ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ-ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ
Κατευθυντήριες γραμμές εξέδωσε σήμερα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προς τον τομέα των μεταφορών και τουρισμού της ΕΕ λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή και των πιθανών ελλείψεων αεροπορικών καυσίμων, ξεκαθαρίζοντας ότι οι αεροπορικές εταιρείες δεν μπορούν να επιβάλουν εκ των υστέρων πρόσθετες χρεώσεις καυσίμων στα εισιτήρια, ενώ οι υψηλές τιμές καυσίμων δεν θεωρούνται από μόνες τους «έκτακτη περίσταση» για να αποφευχθούν αποζημιώσεις επιβατών σε περιπτώσεις ακυρώσεων πτήσεων.
Οι οδηγίες της Κομισιόν επικεντρώνονται κυρίως στην αεροπορία και στις πιθανές ελλείψεις αεροπορικών καυσίμων εάν η σύγκρουση συνεχιστεί, διευκρινίζοντας το ισχύον ευρωπαϊκό πλαίσιο για τις υποχρεώσεις ανεφοδιασμού καυσίμων, τις πρόσθετες χρεώσεις καυσίμων, τις χρονοθυρίδες στα αεροδρόμια, τις υποχρεώσεις δημόσιας υπηρεσίας και τα δικαιώματα των επιβατών αεροπορικών μεταφορών.
Δικαιώματα και υποχρεώσεις
Οι επιβάτες που επηρεάζονται από ακυρώσεις συνεχίζουν να επωφελούνται από τα δικαιώματα επιβατών αεροπορικών μεταφορών.
- Δικαιούνται επιστροφή χρημάτων, επαναδρομολόγηση ή επιστροφή, βοήθεια στο αεροδρόμιο και αποζημίωση για ακυρώσεις της τελευταίας στιγμής.
- Οι αεροπορικές εταιρείες μπορούν να απαλλαγούν από την καταβολή χρηματικής αποζημίωσης μόνο εφόσον αποδείξουν ότι η ακύρωση προκλήθηκε από έκτακτες περιστάσεις, όπως τοπική έλλειψη καυσίμων.
- Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι υψηλές τιμές καυσίμων δεν θα πρέπει να θεωρούνται έκτακτη περίσταση.
Προκειμένου να διασφαλιστεί η διαφανής τιμολόγηση των αεροπορικών ναύλων, ο Κανονισμός για τις Αεροπορικές Υπηρεσίες απαιτεί από τις αεροπορικές εταιρείες να εμφανίζουν εξαρχής την τελική τιμή του εισιτηρίου.
Αυτό αποσκοπεί στο να μην έρχονται οι επιβάτες αντιμέτωποι με απρόβλεπτα κόστη. Ως εκ τούτου, δεν επιτρέπεται η εκ των υστέρων επιβολή πρόσθετων χρεώσεων, όπως επιβαρύνσεις καυσίμων.
- Για τα οργανωμένα ταξίδια, η Οδηγία για τα Ταξιδιωτικά Πακέτα μπορεί να επιτρέπει στους διοργανωτές να αυξήσουν αναδρομικά την τιμή, εφόσον αυτό προβλέπεται στη σύμβαση και μόνο υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Προκειμένου να αποφευχθεί η διακοπή ορισμένων δρομολογίων, οι αεροπορικές εταιρείες μπορούν να εξαιρεθούν από τον κανόνα του 90% για τον ανεφοδιασμό καυσίμων στο πλαίσιο του ReFuelEU Aviation. Αυτό ισχύει όταν οι κανόνες ασφαλείας απαιτούν τη μεταφορά επιπλέον καυσίμων από το αεροδρόμιο αναχώρησης, κάτι που διαφορετικά θα μπορούσε να εμποδίσει την εταιρεία να πραγματοποιήσει την επόμενη πτήση της, εάν δεν υπάρχει επαρκής διαθεσιμότητα καυσίμων στο αεροδρόμιο προορισμού εντός της ΕΕ.
Σε ό,τι αφορά τις χρονοθυρίδες στα αεροδρόμια, οι αεροπορικές εταιρείες μπορούν να εξαιρεθούν από τις συνήθεις υποχρεώσεις χρήσης χρονοθυρίδων απογείωσης και προσγείωσης λόγω προβλημάτων στον εφοδιασμό καυσίμων στα αεροδρόμια. Κατά την εφαρμογή του κανόνα περί «δικαιολογημένης μη χρήσης χρονοθυρίδων» στο πλαίσιο του Κανονισμού για τις Χρονοθυρίδες, οι αεροπορικές εταιρείες δεν θα τιμωρούνται επειδή δεν χρησιμοποίησαν τις χρονοθυρίδες που τους είχαν κατανεμηθεί.
