Όταν μιλάμε για τροφικές αλλεργίες, συνήθως εστιάζουμε στο αλλεργιογόνο: το φιστίκι, το γάλα, το αυγό ή κάποιο άλλο τρόφιμο που πυροδοτεί την αντίδραση. Ωστόσο, μια νέα έρευνα που ανέδειξε πρόσφατα το New Scientist υποστηρίζει ότι η βαρύτητα μιας αλλεργικής αντίδρασης μπορεί να εξαρτάται και από έναν παράγοντα που μέχρι σήμερα δεν βρισκόταν στο επίκεντρο της προσοχής: τα μικρόβια που ζουν στο σώμα μας.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Cell Host & Microbe, υποδηλώνει ότι συγκεκριμένα βακτήρια του στόματος και του εντέρου μπορεί να επηρεάζουν το πώς ο οργανισμός αντιδρά σε ένα αλλεργιογόνο, ακόμη και το αν η αντίδραση θα είναι ήπια ή δυνητικά απειλητική για τη ζωή.
Τα βακτήρια που «επεξεργάζονται» τα αλλεργιογόνα
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι ορισμένα μικρόβια διαθέτουν την ικανότητα να μεταβολίζουν πρωτεΐνες από αλλεργιογόνα τρόφιμα πριν αυτές ενεργοποιήσουν πλήρως το ανοσοποιητικό σύστημα.
Με απλά λόγια, φαίνεται πως το ίδιο αλλεργιογόνο μπορεί να συμπεριφέρεται διαφορετικά ανάλογα με το μικροβιακό περιβάλλον στο οποίο εκτίθεται. Αυτό ίσως εξηγεί γιατί δύο άτομα με την ίδια αλλεργία μπορεί να εμφανίσουν τελείως διαφορετική αντίδραση έπειτα από έκθεση στην ίδια τροφή.
Σύμφωνα με το News Medical, τα ευρήματα είναι ιδιαίτερα σημαντικά για την αλλεργία στα φιστίκια, όπου η ένταση των αντιδράσεων συχνά διαφέρει σημαντικά μεταξύ ασθενών που θεωρητικά παρουσιάζουν παρόμοια ευαισθησία.
Η σύνδεση μικροβιώματος και αλλεργιών δεν είναι καινούργια
Αν και η συγκεκριμένη μελέτη ανοίγει νέους δρόμους, οι επιστήμονες γνωρίζουν εδώ και χρόνια ότι το μικροβίωμα επηρεάζει την ανάπτυξη αλλεργικών παθήσεων.
Ανασκόπηση που δημοσιεύθηκε στο Frontiers in Allergy αναφέρει ότι η μειωμένη ποικιλία βακτηρίων στο έντερο κατά τη βρεφική ηλικία συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης τροφικών αλλεργιών αργότερα στη ζωή.
Παρόμοια συμπεράσματα προέκυψαν και από ανασκόπηση στο Nutrients, σύμφωνα με την οποία η δυσβίωση η διαταραχή δηλαδή της φυσιολογικής ισορροπίας του μικροβιώματος φαίνεται να επηρεάζει την ανοσολογική ανοχή απέναντι στα τρόφιμα.
Τα «καλά» βακτήρια και η προστασία από τις αλλεργίες
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν ορισμένα βακτήρια που παράγουν λιπαρά οξέα βραχείας αλύσου, όπως το βουτυρικό οξύ.
Σύμφωνα με έρευνα στο pmc οι ουσίες αυτές προκύπτουν όταν τα βακτήρια του εντέρου διασπούν τις φυτικές ίνες και φαίνεται ότι συμβάλλουν στη διατήρηση της ακεραιότητας του εντερικού φραγμού και στη ρύθμιση του ανοσοποιητικού συστήματος.
Στο nature.com , εξάλλου, αναφέρεται ότι οι επιστήμονες εκτιμούν ότι τα μεταβολικά προϊόντα αυτών των μικροβίων μπορούν να επηρεάσουν τα ανοσοκύτταρα που εμπλέκονται στις αλλεργικές αντιδράσεις, μειώνοντας ενδεχομένως την ένταση της φλεγμονώδους απάντησης.
Θα μπορούσαμε κάποτε να προβλέπουμε τον κίνδυνο αναφυλαξίας;
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία της νέας έρευνας είναι ότι ίσως στο μέλλον η αξιολόγηση μιας τροφικής αλλεργίας να μην βασίζεται αποκλειστικά σε εξετάσεις αντισωμάτων ή δερματικά τεστ.
Οι επιστήμονες θεωρούν ότι η ανάλυση του μικροβιώματος θα μπορούσε να αποτελέσει έναν επιπλέον βιοδείκτη, βοηθώντας τους γιατρούς να εκτιμήσουν ποιοι ασθενείς κινδυνεύουν περισσότερο να εμφανίσουν σοβαρή αναφυλακτική αντίδραση.
Αν και το σενάριο αυτό παραμένει ερευνητικό, αρκετοί ειδικοί θεωρούν ότι βρισκόμαστε μπροστά σε μια σημαντική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τις αλλεργίες: όχι μόνο ως αποτέλεσμα της αλληλεπίδρασης μεταξύ οργανισμού και αλλεργιογόνου, αλλά ως προϊόν μιας πολύ πιο σύνθετης σχέσης ανάμεσα στο ανοσοποιητικό σύστημα και τα τρισεκατομμύρια μικρόβια που φιλοξενούμε.
Τι σημαίνουν όλα αυτά για εμάς;
Προς το παρόν, τα νέα ευρήματα δεν αλλάζουν τις οδηγίες για τα άτομα με τροφικές αλλεργίες. Η αποφυγή των αλλεργιογόνων, η σωστή παρακολούθηση από αλλεργιολόγο και η άμεση χρήση αδρεναλίνης σε περίπτωση αναφυλαξίας εξακολουθούν να αποτελούν τη βάση της αντιμετώπισης.
Ωστόσο, η μελέτη προσθέτει ακόμη ένα κομμάτι στο παζλ των αλλεργιών και ενισχύει την άποψη ότι το μικροβίωμά μας δεν επηρεάζει μόνο την πέψη ή την υγεία του εντέρου, αλλά ίσως καθορίζει και το πώς αντιδρά ο οργανισμός μας απέναντι σε ορισμένες από τις πιο επικίνδυνες αλλεργικές καταστάσεις.
Με πληροφορίες από New Scientist ,Cell Host & Microbe,News Medical, Frontiers in Allergy,Nutrients,pmc,nature.com