Μια πρώτη, ουσιαστική εικόνα των προτάσεων που επεξεργάζονται οι ΗΠΑ προκειμένου να επιτευχθεί μια ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας έδωσε ο πρόεδρος της τελευταίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι μετά τις επαφές των διαπραγματευτικών ομάδων στο Άμπου Ντάμπι και τις κατ’ ιδίαν συναντήσεις των ειδικών απεσταλμένων του Ντόναλντ Τραμπ στο Κρεμλίνο με τον Βλάντιμιρ Πούτιν αλλά και στο Δουβλίνο με τον ουκρανό ηγέτη.
Σύμφωνα με τον Ζελένσκι, οι ειδικοί απεσταλμένοι του αμερικανού προέδρου, φέρονται πρότειναν την ιδέα να αποσύρει η Ουκρανία τις εναπομείνασες δυνάμεις της από την ανατολική περιοχή του Ντονμπάς-το μεγαλυτερη τμήμα του οποίου είναι υπό ρωσική κατοχή- με αντάλλαγμα την ένταξή της χώρας στο ΝΑΤΟ.
Το Κίεβο, όπως επισημαίνει το ΒΒC, επιδιώκει εδώ και καιρό την ένταξή του στη στρατιωτική συμμαχία ως όρο για οποιαδήποτε ειρηνευτική συμφωνία, προκειμένου να αποτραπούν μελλοντικές απειλές, ενώ η Ρωσία έχει η ένταξη του στο ΝΑΤΟ – που σηυμαίνει αύξηση των χωρών της συμμαχίας στα σύνορά της- δεν πρόκειται να γίνει αποδεκτή. Ο Ζελένσκι έχει επίσης τονίσει επανειλημμένα ότι η Ουκρανία δεν προτίθεται να παραχωρήσει κυρίαρχο έδαφος, παρά τις απαιτήσεις της Μόσχας για παραχώρηση του Ντονμπάς.
«Οι Αμερικανοί έθεσαν το ερώτημα: “Τι θα γινόταν αν η Ουκρανία εντασσόταν στο ΝΑΤΟ; Θα αποσυρόταν η Ουκρανία από το Ντονμπάς;” Ήταν η πρώτη φορά που τέθηκε ένα τέτοιο ζήτημα», δήλωσε ο Ζελένσκι σε δημοσιογράφους σήμερα, Σάββατο.
Πρόσθεσε ότι, εάν λάμβανε μια πρόταση που θα περιλάμβανε εγγυήσεις ασφαλείας, απουσία περιορισμών για τον ουκρανικό στρατό, καθώς και πόρους για την ανοικοδόμηση της χώρας, θα έθετε αυτή την ιδέα σε δημοψήφισμα.
Οι Αμερικανοί απεσταλμένοι Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ ταξίδεψαν την Πέμπτη στην ιρλανδική πρωτεύουσα όπου βρίσκοντα και ευρωπαίοι ηγέτες για την Σύνοδο Κορυφής για να συναντήσουν τον Ζελένσκι, έπειτα από έναν γύρο συνομιλιών με τον Ρώσο Πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν στη Μόσχα, την προηγούμενη ημέρα.
Τα σχόλια τόσο του Πούτιν όσο και αξιωματούχων του Κρεμλίνου υποδηλώνουν ότι η στάση της Ρωσίας απέναντι στον πόλεμο παραμένει αμετάβλητη, και ότι οι απαιτήσεις της Μόσχας για εδάφη και ουδετερότητα εξακολουθούν να υπερβαίνουν κατά πολύ όσα η Ουκρανία είναι διατεθειμένη να εξετάσει.
Η Μόσχα έχει προτείνει στο παρελθόν, ως όρους για μια ειρηνευτική συμφωνία, τον περιορισμό του μεγέθους του ουκρανικού στρατού, εδαφικές παραχωρήσεις και την εγγυημένη ουδετερότητα του Κιέβου.
Η Ουκρανία απέρριψε αυτές τις προτάσεις, υποστηρίζοντας ότι τέτοιοι περιορισμοί θα υπονόμευαν τη δυνατότητά της να αποκρούσει οποιαδήποτε μελλοντική εισβολή.
Ωστόσο, υπήρξαν πρόσφατα ενδείξεις ότι οι δύο πλευρές θα μπορούσαν να βρουν κοινό έδαφος: τον περασμένο μήνα, η Πρώτη Κυρία των ΗΠΑ, Μελάνια Τραμπ, κατάφερε να μεσολαβήσει για την επίτευξη μιας προσωρινής κατάπαυσης του πυρός στην υπό ρωσική κατοχή πόλη Ολέσκι, επιτρέποντας έτσι την διακοπή των μαχών και την παράδοση ανθρωπιστικής βοήθειας.
Αμερικανοί αξιωματούχοι είχαν δηλώσει προηγουμένως ότι η ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ δεν βρισκόταν στο τραπέζι των συζητήσεων. Ο Ζελένσκι δήλωσε το Σάββατο ότι η αμερικανική πρόταση τον έκανε να πιστέψει πως «το θέμα του ΝΑΤΟ επανέρχεται στην ατζέντα». Προειδοποίησε, ωστόσο: «Έχετε ακούσει και εσείς τα μηνύματα του Πούτιν. Πρόκειται για μια εξαιρετικά δύσκολη συζήτηση».
Η Ρωσία κατέχει αυτή τη στιγμή περίπου το ένα πέμπτο του ουκρανικού εδάφους, συμπεριλαμβανομένου του μεγαλύτερου μέρους των περιφερειών Ντονέτσκ και Λουχάνσκ, οι οποίες απαρτίζουν το Ντονμπάς. Η παραχώρηση των μικρών εδαφικών τμημάτων που εξακολουθεί να ελέγχει η Ουκρανία στην περιοχή θα αποτελούσε, από πρακτική άποψη, μια μικρή υποχώρηση, θα είχε όμως μεγάλη συμβολική σημασία για το Κίεβο, καθώς θα σήμαινε την αποδοχή ότι το Ντονμπάς είναι ρωσικό.
Ο Ζελένσκι έχει αναφερθεί στο παρελθόν στην ανακατάληψη εδαφών που βρίσκονται υπό ρωσικό έλεγχο στο Ντονμπάς καθώς και στη χερσόνησο της Κριμαίας, την οποία η Μόσχα προσάρτησε το 2014.
