Με μια ομιλία γεμάτη ιστορικές αναφορές, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, υπερασπίστηκε την εξωτερική πολιτική «America First» του Ντόναλντ Τραμπ, έχοντας ως φόντο τον Παρθενώνα. Από την αρχαία Ελλάδα και τη Ρώμη έως την ίδρυση των Ηνωμένων Πολιτειών, ο Ρούμπιο επιχείρησε να συνδέσει την αμερικανική ταυτότητα με την κληρονομιά του δυτικού πολιτισμού, καλώντας παράλληλα την Ευρώπη να «ξυπνήσει από τον μακρύ λήθαργό της».
Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας υποστήριξε ότι η Δύση βρίσκεται σε κρίσιμο σταυροδρόμι και απέρριψε τις πολιτικές του παγκοσμιοποιητισμού, τις οποίες η κυβέρνηση Τραμπ συνδέει με την παράνομη μετανάστευση και την αποβιομηχάνιση. Όπως ανέφερε, «ο κόσμος της Δύσης βρίσκεται σε ένα σημείο καμπής», ενώ υπερασπίστηκε την «απολογητική επιδίωξη της εθνικής ισχύος» των ΗΠΑ.
Η ιδιαίτερα προσεκτικά σκηνοθετημένη ομιλία περιείχε μια δυναμική απόρριψη του είδους της παγκοσμιοποιητικής πολιτικής, την οποία ο Τραμπ έχει κατηγορήσει για τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν η Αμερική και η Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένης της αυξανόμενης παράνομης μετανάστευσης και της μεταφοράς της παραγωγής στο εξωτερικό. Ο Ρούμπιο προειδοποίησε ότι ο δυτικός κόσμος βρίσκεται σε ένα «σημείο καμπής» και υπερασπίστηκε την «απολογητική επιδίωξη της εθνικής ισχύος» από την πλευρά της Αμερικής.
«Η λέξη εθνικισμός έγινε μια βρόμικη λέξη, κι έτσι γκρεμίσαμε τα μνημεία μας», δήλωσε ο Ρούμπιο. «Καταδικάσαμε τη δική μας Ιστορία και, σε πάρα πολλά μέρη, διδάξαμε στα παιδιά μας να ντρέπονται για τη χώρα που θα κληρονομούσαν».
Τώρα, όπως είπε, ο δυτικός κόσμος έχει βρεθεί σε ένα σταυροδρόμι, όπου είτε πρέπει να «διατηρήσει τη θέση του στην κορυφή του κόσμου είτε να παραδοθεί σε ένα μέλλον παρακμής, υποτέλειας και εκφυλισμού».
«Υπό τον πρόεδρο Τραμπ, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν κάνει την επιλογή τους», συνέχισε ο Ρούμπιο. «Επιλέγουμε την απροκάλυπτη επιδίωξη της εθνικής ισχύος: να ανακτήσουμε τον έλεγχο των κρίσιμων αλυσίδων εφοδιασμού μας, να επαναβιομηχανοποιήσουμε την οικονομία μας, να ανοικοδομήσουμε την άμυνά μας και να αγωνιστούμε για την κυριαρχία στις τεχνολογίες και τις βιομηχανίες του μέλλοντος».
Οι εντάσεις με την Ευρώπη και το μήνυμα Ρούμπιο
Η ομιλία πραγματοποιήθηκε σε μια περίοδο κατά την οποία οι σχέσεις ΗΠΑ και Ευρώπης δοκιμάζονται από πολλαπλές εντάσεις, μεταξύ άλλων λόγω του πολέμου των ΗΠΑ στο Ιράν, της αμφίσημης στήριξης της Ουάσινγκτον στην άμυνα της Ουκρανίας απέναντι στη Ρωσία, αλλά και των διαφωνιών στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ, συμπεριλαμβανομένων των πρόσφατων απαιτήσεων του Τραμπ για κυριαρχία επί της Γροιλανδίας. Παράλληλα, ενισχύεται το ιδεολογικό χάσμα μεταξύ των δύο πλευρών, με κορυφαία στελέχη της αμερικανικής κυβέρνησης, όπως ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, να ασκούν έντονη κριτική στην Ευρώπη.
