Μία ιδιαίτερη «Συναστρία» που επιχειρεί να συνδέσει την εικαστική δημιουργία, τον ποιητικό λόγο και την επιστημονική παρατήρηση του Σύμπαντος, με σημεία συνάντησης την Εθνική Βιβλιοθήκη, το Πλανητάριο του Ιδρύματος Ευγενίδου και τη Στοά Αρσακείου θα συμβεί τις επόμενες μέρες στην Αθήνα.
Η ομαδική έκθεση «Συναστρία» (16 Σεπτεμβρίου – 4 Οκτωβρίου, Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδας στο ΚΠΙΣΝ), σε επιμέλεια και κείμενο του Κώστα Πράπογλου, στρέφει την προσοχή μας σε μία από τις αρχαιότερες ανθρώπινες επιθυμίες: την ανάγκη να ενώσουμε απομακρυσμένα σημεία, να αναγνωρίσουμε μορφές μέσα στο άγνωστο και να αποδώσουμε νόημα σε όλα όσα μας υπερβαίνουν.
Πολύ πριν από την ανάπτυξη της επιστήμης και των οργανωμένων συστημάτων γνώσης, ο ουρανός υπήρξε ο πρώτος μεγάλος καμβάς της ανθρώπινης φαντασίας. Εκεί γεννήθηκαν μύθοι, φόβοι, επιθυμίες και αφηγήσεις που εξακολουθούν να συνοδεύουν την αντίληψή μας για τον κόσμο.
Ο τίτλος της έκθεσης οικειοποιείται τον όρο «συναστρία» και τον διευρύνει σε ένα σύστημα ανάγνωσης σχέσεων, συγγενειών και απρόσμενων αντιστοιχιών.
Είκοσι εικαστικοί εμπνέονται από τους πλανήτες, τους αστερισμούς και τις κοσμικές αφηγήσεις, δημιουργώντας έργα που συνδέουν τη μυθολογία, την επιστημονική παρατήρηση, την προσωπική εμπειρία και τη συλλογική μνήμη.
Στον πυρήνα της Συναστρίας βρίσκεται η πιθανότητα μιας απρόσμενης σύνδεσης: η στιγμή κατά την οποία ένα έργο, ένας στίχος ή μια σελίδα συναντά μια προσωπική ανάμνηση και αποκτά αιφνίδια οικειότητα
Ανάμεσα στις εικαστικές δημιουργίες εμφανίζονται ποιήματα δεκατριών σύγχρονων ποιητών και ποιητριών. Οι στίχοι τους εισάγουν στιγμές αναστολής του χρόνου, συνοδεύοντας τη διαδρομή του επισκέπτη σαν αστερισμοί της γλώσσας. Παράλληλα, επιλεγμένα χειρόγραφα και σπάνια βιβλία κοσμογραφίας, αστρονομίας και αστρολογίας από τις Ειδικές Συλλογές της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος φωτίζουν τη μακραίωνη σχέση του ανθρώπου με το ουράνιο στερέωμα.
Μέσα από τη γυάλινη οροφή της Βιβλιοθήκης, ο πραγματικός ουρανός εισέρχεται στην εκθεσιακή εμπειρία. Το φυσικό φως, οι νεφώσεις και οι μεταβολές της ημέρας συνοδεύουν τα έργα, υπενθυμίζοντας ότι η παρατήρηση παραμένει μια ζωντανή διαδικασία.
Στον πυρήνα της Συναστρίας βρίσκεται η πιθανότητα μιας απρόσμενης σύνδεσης: η στιγμή κατά την οποία ένα έργο, ένας στίχος ή μια σελίδα συναντά μια προσωπική ανάμνηση και αποκτά αιφνίδια οικειότητα. Οι επισκέπτες καλούνται να χαράξουν τη δική τους διαδρομή και, ενώνοντας τα σημεία, να ανακαλύψουν τον δικό τους αστερισμό.