Ενισχύσεις
Η Επιτροπή ενθαρρύνει επίσης τα κράτη μέλη να αξιοποιήσουν πλήρως τις ρήτρες που προβλέπονται στις συμβάσεις τους όταν αεροπορικές εταιρείες που εκτελούν δρομολόγια υποχρέωσης δημόσιας υπηρεσίας (PSO) αντιμετωπίζουν ελλείψεις καυσίμων ή εξαιρετικά υψηλές τιμές καυσίμων που καθιστούν τη λειτουργία τους οικονομικά μη βιώσιμη με τη ρυθμιζόμενη τιμή εισιτηρίου.
Παράλληλα, η Κομισιόν υιοθέτησε προσωρινό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων για τη στήριξη και άλλων μορφών μεταφορών — οδικών, σιδηροδρομικών, εσωτερικών πλωτών και θαλάσσιων μεταφορών — οι οποίες επηρεάζονται ιδιαίτερα από το υψηλό κόστος diesel. Το πλαίσιο αυτό θα επιτρέψει στα κράτη μέλη να παρέχουν οικονομική στήριξη σε κλάδους που πλήττονται από την κρίση.
Η Επιτροπή σημειώνει τέλος ότι θα συνεχίσει να παρακολουθεί στενά τις πιθανές επιπτώσεις σε όλα τα μέσα μεταφοράς, μεταξύ άλλων μέσω της ενεργοποίησης των Εθνικών Σημείων Επαφής Μεταφορών που έχουν συσταθεί στο πλαίσιο του Σχεδίου Έκτακτης Ανάγκης για τις Μεταφορές.
Καύσιμα τύπου Α-1
Παράλληλα, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Ασφάλειας της Αεροπορίας (EASA) εξέδωσε ενημερωτικό δελτίο ασφαλείας, επισημαίνοντας ότι η κατάσταση στη Μέση Ανατολή και στον Περσικό Κόλπο έχει επηρεάσει τον εφοδιασμό με καύσιμο τύπου Jet A-1, το οποίο χρησιμοποιείται παραδοσιακά στην Ευρώπη.
Όπως αναφέρεται, φορείς της αεροπορίας και του εφοδιασμού καυσίμων εξετάζουν πλέον τη δυνατότητα χρήσης καυσίμου τύπου Jet A, το οποίο προέρχεται από άλλες περιοχές του κόσμου, προκειμένου να αντιμετωπιστεί πιθανή έλλειψη.
Στο πλαίσιο αυτό, ο EASA εξέδωσε δελτίο ασφαλείας (Safety Information Bulletin – SIB) με στόχο να καθοδηγήσει τους φορείς της αεροπορίας σχετικά με την ασφαλή διαχείριση του καυσίμου Jet A σε ένα περιβάλλον όπου χρησιμοποιείται κυρίως Jet A-1.
Ο Οργανισμός σημειώνει ότι το καύσιμο Jet A χρησιμοποιείται ήδη στη Βόρεια Αμερική, συμπεριλαμβανομένων πτήσεων που αναχωρούν προς την Ευρώπη. Ωστόσο, μια πιθανή εισαγωγή του σε αγορές που παραδοσιακά χρησιμοποιούν Jet A-1 απαιτεί, όπως τονίζεται, κατάλληλη διαχείριση.
Σύμφωνα με τον EASA, οι αεροπορικοί φορείς πρέπει να γνωρίζουν τις διαφορές στις ιδιότητες των καυσίμων — κυρίως το γεγονός ότι το Jet A έχει υψηλότερο μέγιστο σημείο πήξης σε σχέση με το Jet A-1. Για τον λόγο αυτό, θα πρέπει να επανεξεταστούν οι επιχειρησιακές διαδικασίες των αεροπορικών εταιρειών, οι έλεγχοι διαχείρισης καυσίμων στα αεροδρόμια και στους φορείς επίγειας εξυπηρέτησης, καθώς και η επικοινωνία μεταξύ των εμπλεκόμενων οργανισμών, ώστε να διασφαλιστεί ότι όλοι οι κίνδυνοι που απορρέουν από αυτές τις διαφορές θα αντιμετωπιστούν σωστά.
