Το μακιγιάζ δεν ήταν πάντα όπως το γνωρίζουμε σήμερα. Μπορεί πλέον να έχουμε στη διάθεσή μας δεκάδες διαφορετικά καλλυντικά, καινοτόμες συνθέσεις και αμέτρητες αποχρώσεις για κάθε επιδερμίδα, όμως η επιθυμία να τονίσουμε τα χαρακτηριστικά του προσώπου μας έχει ιστορία χιλιάδων ετών.
Από τις φυσικές χρωστικές και τα ορυκτά που χρησιμοποιούσαν οι αρχαίοι πολιτισμοί μέχρι τις μεταλλικές θήκες κραγιόν, τις συμπαγείς πούδρες και τις πρώτες μάσκαρα με ενσωματωμένο απλικατέρ, η ομορφιά ακολουθούσε πάντα τις συνήθειες και τις τεχνολογικές δυνατότητες κάθε εποχής.
Για τους λάτρεις του μακιγιάζ, αυτή η ιστορία έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Πριν από τα σύγχρονα υγρά eyeliner, τα καλλυντικά σε μορφή στικ και τις μάσκαρα με τα ειδικά σχεδιασμένα βουρτσάκια, οι άνθρωποι χρησιμοποιούσαν διαφορετικά υλικά και εργαλεία για να πετύχουν το αποτέλεσμα που επιθυμούσαν. Κάποια από αυτά σήμερα μας φαίνονται πρωτόγονα, άλλα εντυπωσιάζουν με την πρακτικότητά τους, ενώ ορισμένα θα μπορούσαν εύκολα να βρεθούν σε μια συλλογή vintage αντικειμένων.
Από τις φυσικές χρωστικές στα πρώτα καλλυντικά
Η χρήση καλλυντικών χρονολογείται χιλιάδες χρόνια πριν από την εμφάνιση της σύγχρονης βιομηχανίας ομορφιάς. Στην αρχαία Αίγυπτο, για παράδειγμα, οι άνθρωποι χρησιμοποιούσαν σκούρες χρωστικές για να τονίσουν τα μάτια τους, κόκκινη ώχρα για να δώσουν χρώμα στα χείλη και στα μάγουλα, καθώς και έλαια και αρωματικές ουσίες για την περιποίηση του δέρματος.
Σύμφωνα με την επιστημονική ανασκόπηση History of Natural Ingredients in Cosmetics, οι αρχαίοι Αιγύπτιοι χρησιμοποιούσαν ορυκτά όπως ο μαλαχίτης και ο γαληνίτης για την παρασκευή χρωστικών. Η σκούρα σκόνη που είναι γνωστή ως kohl εφαρμοζόταν γύρω από τα μάτια με τη βοήθεια ειδικών εργαλείων, τα οποία φυλάσσονταν μαζί με τα καλλυντικά σε μικρά δοχεία.
Τα συγκεκριμένα αντικείμενα δεν είχαν μόνο πρακτική χρήση, αλλά αποτελούν σήμερα πολύτιμα τεκμήρια για την ιστορία της ομορφιάς. Στις ψηφιακές συλλογές του Metropolitan Museum of Art μπορούμε να δούμε αρχαία εργαλεία εφαρμογής καλλυντικών, ενώ ένα ακόμη δοχείο kohl με εφαρμογέα αποκαλύπτει πόσο διαφορετική ήταν η καθημερινή ρουτίνα περιποίησης πριν από τη δημιουργία των σύγχρονων προϊόντων.
Βέβαια, το γεγονός ότι τα υλικά ήταν φυσικά ή προέρχονταν από ορυκτά δεν σήμαινε απαραίτητα ότι ήταν ασφαλή. Ορισμένες αρχαίες συνθέσεις περιείχαν ενώσεις μολύβδου, οι οποίες σήμερα αναγνωρίζονται ως επικίνδυνες για την υγεία.
Δεκαετία του 1940: Κόκκινα χείλη, πούδρα και μικρές μεταλλικές θήκες
Τη δεκαετία του 1940, το μακιγιάζ είχε ήδη αποκτήσει σημαντική θέση στην καθημερινότητα πολλών γυναικών, ιδιαίτερα στις ΗΠΑ. Το κόκκινο κραγιόν, το ρουζ και η πούδρα ήταν βασικά στοιχεία της εμφάνισης, ενώ οι μεταλλικές θήκες κραγιόν, τα καθρεφτάκια και οι συμπαγείς πούδρες επέτρεπαν την ανανέωση του μακιγιάζ μέσα στην ημέρα.
