Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, σε συνέντευξή του στα «ΝΕΑ», μιλά για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου, το casus belli και τη «Γαλάζια Πατρίδα», εξαπολύοντας αιχμές για την ελληνική πολιτική σκηνή.
«Είναι σαν ασπιρίνη. Χωρίς την Τουρκία, η ελληνική εσωτερική πολιτική δεν θα μπορούσε να υπάρξει», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Χακάν Φιντάν, σχολιάζοντας την ελληνική πολιτική αντιπαράθεση και τη ρητορική απέναντι στην Άγκυρα.
Ο επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας υποστήριξε ότι, παρά τις προσπάθειες προσέγγισης των δύο χωρών και τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης, η εσωτερική πολιτική αντιπαράθεση στην Ελλάδα δυσκολεύει, κατά την άποψή του, τη λήψη αποφάσεων για την επίλυση των διμερών διαφορών.
Αναλυτικά οι δηλώσεις του για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις
«Από τον Μάιο του 2023 οι δύο κυβερνήσεις έλαβαν την απόφαση να επιλύσουν τα υφιστάμενα ζητήματα, να αποφύγουν τη δημιουργία εντάσεων και να δώσουν προτεραιότητα στα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης.
Μέχρι στιγμής η συνεργασία μας είναι αρκετά καλή. Τουλάχιστον, δεν έχουμε πλέον αερομαχίες. Το Αιγαίο έχει καταστεί ένα πιο ήρεμο μέρος τα τελευταία τρία χρόνια. Ωστόσο, στην ελληνική εσωτερική πολιτική σκηνή απαιτείται μια δόση ρητορικής κατά της Τουρκίας. Είναι σαν ασπιρίνη. Χωρίς την Τουρκία, η ελληνική εσωτερική πολιτική δεν θα μπορούσε να υπάρξει.
Αυτή η πραγματικότητα είναι σημαντική, καθώς εμποδίζει τη λήψη τολμηρών αποφάσεων για την επίλυση των προβλημάτων.
Ο πρόεδρος Ερντογάν έχει επανειλημμένα επιδιώξει να συνεργαστεί με κάθε εκλεγμένο έλληνα πρωθυπουργό για το ίδιο ζήτημα. Είναι έτοιμος να επιστρατεύσει την απαραίτητη πολιτική βούληση για την αντιμετώπιση των επίμαχων θεμάτων.
Τα ζητήματα που αφορούν τα ύδατα και το Αιγαίο απαιτούν ισχυρή πολιτική ηγεσία και από τις δύο πλευρές, ώστε να υπάρξει σύγκλιση και οριστική διευθέτηση. Κάθε φορά που συναντιόμαστε με τις ελληνικές κυβερνήσεις, διαπιστώνουμε ότι γνωρίζουν πώς να προσεγγίσουν το ζήτημα, αλλά αδυνατούν να επωμιστούν το πολιτικό κόστος».
Τι είπε για το καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου
Αναφερόμενος στο έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου (GSI), ο Χακάν Φιντάν δήλωσε ότι η Τουρκία δεν προβάλλει αντιρρήσεις, ζητώντας ωστόσο γραπτή ενημέρωση για τις θαλάσσιες έρευνες και τις συντεταγμένες των εργασιών.
«Αυτό είναι το μόνο που ζητάμε. Τίποτα περισσότερο», ανέφερε, υποστηρίζοντας ότι η Άγκυρα επιδιώκει να αποτρέψει τη δημιουργία νέων τετελεσμένων και τη μεταβολή του υφιστάμενου status quo.
Αναλυτικά, ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών είπε:
«Εμείς δεν προβάλλουμε αντιρρήσεις.
Συζητήσαμε γι’ αυτό με τον Πρωθυπουργό κ. Μητσοτάκη και τον πρόεδρο κ. Μακρόν.
