Η τελευταία ειρηνευτική πρόταση της Τεχεράνης προς τις Ηνωμένες Πολιτείες περιλαμβάνει τον τερματισμό των εχθροπραξιών σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, την αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων από περιοχές κοντά στο Ιράν και αποζημιώσεις για τις καταστροφές που προκάλεσε ο πόλεμος ΗΠΑ–Ισραήλ, σύμφωνα με κρατικά μέσα ενημέρωσης σήμερα Τρίτη (19/5).
Λίγο νωρίτερα, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε αποκαλύψει πως ακύρωσε τελευταία στιγμή μια προγραμματισμένη για σήμερα νέα επίθεση που θα σήμαινε και την επιστροφή στις εχθροπραξίες. Σύμφωνα με τον ίδιο, ο στρατός των ΗΠΑ φέρεται να είναι σε ετοιμότητα για να εξαπολύσει «ολοκληρωτική και ευρείας κλίμακας επίθεση εναντίον του Ιράν ανά πάσα στιγμή, αν δεν εξευρεθεί αποδεκτή (σ.σ. για την Ουάσιγκτον) συμφωνία» με την Τεχεράνη.
Τι άλλο περιλαμβάνει η νέα ειρηνευτική πρόταση του Ιράν
Στα πρώτα σχόλια της Τεχεράνης για την πρόταση, ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών Καζέμ Γαριμπαμπαντί δήλωσε ότι η Τεχεράνη ζητά επίσης την άρση των κυρώσεων, την αποδέσμευση παγωμένων κεφαλαίων και τον τερματισμό του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού της χώρας, σύμφωνα με το πρακτορείο IRNA.
Οι όροι, όπως περιγράφονται στα ιρανικά δημοσιεύματα, φαίνεται να είναι ελάχιστα αλλαγμένοι σε σχέση με την προηγούμενη πρόταση του Ιράν, την οποία ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ απέρριψε την περασμένη εβδομάδα ως «σκουπίδια».
Ο Τραμπ δήλωσε τη Δευτέρα ότι ανέστειλε την προγραμματισμένη επανέναρξη επιθέσεων κατά του Ιράν, μετά την αποστολή νέας ειρηνευτικής πρότασης από την Τεχεράνη προς την Ουάσινγκτον, και ότι υπάρχει πλέον «πολύ καλή πιθανότητα» επίτευξης συμφωνίας για τον περιορισμό του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν.
Το Reuters δεν μπόρεσε να επιβεβαιώσει αν είχαν γίνει προετοιμασίες για επιθέσεις που θα σηματοδοτούσαν την επανέναρξη του πολέμου που ξεκίνησε ο Τραμπ στα τέλη Φεβρουαρίου.
Υπό πίεση για επίτευξη συμφωνίας που θα άνοιγε ξανά τα Στενά του Ορμούζ —μια βασική θαλάσσια οδό για την παγκόσμια μεταφορά πετρελαίου και άλλων εμπορευμάτων— ο Τραμπ έχει εκφράσει στο παρελθόν την ελπίδα ότι μια συμφωνία είναι κοντά για τον τερματισμό της σύγκρουσης, ενώ έχει επίσης απειλήσει με σφοδρά πλήγματα κατά του Ιράν εάν η Τεχεράνη δεν συμφωνήσει.
Σε ανάρτησή του στα κοινωνικά δίκτυα, ο Τραμπ δήλωσε ότι οι ηγέτες του Κατάρ, της Σαουδικής Αραβίας και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων του ζήτησαν να καθυστερήσει την επίθεση, επειδή «μια συμφωνία θα επιτευχθεί, η οποία θα είναι πολύ αποδεκτή για τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, καθώς και για όλες τις χώρες της Μέσης Ανατολής και πέραν αυτής».
Μιλώντας αργότερα σε δημοσιογράφους τη Δευτέρα, είπε ότι οι ΗΠΑ θα είναι ικανοποιημένες εάν καταφέρουν να καταλήξουν σε συμφωνία με το Ιράν που θα εμποδίζει την Τεχεράνη να αποκτήσει πυρηνικό όπλο.
«Φαίνεται ότι υπάρχει πολύ καλή πιθανότητα να τα βρουν. Αν μπορούμε να το πετύχουμε αυτό χωρίς να τους βομβαρδίσουμε, θα ήμουν πολύ χαρούμενος», δήλωσε ο Τραμπ.
