηγές ασφαλείας, στο επίκεντρο βρίσκεται ένα σενάριο που αφορά τη χρήση drones στη Μεσόγειο.
Κατά το ίδιο δημοσίευμα, οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών φέρεται να έχουν συγκεντρώσει στοιχεία για πιθανά σχέδια της Μόσχας και να έχουν ενημερώσει σχετικά ευρωπαϊκές κυβερνήσεις.
Πηγή που επικαλείται ανώνυμα η ισπανική εφημερίδα, με γνώση των θεμάτων του υπουργείου Άμυνας της Λιθουανίας, αναφέρει ότι το εξεταζόμενο σενάριο προβλέπει τη μεταφορά drones μέσα σε εμπορευματοκιβώτια, τα οποία θα βρίσκονται σε εμπορικά πλοία, και την πιθανή εκτόξευσή τους από θαλάσσιες περιοχές της Μεσογείου.
Στο επίκεντρο Ισπανία, Γαλλία και Ιταλία
Κατά τις ίδιες πληροφορίες, οι χώρες που φέρεται να έχουν ενημερωθεί για πιθανή επιχείρηση είναι η Ισπανία, η Γαλλία και η Ιταλία.
Το drone που φέρεται να εξετάζεται είναι το Gerbera, ένα σχετικά μικρό ρωσικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει η El Mundo, έχει μήκος περίπου δύο μέτρα, άνοιγμα φτερών 2,5 μέτρα, βάρος έως 18 κιλά, ταχύτητα περίπου 160 χλμ./ώρα και δηλωμένη εμβέλεια έως 600 χιλιόμετρα, ανάλογα με το φορτίο και τις επιχειρησιακές συνθήκες.
Το μέγεθός του, σύμφωνα με την ισπανική εφημερίδα, θα μπορούσε να επιτρέψει τη μεταφορά πολλών τέτοιων drones σε εμπορικό πλοίο. Από απόσταση 200-300 χιλιομέτρων από την ακτή, η πτήση προς έναν στόχο θα μπορούσε να διαρκέσει περίπου από 75 έως 120 λεπτά.
Η περιορισμένη μεταφορική ικανότητα του Gerbera σημαίνει ότι δεν προορίζεται απαραίτητα για την καταστροφή μεγάλων εγκαταστάσεων. Αντίθετα, ένα τέτοιο drone θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την πρόκληση πυρκαγιάς, ζημιών σε εκτεθειμένο εξοπλισμό ή προσωρινή διακοπή λειτουργίας ενός αεροδρομίου ή λιμανιού. Σύμφωνα με την ανάλυση που παρουσιάζει η El Mundo, ο αντίκτυπος μιας τέτοιας επίθεσης θα μπορούσε να είναι όχι μόνο υλικός, αλλά και οικονομικός και πολιτικός.
Η επίσκεψη του επικεφαλής της CIA στη Μόσχα
Η προειδοποίηση, σύμφωνα με το δημοσίευμα, συνδέεται χρονικά με την επίσκεψη του διευθυντή της CIA John Ratcliffe στη Μόσχα στις 25 Αυγούστου. Ο Ratcliffe ταξίδεψε με αμερικανικό στρατιωτικό αεροσκάφος, το οποίο είχε προηγουμένως πραγματοποιήσει στάση στη Ρίγα.
Η El Mundo αναφέρει ότι διπλωματικές πηγές χώρας της Βαλτικής γνώριζαν εκ των προτέρων για την επίσκεψη και ενημερώθηκαν στη συνέχεια για το περιεχόμενό της. Επικαλούμενα δικές τους πηγές, τα Wall Street Journal και Politico είχαν αναφέρει ότι ο Ratcliffe μετέφερε στη ρωσική πλευρά προειδοποίηση σχετικά με πιθανές επιθέσεις ή προκλήσεις εναντίον του ΝΑΤΟ.
Σύμφωνα με την ισπανική εφημερίδα, η ίδια ενημέρωση έφτασε στη συνέχεια και σε κυβερνήσεις της νότιας Ευρώπης.
Γιατί μπαίνει στο κάδρο η Μεσόγειος
Η γεωγραφική απόσταση από τη Ρωσία δεν θεωρείται από μόνη της επαρκής παράγοντας προστασίας για τις ευρωπαϊκές χώρες, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που επικαλείται η El Mundo. Ο Βρετανός αναλυτής Keir Giles, που ειδικεύεται στη ρωσική στρατηγική, επισημαίνει ότι ένα ενδεχόμενο χτύπημα θα μπορούσε να αφορά ακόμη και περιοχές μακριά από τα ρωσικά σύνορα.