@mrstdupuy 1940s Makeup Highlights #vintagemakeup #vintagemakeuptutorial #1940smakeup ♬ original sound – lucy
Ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος επηρέασε σημαντικά την καθημερινότητα, αλλά και τον κόσμο της ομορφιάς. Οι ελλείψεις πρώτων υλών και οι περιορισμοί στην παραγωγή έκαναν ορισμένα προϊόντα δυσκολότερα διαθέσιμα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι το μακιγιάζ εξαφανίστηκε από την καθημερινότητα των γυναικών.
Οι γυναίκες χρησιμοποιούσαν συγκεκριμένα βασικά καλλυντικά, ενώ η εφαρμογή τους απαιτούσε συχνά περισσότερη εξοικείωση με τα εργαλεία και τις υφές τους.
Τα καλλυντικά της δεκαετίας είχαν συχνά απλές, πρακτικές συσκευασίες, ενώ οι θήκες για πούδρα και τα κραγιόν αποτελούν σήμερα ενδιαφέροντα τεκμήρια της εποχής. Στη συλλογή του Smithsonian National Museum of American History συναντάμε ιστορικά αντικείμενα που καταγράφουν την εξέλιξη των προϊόντων ομορφιάς, ενώ ένα κραγιόν της δεκαετίας του 1940 προσφέρει μια χαρακτηριστική εικόνα της συσκευασίας και του σχεδιασμού των καλλυντικών εκείνης της περιόδου.
@mrstdupuy 1940s Makeup Highlights #vintagemakeup #vintagemakeuptutorial #1940smakeup ♬ original sound – lucy
Δεκαετία του 1950: Η στερεή μάσκαρα και τα μεταλλικά αξεσουάρ
Μετά τον πόλεμο, το μακιγιάζ συνδέθηκε όλο και περισσότερο με τη λάμψη του κινηματογράφου και τις περιποιημένες εμφανίσεις που κυριαρχούσαν στα περιοδικά και στις διαφημίσεις. Τα καλοσχηματισμένα φρύδια, οι έντονες βλεφαρίδες, το eyeliner και τα κόκκινα χείλη έγιναν χαρακτηριστικά πολλών δημοφιλών εμφανίσεων.
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα προϊόντα της εποχής ήταν η στερεή μάσκαρα, γνωστή ως cake mascara. Σε αντίθεση με τις σημερινές μάσκαρα που βρίσκονται συνήθως σε σωληνάριο, πωλούνταν σε μια μικρή θήκη και συνοδευόταν από ξεχωριστό βουρτσάκι. Σύμφωνα με το Cosmetics and Skin που περιγράφει αναλυτικά την τεχνική, για την εφαρμογή της, οι γυναίκες έβρεχαν ελαφρώς το βουρτσάκι και το περνούσαν πάνω από το προϊόν, ώστε να πάρουν την επιθυμητή ποσότητα χρώματος πριν το απλώσουν στις βλεφαρίδες.
@nats_tutorials #vintagemakeup #vintagemascara #makeuptest #natstutorials @Bésame Cosmetics ♬ In the Mood – Glenn Miller
Μια σημαντική εξέλιξη ήρθε το 1957, με την παρουσίαση της Mascara-Matic, η οποία διέθετε ενσωματωμένο απλικατέρ μέσα σε σωληνοειδή συσκευασία, κάνοντας την εφαρμογή πιο πρακτική. Όπως αναφέρει και το NewBeauty η καινοτομία αυτή αποτέλεσε ένα σημαντικό βήμα προς τη μορφή της μάσκαρα που γνωρίζουμε σήμερα. Την ίδια περίοδο, οι μεταλλικές θήκες πούδρας με καθρέφτη και τα ειδικά εργαλεία για τις βλεφαρίδες αποτελούσαν χαρακτηριστικά αξεσουάρ του γυναικείου νεσεσέρ.
Δεκαετία του 1960: Έντονα μάτια και νέες τάσεις
Τη δεκαετία του 1960, τα μάτια απέκτησαν πρωταγωνιστικό ρόλο στο μακιγιάζ. Οι έντονες γραμμές eyeliner, οι ψεύτικες βλεφαρίδες και οι τολμηρές σκιές έγιναν χαρακτηριστικά της εποχής, αντανακλώντας τη νεανική κουλτούρα και τη διάθεση για πειραματισμό. Το μακιγιάζ έγινε πιο παιχνιδιάρικο, με γεωμετρικά σχήματα και έντονες αντιθέσεις που απομάκρυναν την εμφάνιση από τα πιο κλασικά πρότυπα.