Πακιστανική πηγή επιβεβαίωσε ότι το Ισλαμαμπάντ, το οποίο μεταφέρει μηνύματα μεταξύ των πλευρών από τότε που φιλοξένησε τον μοναδικό γύρο ειρηνευτικών συνομιλιών τον περασμένο μήνα, διαβίβασε την ιρανική πρόταση στην Ουάσινγκτον.
Οι δύο πλευρές «συνεχώς αλλάζουν τα δεδομένα τους», δήλωσε η πακιστανική πηγή, προσθέτοντας: «Δεν έχουμε πολύ χρόνο».
Μικτά σήματα
Αν και καμία πλευρά δεν έχει αποκαλύψει δημόσια παραχωρήσεις στις διαπραγματεύσεις που έχουν παγώσει για έναν μήνα, ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος υπέδειξε τη Δευτέρα ότι η Ουάσινγκτον ενδέχεται να χαλαρώνει ορισμένες απαιτήσεις της.
Η πηγή ανέφερε ότι οι ΗΠΑ συμφώνησαν να αποδεσμεύσουν το ένα τέταρτο των παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων —συνολικού ύψους δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων— που βρίσκονται σε ξένες τράπεζες. Το Ιράν ζητά την πλήρη αποδέσμευση των περιουσιακών στοιχείων.
Η ίδια πηγή ανέφερε ότι οι ΗΠΑ έδειξαν μεγαλύτερη ευελιξία στο να επιτρέψουν στο Ιράν να συνεχίσει ορισμένες ειρηνικές πυρηνικές δραστηριότητες υπό την εποπτεία της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (IAEA).
Οι ΗΠΑ δεν έχουν επιβεβαιώσει ότι έχουν συμφωνήσει σε οτιδήποτε στις συνομιλίες.
Αμερικανός αξιωματούχος, μιλώντας υπό τον όρο της ανωνυμίας, διέψευσε δημοσίευμα του ιρανικού πρακτορείου Tasnim ότι η Ουάσινγκτον συμφώνησε σε άρση κυρώσεων στο πετρέλαιο όσο διαρκούν οι διαπραγματεύσεις.
Ο πόλεμος ΗΠΑ–Ισραήλ σκότωσε χιλιάδες ανθρώπους στο Ιράν πριν ανασταλεί με εκεχειρία στις αρχές Απριλίου. Το Ισραήλ έχει σκοτώσει χιλιάδες ακόμη και έχει εκτοπίσει εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους στον Λίβανο, τον οποίο εισέβαλε κυνηγώντας τη σιιτική οργάνωση Χεζμπολάχ που υποστηρίζεται από το Ιράν. Ιρανικές επιθέσεις κατά του Ισραήλ και γειτονικών κρατών του Κόλπου έχουν σκοτώσει δεκάδες ανθρώπους.
Η εκεχειρία Ιράν–Ισραήλ έχει σε μεγάλο βαθμό διατηρηθεί, αν και τις τελευταίες ημέρες έχουν εκτοξευθεί drones από το Ιράκ προς χώρες του Κόλπου, όπως η Σαουδική Αραβία και το Κουβέιτ, φαινομενικά από το Ιράν και συμμάχους του.
Ο Τραμπ και ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου δήλωσαν ότι ξεκίνησαν τον πόλεμο για να περιορίσουν την υποστήριξη του Ιράν προς περιφερειακές πολιτοφυλακές, να διαλύσουν το πυρηνικό του πρόγραμμα, να καταστρέψουν τις πυραυλικές του δυνατότητες και να δημιουργήσουν συνθήκες για την ανατροπή της ιρανικής ηγεσίας.
Ωστόσο, ο πόλεμος δεν έχει στερήσει από το Ιράν το απόθεμα εμπλουτισμένου ουρανίου ούτε την ικανότητά του να απειλεί γειτονικές χώρες με πυραύλους, drones και πληρεξούσιες πολιτοφυλακές.
Η θρησκευτική ηγεσία της Ισλαμικής Δημοκρατίας, η οποία είχε αντιμετωπίσει μαζική εξέγερση στις αρχές του έτους, άντεξε την επίθεση της υπερδύναμης χωρίς ενδείξεις οργανωμένης αντιπολίτευσης.