Κατά το ισπανικό δημοσίευμα, ένα τέτοιο σενάριο θα μπορούσε να αφορά την επιλογή στόχων όπου μια περιορισμένης κλίμακας επίθεση θα προκαλούσε σημαντικές πολιτικές ή οικονομικές επιπτώσεις.
Η El Mundo συνδέει το ενδεχόμενο αυτό και με τις πολιτικές εξελίξεις σε τρεις ευρωπαϊκές χώρες, όπου αναμένονται εκλογικές αναμετρήσεις το 2027. Σύμφωνα με την εφημερίδα, μια επίθεση θα μπορούσε να αξιοποιηθεί πολιτικά από δυνάμεις που αντιτίθενται στη συνέχιση της ευρωπαϊκής στήριξης προς την Ουκρανία.
Πρόκειται, πάντως, για εκτιμήσεις που αποδίδονται στις πηγές και στους αναλυτές που επικαλείται το δημοσίευμα και όχι για επιβεβαιωμένο σχέδιο της Ρωσίας.
Το προηγούμενο με τις θαλάσσιες εκτοξεύσεις
Η ιδέα της εκτόξευσης drones από πλοία δεν εμφανίζεται για πρώτη φορά. Η ουκρανική ιστοσελίδα Defense Express είχε αναφερθεί πριν από περίπου έναν χρόνο σε πιθανό σενάριο μεταφοράς Gerbera με πλοία και εκτόξευσής τους από διεθνή ύδατα.
Η El Mundo αναφέρει επίσης ότι ρωσική εταιρεία κατασκευής drones είχε πραγματοποιήσει δοκιμές εκτόξευσης μη επανδρωμένων αεροσκαφών από κινούμενο σκάφος ήδη από το 2020, ενώ πειράματα από θαλάσσια πλατφόρμα επαναλήφθηκαν τον Οκτώβριο του 2024.
Τον Φεβρουάριο καταγράφηκε, σύμφωνα με το δημοσίευμα, περιστατικό στη Βαλτική, όταν σουηδική ναυτική μονάδα εντόπισε drone να απογειώνεται από το ρωσικό πλοίο συλλογής πληροφοριών Zhigulevsk, στα στενά του Øresund. Η Σουηδία παρενέβη στη λειτουργία του drone και χαρακτήρισε την πτήση παραβίαση του εναέριου χώρου της.
Παράλληλα, στις 14 Σεπτεμβρίου, ρωσικό πολεμικό πλοίο φέρεται να εκτόξευσε δύο φωτοβολίδες προς δανικό στρατιωτικό ελικόπτερο που πραγματοποιούσε αποστολή επιτήρησης σε διεθνή ύδατα της Βαλτικής.
Η «σκιά» της ουκρανικής επιχείρησης Spiderweb
Στην ουκρανική επιχείρηση Spiderweb παραπέμπουν Λιθουανοί αξιωματούχοι που επικαλείται η El Mundo, εξετάζοντας το ενδεχόμενο η Ρωσία να αξιοποιήσει παρόμοια μέθοδο. Στην ουκρανική επιχείρηση, drones είχαν μεταφερθεί κρυμμένα μέσα σε εμπορευματοκιβώτια στη Ρωσία και χρησιμοποιήθηκαν εναντίον αεροδρομίων.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ένα αντίστοιχο σενάριο θα μπορούσε να περιλαμβάνει τη μεταφορά drones με εμπορικά πλοία και την εκτόξευσή τους από τη θάλασσα.
Παράλληλα, ένα Gerbera-2 έχει εντοπιστεί κοντά στις πολωνικές ακτές, φέροντας εκρηκτική ύλη. Το περιστατικό, ωστόσο, δεν συνδέεται με θαλάσσια εκτόξευση.
Αυξάνεται η ανησυχία για πιθανή ρωσική κλιμάκωση
Το ενδεχόμενο χρήσης drones εντάσσεται, σύμφωνα με την El Mundo, σε ένα ευρύτερο πλαίσιο ρωσικών υβριδικών ενεργειών και πιθανών επιχειρήσεων σαμποτάζ στην Ευρώπη. Οι πηγές της εφημερίδας εκτιμούν ότι στόχος μιας τέτοιας στρατηγικής θα μπορούσε να είναι η άσκηση πίεσης στην ευρωπαϊκή κοινή γνώμη, η αποδυνάμωση της στήριξης προς την Ουκρανία και η δημιουργία εντάσεων στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ.
(Με πληροφορίες από ElMundo)