Όπως σημειώνει το Victoria and Albert Museum η Βρετανίδα Mary Quant (Μέρι Κουάντ) που ήταν σχεδιάστρια μόδας και μία από τις σημαντικότερες μορφές της νεανικής αισθητικής της δεκαετίας του 1960, συνδέθηκε με τη διάδοση της μίνι φούστας και με μια πιο ελεύθερη, παιχνιδιάρικη προσέγγιση στο στυλ. Η επιρροή της επεκτάθηκε και στο μακιγιάζ, με έντονα χρώματα και μοντέρνες εμφανίσεις που εξέφραζαν το πνεύμα της εποχής.
@freedom.art.1 Mary Quant became one of the central figures of London fashion in the 1960s, but her influence began with a small boutique on King’s Road in Chelsea. In 1955, Quant opened Bazaar with her husband and business partner Alexander Plunket Greene and their friend Archie McNair. The shop was designed for a younger generation that was beginning to look for something different from the formal clothing sold by traditional department stores. Quant sold her own designs alongside carefully selected clothes and accessories from other young designers. Bazaar quickly became part of the atmosphere of King’s Road. Quant experimented with short skirts, colourful tights, simple jersey dresses, and clothes that were easier to move in. The shop itself was also different from a conventional fashion store. Music played, people could come in casually, and the atmosphere was deliberately informal. The late opening hours were part of that new retail culture. Quant wanted Bazaar to fit around the lives of young people who worked during the day and wanted to shop, meet friends, and spend time in Chelsea in the evening. By the 1960s, Mary Quant had become closely associated with the visual identity of Swinging London. Her clothes were photographed on young models such as Twiggy, and her designs became part of the new youth culture that was transforming British fashion. What began as a small shop on King’s Road became one of the places where modern British fashion found its attitude. #FreedomArt1 #MaryQuant #FashionHistory #WomenInFashion #BritishFashion ♬ original sound – ᴄʏʟ
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.Advertisement
Τα ασυνήθιστα εργαλεία του παλιού μακιγιάζ
Η ιστορία των καλλυντικών περιλαμβάνει και εργαλεία που σήμερα μοιάζουν ασυνήθιστα: μεταλλικές θήκες πούδρας με καθρέφτη, ξεχωριστά βουρτσάκια για τη μάσκαρα και ειδικούς εφαρμογείς για τα χείλη. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο μεταλλικός εφαρμογέας κραγιόν Glamour Lips, που δείχνει πόσο διαφορετικές λύσεις δοκιμάζονταν για την εφαρμογή του χρώματος.
Πέρα από τη χρηστικότητά τους, αυτά τα αντικείμενα αποκαλύπτουν και την αισθητική κάθε εποχής, καθώς οι συσκευασίες αποτελούσαν σημαντικό κομμάτι της εμπειρίας του μακιγιάζ. Το The Makeup Museum διατηρεί μια συλλογή ιστορικών καλλυντικών, συσκευασιών, διαφημίσεων και εργαλείων που αποτυπώνουν αυτή την εξέλιξη. Αντίστοιχα, το Smithsonian National Museum of American History διαθέτει ιστορικά αντικείμενα που καταγράφουν την πορεία των προϊόντων ομορφιάς.
@hillaryclarkmina Nearly 100 year old makeup compact restoration #makeup #vintage #vintagemakeup #diytutorial ♬ original sound – vintage beauty
Από τις αρχαίες χρωστικές μέχρι τις μεταλλικές θήκες και τα πρώτα απλικατέρ, η ιστορία του μακιγιάζ αποδεικνύει ότι η επιθυμία να πειραματιζόμαστε με την εμφάνισή μας δεν είναι κάτι καινούργιο. Αυτό που αλλάζει με τον χρόνο είναι τα υλικά, τα εργαλεία και οι τεχνικές, ενώ τα παλιά καλλυντικά εξακολουθούν να μας δίνουν μια ενδιαφέρουσα εικόνα των συνηθειών και των αισθητικών προτύπων κάθε εποχής.
Με πληροφορίες από History of Natural Ingredients in Cosmetics, Metropolitan Museum of Art,Smithsonian National Museum of American History,NewBeauty,Victoria and Albert Museum, The Makeup Museum
