Όταν σκεφτόμαστε τους παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του στόματος, το μυαλό μας πηγαίνει συνήθως στο κάπνισμα, το αλκοόλ ή τον ιό HPV. Ωστόσο, ολοένα και περισσότερες έρευνες στρέφουν το ενδιαφέρον τους και στη διατροφή, εξετάζοντας τον ρόλο που μπορεί να παίζουν ορισμένα τρόφιμα στην εμφάνιση της νόσου.
Σύμφωνα με την American Cancer Society, αν και το κάπνισμα και η κατανάλωση αλκοόλ παραμένουν οι κυριότεροι παράγοντες κινδύνου, οι επιστήμονες μελετούν όλο και περισσότερο και τον ρόλο των διατροφικών συνηθειών στην ανάπτυξη καρκίνου της στοματικής κοιλότητας.
Το τρόφιμο που βρέθηκε στο μικροσκόπιο των ειδικών
Μία από τις κατηγορίες τροφίμων που έχουν απασχολήσει ιδιαίτερα τους επιστήμονες είναι τα επεξεργασμένα κρέατα, όπως το μπέικον, τα λουκάνικα, το ζαμπόν, τα σαλάμια και τα αλλαντικά γενικότερα. Όπως αναφέρει το EatingWell, επικαλούμενο ειδικούς στην ογκολογία και τη διατροφή, η συχνή κατανάλωσή τους ενδέχεται να σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του στόματος και του στοματοφάρυγγα.
Τα επεξεργασμένα κρέατα είναι προϊόντα που έχουν υποστεί κάποια μορφή επεξεργασίας, όπως κάπνισμα, αλάτισμα ή προσθήκη συντηρητικών, με στόχο τη μεγαλύτερη διάρκεια ζωής ή τη βελτίωση της γεύσης τους.
Γιατί τα επεξεργασμένα κρέατα προκαλούν ανησυχία
Σύμφωνα με το World Cancer Research Fund, τα επεξεργασμένα κρέατα περιέχουν συχνά νιτρικά και νιτρώδη άλατα, ουσίες που χρησιμοποιούνται ως συντηρητικά. Κατά την πέψη ή την επεξεργασία τους σε υψηλές θερμοκρασίες, αυτές οι ενώσεις μπορούν να μετατραπούν σε ουσίες που έχουν συνδεθεί με την καρκινογένεση.
Παράλληλα, όπως εξηγούν οι ειδικοί στο EatingWell , το κάπνισμα και άλλες μέθοδοι επεξεργασίας του κρέατος μπορεί να οδηγήσουν στον σχηματισμό χημικών ενώσεων που προκαλούν βλάβες στο DNA των κυττάρων, αυξάνοντας θεωρητικά τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου.
Τι έδειξε μεγάλη επιστημονική ανάλυση
Η σχέση μεταξύ επεξεργασμένου κρέατος και καρκίνου του στόματος δεν βασίζεται μόνο σε θεωρίες. Σύμφωνα με μετα-ανάλυση που δημοσιεύθηκε στο PubMed και εξέτασε δεδομένα από περισσότερους από 500.000 ανθρώπους, η υψηλή κατανάλωση επεξεργασμένου κρέατος συσχετίστηκε με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου της στοματικής κοιλότητας και του στοματοφάρυγγα.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η συσχέτιση ήταν πιο έντονη για τα επεξεργασμένα κρέατα σε σύγκριση με άλλα είδη κρέατος, γεγονός που ενισχύει την άποψη ότι η διαδικασία επεξεργασίας ίσως παίζει σημαντικό ρόλο στην αύξηση του κινδύνου.
Ο πιθανός ρόλος της φλεγμονής
Ένας ακόμη μηχανισμός που εξετάζουν οι επιστήμονες αφορά τη χρόνια φλεγμονή. Όπως επισημαίνει το EatingWell, η συστηματική κατανάλωση επεξεργασμένων τροφίμων, συμπεριλαμβανομένων ορισμένων αλλαντικών, ενδέχεται να συμβάλλει στη δημιουργία ενός πιο φλεγμονώδους περιβάλλοντος στον οργανισμό.
Παράλληλα, οι ειδικοί εξετάζουν και την επίδραση που μπορεί να έχουν τέτοιες τροφές στο μικροβίωμα του στόματος, δηλαδή στους μικροοργανισμούς που ζουν φυσιολογικά στη στοματική κοιλότητα και παίζουν σημαντικό ρόλο στη διατήρηση της υγείας.
Οι σημαντικότεροι παράγοντες κινδύνου παραμένουν άλλοι
Παρότι τα ευρήματα είναι ενδιαφέροντα, οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι τα επεξεργασμένα κρέατα αποτελούν μόνο έναν από τους πολλούς παράγοντες που μπορεί να επηρεάσουν τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου.
Σύμφωνα με την American Cancer Society, οι σημαντικότεροι παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του στόματος εξακολουθούν να είναι το κάπνισμα, η χρήση καπνού σε οποιαδήποτε μορφή, η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ και οι λοιμώξεις από συγκεκριμένα στελέχη του HPV.
Γι’ αυτό και οι επιστήμονες τονίζουν ότι δεν υπάρχει μία μόνο τροφή που προκαλεί καρκίνο, αλλά ένα σύνολο παραγόντων που δρουν συνδυαστικά με την πάροδο του χρόνου.
Τι μπορούμε να κάνουμε
Οι ειδικοί συστήνουν να περιορίσουμε την κατανάλωση επεξεργασμένων κρεάτων και να δίνουμε μεγαλύτερη έμφαση σε μια διατροφή πλούσια σε φρούτα, λαχανικά, όσπρια και τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες.
Παράλληλα, η αποφυγή του καπνίσματος, ο περιορισμός του αλκοόλ, η καλή στοματική υγιεινή και οι τακτικοί οδοντιατρικοί έλεγχοι αποτελούν από τα σημαντικότερα μέτρα πρόληψης.
Τελικά, δεν είναι ένα μόνο τρόφιμο που καθορίζει την υγεία μας, αλλά το σύνολο των συνηθειών που ακολουθούμε καθημερινά και για πολλά χρόνια.
Με πληροφορίες από American Cancer Society, EatingWell, World Cancer Research Fund, PubMed
