Με την ενεργειακή ακρίβεια να δοκιμάζει νοικοκυριά και επιχειρήσεις, την Ελλάδα να πιέζει για πρόσθετα μέτρα στήριξης και τις διαφωνίες για τον επόμενο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό να παραμένουν, ξεκινά την Πέμπτη 15 Οκτωβρίου στις Βρυξέλλες η διήμερη Σύνοδος Κορυφής της ΕΕ. Στην ατζέντα βρίσκονται επίσης το μεταναστευτικό, η ευρωπαϊκή άμυνα, ο πόλεμος στην Ουκρανία και η Μέση Ανατολή, ενώ προσχέδιο συμπερασμάτων προβλέπει ρητή έκφραση δυσαρέσκειας για την απόφαση των ΗΠΑ να άρουν προσωρινά τις κυρώσεις στο ρωσικό ντίζελ.
«Προσιτές τιμές, ασφάλεια και σταθερότητα». Με αυτές τις τρεις προτεραιότητες ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, έχει δώσει το πολιτικό στίγμα της Συνόδου. Στην επιστολή του προς τους «27» ζητεί «στοχευμένα και προσωρινά μέτρα που θα μετριάσουν τις επιπτώσεις των υψηλών τιμών ενέργειας στους πολίτες και τις επιχειρήσεις», επιμένοντας παράλληλα στη μείωση της ευρωπαϊκής εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα.
Ενεργειακή ακρίβεια: Τι ζητεί η Ελλάδα
Σύμφωνα με προσχέδιο συμπερασμάτων που είδε η HuffPost, η κατάσταση «απαιτεί επειγόντως συντονισμένη ευρωπαϊκή απάντηση», με μέτρα προσαρμοσμένα στις συνθήκες κάθε κράτους-μέλους. Μεταξύ των παρεμβάσεων περιλαμβάνονται η παράταση του προσωρινού πλαισίου κρατικών ενισχύσεων για τους βιομηχανικούς κλάδους που πλήττονται περισσότερο και η αναβολή ορισμένων απαιτήσεων του κανονισμού για το μεθάνιο στις εισαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Η Αθήνα επιδιώκει, όπως και η Ρώμη, πρόσθετη δημοσιονομική ευελιξία για τη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων, αίτημα που συναντά αντιδράσεις.
«Δεν υπάρχει μία μαγική λύση για τη μείωση των τιμών ενέργειας», δήλωσε Ευρωπαίος αξιωματούχος, εκτιμώντας ότι οι ηγέτες θα ζητήσουν επιπλέον παρεμβάσεις από την Κομισιόν.
Στο τραπέζι βρίσκονται επίσης η στρατηγική «Μία Ευρώπη, Μία Αγορά», με τον Κόστα να ζητά «συγκεκριμένα αποτελέσματα» για επιχειρήσεις και πολίτες, καθώς και οι παγκόσμιες εμπορικές ανισορροπίες, με την Κίνα να αποτελεί, σύμφωνα με ευρωπαϊκές πηγές, τη μεγαλύτερη πηγή ανισορροπιών για την ΕΕ.
Προϋπολογισμός: Η πίεση του Κόστα και οι «φειδωλοί»
Η ιρλανδική προεδρία έχει καταθέσει συμβιβαστική πρόταση 1,83 τρισ. ευρώ για τον προϋπολογισμό 2028–2034, μειωμένη κατά 8% σε σχέση με την εισήγηση της Κομισιόν. Οι διαφωνίες αφορούν τόσο το συνολικό ύψος όσο και την κατανομή των δαπανών, με τους λεγόμενους «φειδωλούς» να επιμένουν στη συγκράτησή τους.
Ο Κόστα επιδιώκει συμφωνία έως το τέλος του 2026, ώστε να εγκριθεί εγκαίρως η νομοθεσία και να μη διακοπούν οι ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις τον Ιανουάριο του 2028. Οι επερχόμενες εκλογικές αναμετρήσεις, ιδιαίτερα στη Γαλλία, και η ανησυχία για ενίσχυση ευρωσκεπτικιστικών δυνάμεων προσθέτουν πολιτική πίεση.
«Τίποτα δεν έχει συμφωνηθεί μέχρι να συμφωνηθούν όλα», δήλωσε Ευρωπαίος αξιωματούχος, επισημαίνοντας ότι οι διαπραγματεύσεις εισέρχονται σε πιο συγκεκριμένη φάση, με κρίσιμο ζήτημα τις νέες πηγές χρηματοδότησης της ΕΕ.
Ουκρανία, άμυνα και η ελληνική ένσταση για την Τουρκία
Την Παρασκευή αναμένεται να συμμετάσχει ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι, προκειμένου να ενημερώσει τους ηγέτες για τις ανάγκες της χώρας του ενόψει του χειμώνα, ενώ θα συζητηθούν οι ρωσικές υβριδικές επιθέσεις, η ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας και οι κοινές προμήθειες εξοπλισμών.
Το προσχέδιο υπογραμμίζει τη συνεργασία με «ομονοούντες εταίρους» που συμμερίζονται τους στόχους εξωτερικής πολιτικής και ασφάλειας της ΕΕ, λαμβάνοντας υπόψη τα συμφέροντα ασφάλειας όλων των κρατών-μελών.
Η διατύπωση έχει ιδιαίτερη σημασία για Ελλάδα και Κύπρο, καθώς παραμένουν οι ελληνικές αντιρρήσεις στη διευρυμένη συμμετοχή της Τουρκίας στο SAFE, υπό το βάρος του τουρκικού casus belli. Η Άγκυρα, πάντως, δεν κατονομάζεται στο προσχέδιο.
Μεταναστευτικό και Μέση Ανατολή
Στο μεταναστευτικό, οι ηγέτες θα εξετάσουν την αντιμετώπιση μαζικών αφίξεων και της εργαλειοποίησης μεταναστών, με φόντο τη Θέουτα και την Κρήτη. Το προσχέδιο αναφέρεται στην ανάπτυξη ευρωπαϊκού πλαισίου έκτακτης ανάγκης, ενώ ο Κόστα ζητεί ετοιμότητα και αλληλεγγύη, παρά τη μείωση των παράτυπων αφίξεων.
Για τη Μέση Ανατολή θα συζητηθούν η Γάζα, το Ιράν και η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας, κρίσιμη για τη μεταφορά ενέργειας, λιπασμάτων και τροφίμων.
Το προσχέδιο ζητεί ενίσχυση των ευρωπαϊκών ναυτικών επιχειρήσεων ΑΣΠΙΔΕΣ και ATALANTA. Υπενθυμίζεται ότι η Κάγια Κάλας επισήμανε πρόσφατα πως η επιχείρηση ΑΣΠΙΔΕΣ χρειάζεται τουλάχιστον δέκα πλοία συνολικά, αριθμό που δεν έχει ακόμη εξασφαλίσει.
Τέλος, στην ατζέντα βρίσκεται η διεύρυνση της ΕΕ, με ιδιαίτερη έμφαση στις ενταξιακές διαπραγματεύσεις με το Μαυροβούνιο