Ο πρόεδρός μου έθεσε το θέμα στη Νέα Υόρκη, κατά τη συνάντησή του με τον Πρωθυπουργό κ. Μητσοτάκη. Χαρακτήρισε το έργο αξιόλογο, λέγοντας ότι θα προτιμούσα να αγοράζετε ηλεκτρική ενέργεια από εμάς αντί να τη μεταφέρετε από απόσταση 2.000 χιλιομέτρων, δαπανώντας πάνω από 2 δισ. ευρώ από ευρωπαϊκά κονδύλια, μπορώ να παρέχω από απόσταση μόλις 70 μιλίων από την ηπειρωτική Τουρκία νερό, ηλεκτρική ενέργεια και φυσικό αέριο, από τα οποία θα μπορούν να επωφεληθούν όλοι: Ελληνοκύπριοι, Τουρκοκύπριοι και ολόκληρος ο πληθυσμός. Δεν έχουμε ακόμη θίξει το ζήτημα των αμφισβητούμενων υδάτων στο Αιγαίο. Αυτό που ζητάμε είναι, όταν ένα πλοίο διεξάγει έρευνες στη θάλασσα, να μας αποστέλλει μια γραπτή ειδοποίηση, όχι απλώς προφορική, στην οποία να αναφέρει:
“Πρόκειται να προβούμε σε συγκεκριμένες ενέργειες στη συγκεκριμένη περιοχή, ορίστε οι συντεταγμένες”. Αυτό είναι το μόνο που ζητάμε. Τίποτα περισσότερο. Δεν θέλουμε να διαταραχθεί το status quo, ούτε να δημιουργηθεί ένα προηγούμενο με εντελώς λανθασμένο τρόπο, το οποίο θα προκαλέσει ακόμη μεγαλύτερα προβλήματα και για τις δύο πλευρές. Ας μην επιχειρήσουμε να διαμορφώσουμε ένα νέο status quo. Υπό αυτές τις προϋποθέσεις, δεν προβάλλουμε αντιρρήσεις. Είμαστε θετικοί».
Η θέση της Άγκυρας για το casus belli
Για το casus belli και την απειλή που συνδέεται με ενδεχόμενη επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια, ο Τούρκος υπουργός υποστήριξε ότι η Άγκυρα δεν το χαρακτηρίζει απειλή πολέμου, αλλά επικαλείται την απόφαση της Τουρκικής Εθνοσυνέλευσης του 1995.
Παράλληλα, κάλεσε την ελληνική πλευρά να αξιοποιήσει την παρουσία του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην εξουσία, λέγοντας ότι ο Τούρκος πρόεδρος διαθέτει την αναγκαία πολιτική νομιμοποίηση για την αντιμετώπιση των διαφορών.
Πιο συγκεκριμένα, δήλωσε «Οσον αφορά το “casus belli“, πολλοί θεωρούν ότι πρόκειται για απειλή πολέμου. Είναι η ελληνική εκδοχή. Εμείς, ωστόσο, δεν το έχουμε χαρακτηρίσει ως “casus belli”.
Πρόκειται για μια δήλωση της Τουρκικής Εθνοσυνέλευσης το 1995, δεν πρόκειται για νόμο, η οποία επισημαίνει ότι εάν η Ελλάδα επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα 12 ναυτικά μίλια χωρίς προηγούμενη επίλυση του ζητήματος με την Τουρκία, τότε η τουρκική κυβέρνηση οφείλει να λάβει κάθε αναγκαίο μέτρο για να το αποτρέψει.
Η δήλωση εκδόθηκε όταν η Ελλάδα αποδέχθηκε τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), υποδηλώνοντας ότι, βάσει της εν λόγω διεθνούς σύμβασης, ενδέχεται να έχει αυτό το δικαίωμα. Αυτή η προληπτική δήλωση συνέβαλε στη διατήρηση της ειρήνης μέχρι σήμερα. Δεν συνιστά απειλή πολέμου.
Μάλιστα, η Ελλάδα δεν έχει δηλώσει ποτέ ρητά ότι δεν προτίθεται να προβεί σε μια τέτοια ενέργεια (12 μίλια) πριν επιλυθεί το ζήτημα με την Τουρκία. Μέχρι τώρα διατηρούμε το status quo, αναμένοντας να επιλύσουμε τα προβλήματά μας πολιτισμένα. Το ζήτημα είναι επιλύσιμο. Μόνο ο πρόεδρος Ερντογάν διαθέτει την απαιτούμενη πολιτική νομιμοποίηση ώστε να επιστρατεύσει την πολιτική βούληση που χρειάζεται για την επίλυση του προβλήματος. Συμβουλεύω τους έλληνες φίλους μου: όσο εκείνος βρίσκεται ακόμα εκεί, εκμεταλλευτείτε τη στιγμή και συνεργαστείτε μαζί του».
«Δεν υπάρχει νομοσχέδιο για τη Γαλάζια Πατρίδα»
Ερωτηθείς για το ενδεχόμενο προώθησης νομοσχεδίου σχετικά με τη «Γαλάζια Πατρίδα», ο Χακάν Φιντάν απάντησε κατηγορηματικά: «Δεν υπάρχει νομοσχέδιο για τη Γαλάζια Πατρίδα».
Οι δηλώσεις του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών έγιναν στο πλαίσιο ομιλίας του στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Πολιτικής (EPC) στις Βρυξέλλες, όπου δέχθηκε ερωτήσεις από δημοσιογράφους, μεταξύ των οποίων και από «ΤΑ ΝΕΑ».
(Με πληροφορίες από ΤΑ ΝΕΑ)