Η διοργάνωση εκτείνεται και σε άλλους εμβληματικούς πολιτιστικούς και επιστημονικούς χώρους της Αθήνας. Πριν από την επίσημη έναρξη της έκθεσης, το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών που αποτελεί το 1ο Ερευνητικό Κέντρο της Ελλάδος θα φιλοξενήσει ειδική εκδήλωση στις κεντρικές εγκαταστάσεις του στον Λόφο των Νυμφών στο Θησείο, φέρνοντας τους ανθρώπους της τέχνης σε άμεση επαφή με την επιστημονική παρατήρηση του ουρανού. Η εκδήλωση θα περιλαμβάνει και παρατήρηση του νυχτερινού ουρανού, αναδεικνύοντας τη μοναδική εμπειρία της επαφής με το Σύμπαν μέσα από τα ιστορικά τηλεσκόπια του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών.
Στο Πλανητάριο του Ιδρύματος Ευγενίδου, το κοινό θα έχει την ευκαιρία να συμμετάσχει σε «Ζωντανές Περιηγήσεις στο Διάστημα». Οι περιηγήσεις αξιοποιούν το προηγμένο σύστημα προσομοίωσης διαστημικής πτήσης του Πλανηταρίου, συνδέοντας την επιστημονική γνώση με την αίσθηση ενός πραγματικού ταξιδιού στο διάστημα και μεταφέροντας την κεντρική ιδέα της Συναστρίας στο ίδιο το Σύμπαν.
Το Σάββατο 26 Σεπτεμβρίου, υπό το φως της Πανσελήνου, η νέα Στοά Αρσακείου θα φιλοξενήσει μια ξεχωριστή ποιητική βραδιά, κατά την οποία οι ποιητές και ποιήτριες που συμμετέχουν στη «Συναστρία» θα αναγνώσουν, στο αίθριο της Στοάς, τα ποιήματα που έγραψαν ειδικά για το εγχείρημα. Η ποίηση θα συναντήσει τον νυχτερινό ουρανό, μεταφέροντας τη διαδρομή της έκθεσης στην καρδιά της Αθήνας και δίνοντας φωνή στους αστερισμούς της γλώσσας. Αμέσως μετά θα ακολουθήσει μουσική εκδήλωση αφιερωμένη στην Πανσέληνο.
Με σεβασμό στο δικαίωμα όλων σε ισότιμη πρόσβαση στην τέχνη, η έκθεση περιλαμβάνει απτικές αποδόσεις έργων, ηχητικές αφηγήσεις και ειδικά σχεδιασμένο υλικό, επιτρέποντας σε ανθρώπους με οπτική αναπηρία να προσεγγίσουν τα έργα μέσα από διαφορετικές αισθήσεις.
Συμμετέχοντες καλλιτέχνες και καλλιτέχνιδες
Άννα Αμπαριώτου, Λυδία Ανδριώτη, Χρήστος Αντωναρόπουλος, Στάθης Βατανίδης, Κώστας Βαρώτσος, Ρόζα Ζεϊντάν, Αννίτα Καλημέρη, Σοφία Καλογεροπούλου, Βασίλης Καρακατσάνης, Micha CaWaui, Ιάσων Μεγκούλας (Cacao Rocks), Κωνσταντίνος Παπαμιχαλόπουλος, Κυριακή Πατρωνάκη-Χαραλαμπίδου, Λία Πέτρου, Λίνα Πηγαδιώτη, Εύη Σαββαΐδη, Τόλης Τατόλας, Γιώργος Τζινούδης, Κώστας Τσόκλης.
Ποιητές και ποιήτριες:’Αννα Γρίβα, Μυρσίνη Γκανά, Γιώργος Βέης, Χάρης Βλαβιανός, Νίκος Ερηνάκης, Γιάννης Ευσταθιάδης, Λένα Καλλέργη, Μαρία Κουλούρη, Δήμητρα Κωτούλα, Μαρία Πατακιά, Μαρία Τοπάλη, Θανάσης Χατζόπουλος, Δήμητρα Χριστοδούλου.
Info
Είσοδος ελεύθερη
Διάρκεια έκθεσης: 16 Σεπτεμβρίου – 4 Οκτωβρίου 2026
Ώρες λειτουργίας: Δευτέρα έως Κυριακή 09:30-20:00
Αίθριο 4ου ορόφου ΕΒΕ, ΚΠΙΣΝ
