Με κοινή γραμμή απέναντι στις πιέσεις για ανακατανομή των ευρωπαϊκών πόρων εμφανίστηκαν 16 κράτη-μέλη της ΕΕ, μεταξύ των οποίων η Ελλάδα, η Ιταλία, η Ισπανία, η Πολωνία και η Ρουμανία, κατά τη συνάντηση της ομάδας των «Φίλων της Συνοχής» που πραγματοποιήθηκε στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής στις Βρυξέλλες. Οι ηγέτες επιβεβαίωσαν την πρόθεσή τους να υπερασπιστούν την Πολιτική Συνοχής και την Κοινή Αγροτική Πολιτική στις διαπραγματεύσεις για τον νέο επταετή προϋπολογισμό της ΕΕ, την ώρα που οι συζητήσεις για τη χρηματοδότηση νέων προτεραιοτήτων, όπως η άμυνα και η ανταγωνιστικότητα, αναμένεται να προκαλέσουν έντονες αντιπαραθέσεις.
Στο περιθώριο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, η πρωθυπουργός της Ιταλίας Τζόρτζια Μελόνι και ο πρόεδρος της Ρουμανίας Νικουσόρ Νταν διοργάνωσαν άτυπη συνάντηση των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων των κρατών-μελών της ομάδας «Φίλοι της Συνοχής» με στόχο την ενίσχυση του πολιτικού συντονισμού ενόψει του επόμενου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου της ΕΕ, σε μια κρίσιμη φάση των διαπραγματεύσεων που θα καθορίσουν τις στρατηγικές προτεραιότητες και τη δομή του μελλοντικού ευρωπαϊκού προϋπολογισμού.
Στη συνάντηση συμμετείχαν η Βουλγαρία, η Κροατία, η Εσθονία, η Ελλάδα, η Ιταλία, η Λετονία, η Λιθουανία, η Μάλτα, η Πολωνία, η Πορτογαλία, η Τσεχία, η Ρουμανία, η Σλοβενία, η Σλοβακία, η Ισπανία και η Ουγγαρία.
Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, οι ηγέτες επανέλαβαν την ισχυρή σύγκλιση απόψεων που χαρακτήρισε την κοινή τους δράση, η οποία ξεκίνησε τον Δεκέμβριο του 2025 και κορυφώθηκε με τη δήλωση που παρουσιάστηκε στο Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων στις 26 Μαΐου.
Υπογράμμισαν την κοινή πεποίθηση ότι ο μελλοντικός προϋπολογισμός της Ένωσης πρέπει να επιτρέψει την αντιμετώπιση των νέων στρατηγικών προκλήσεων χωρίς να θιγούν οι πολιτικές που προβλέπονται από τις Συνθήκες, ιδίως η Πολιτική Συνοχής, η Κοινή Αγροτική Πολιτική και η Κοινή Αλιευτική Πολιτική.
Οι συμμετέχοντες τόνισαν ότι οι πολιτικές αυτές αποτελούν ουσιώδεις επενδύσεις για το μέλλον της Ευρώπης, συμβάλλοντας στην ενίσχυση της οικονομικής, κοινωνικής και εδαφικής συνοχής, της επισιτιστικής ασφάλειας, της ανταγωνιστικότητας και της ανθεκτικότητας των ευρωπαϊκών κοινωνιών.
Τέλος, οι ηγέτες επιβεβαίωσαν την κοινή τους βούληση να διατηρήσουν ενιαία στάση στις διαπραγματεύσεις και να συνεχίσουν τον συντονισμό τους και σε πολιτικό επίπεδο, διασφαλίζοντας τη συνέχεια, την προβολή και την αποτελεσματικότητα της δράσης της ομάδας σε όλα τα στάδια των διαπραγματεύσεων για το επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η παρέμβαση των «Φίλων της Συνοχής» έρχεται λίγες ώρες μετά τις δηλώσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη κατά την άφιξή του στη Σύνοδο Κορυφής, όπου τόνισε ότι η Ελλάδα θα αγωνιστεί για τη διαφύλαξη του πυρήνα της Πολιτικής Συνοχής και της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής.
Ο πρωθυπουργός υποστήριξε επίσης ότι το νέο Ταμείο Ανταγωνιστικότητας θα πρέπει να κατανεμηθεί με δίκαιο τρόπο ώστε να μη διευρύνει τις αποκλίσεις μεταξύ ισχυρότερων και ασθενέστερων οικονομιών, ενώ επανέλαβε την ανάγκη δημιουργίας κοινών ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων για την άμυνα, υπογραμμίζοντας ότι «η άμυνα είναι ένα ευρωπαϊκό κοινό αγαθό».
Οι συζητήσεις για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο βρίσκονται ακόμη σε αρχικό στάδιο, ωστόσο οι πρώτες γραμμές αντιπαράθεσης έχουν ήδη διαμορφωθεί. Από τη μία πλευρά, χώρες που επωφελούνται περισσότερο από την Πολιτική Συνοχής και την Κοινή Αγροτική Πολιτική ζητούν να διατηρηθούν οι υφιστάμενοι πόροι, ενώ από την άλλη οι λεγόμενες «φειδωλές» χώρες πιέζουν για μεγαλύτερη δημοσιονομική πειθαρχία και περιορισμό των δαπανών.
Το δύσκολο κλίμα των διαπραγματεύσεων αποτύπωσε και ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, ο οποίος προσερχόμενος στη Σύνοδο προειδοποίησε ότι οι συνομιλίες για τον επόμενο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό θα είναι ιδιαίτερα απαιτητικές. Παράλληλα, επανέλαβε τη γερμανική αντίθεση σε νέο κοινό ευρωπαϊκό δανεισμό, υποστηρίζοντας ότι ο προϋπολογισμός της Ένωσης θα πρέπει να παραμείνει δημοσιονομικά ισορροπημένος.
Οι τοποθετήσεις αυτές αποτυπώνουν τις διαφορετικές προσεγγίσεις που αρχίζουν να διαμορφώνονται μεταξύ των κρατών-μελών ενόψει μιας διαπραγμάτευσης που αναμένεται να κυριαρχήσει στην ευρωπαϊκή ατζέντα για πολλούς μήνες.