Η αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο η κυβέρνηση Τραμπ αντιλαμβάνεται και ασκεί την εθνική ισχύ έχει προκαλέσει ανησυχία σε πολλούς Ευρωπαίους συμμάχους, οι οποίοι εξακολουθούν να αναζητούν συμβιβασμούς με την Ουάσινγκτον σε κρίσιμα ζητήματα, όπως η στήριξη της Ουκρανίας και η οικονομική συνεργασία μέσω της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο Βανς, ο οποίος θεωρείται πιθανός υποψήφιος για τις προεδρικές εκλογές του 2028, είχε προειδοποιήσει πέρυσι τους Ευρωπαίους συμμάχους σε ομιλία του στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου, κατηγορώντας τους ηγέτες ότι «φοβούνται τρομοκρατημένοι από τους ίδιους τους λαούς τους» και προειδοποιώντας για την «απειλή εκ των έσω».
Ο Ρούμπιο έχει υιοθετήσει έναν λιγότερο επιθετικό, αλλά εξίσου αιχμηρό τόνο, καλώντας τις ευρωπαϊκές δυνάμεις, υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, να αντισταθούν σε αυτό που περιγράφει ως «εξάλειψη του πολιτισμού».
Το κάλεσμα για μια ισχυρότερη συμμαχία
Αναφερόμενος στις εντάσεις, επικαλέστηκε την πρώτη εναρκτήρια ομιλία του Αβραάμ Λίνκολν το 1861, λίγο πριν από τον Αμερικανικό Εμφύλιο, σημειώνοντας: «Παρότι τα πάθη μπορεί, κατά καιρούς, να έχουν δοκιμάσει τους δεσμούς στοργής μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ευρώπης, δεν πρέπει να επιτραπεί να τους διαρρήξουν».
«Μαζί, πρέπει να ενισχύσουμε μια συμμαχία ικανή να αντιμετωπίσει τις απειλές της εποχής μας», ανέφερε, εξυμνώντας την πρόσφατη συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ, Δανίας και Γροιλανδίας, η οποία, όπως υποστήριξε, θα «αναδιαμορφώσει την Αρκτική και θα ενισχύσει την ασφάλεια ολόκληρου του ΝΑΤΟ».
Μιλώντας ενώπιον περίπου 250 προσκεκλημένων Ελλήνων και Ευρωπαίων αξιωματούχων και δημοσιογράφων, ο Ρούμπιο επιχείρησε να συσπειρώσει τους Ευρωπαίους συμμάχους, καλώντας τους να ακολουθήσουν το παράδειγμα της ελληνικής κυβέρνησης και να ενισχύσουν τη συνεργασία με τις ΗΠΑ «από την ενέργεια έως τη μετανάστευση και την άμυνα, όπου η Ελλάδα αποτελεί πρότυπο σύμμαχο».
«Πιστεύουμε ότι η Ευρώπη μπορεί να ξυπνήσει από τον μακρύ λήθαργό της και να αναζωπυρώσει τη φλόγα που άναψε εδώ πριν από χιλιετίες», δήλωσε ο Ρούμπιο, αναφερόμενος στις αυξημένες ευρωπαϊκές αμυντικές δαπάνες, την ενίσχυση της παραγωγής και τη δημιουργία νέων συνεργασιών και προγραμμάτων.
Από την αρχαία Ελλάδα στην αμερικανική ταυτότητα
Για να ενισχύσει το επιχείρημά του, ο Ρούμπιο παρουσίασε μια επιλεκτική ανάγνωση της Ιστορίας, από την αρχαιότητα έως τη σύγχρονη εποχή, υποστηρίζοντας ότι οι αξίες των αρχαίων Ελλήνων επηρέασαν μεταγενέστερους επιστήμονες και εξερευνητές. Μεταξύ αυτών συμπεριέλαβε τον Χριστόφορο Κολόμβο και τον Ισπανό κατακτητή Ερνάν Κορτές, παρά τις αμφιλεγόμενες ιστορικές τους κληρονομιές που συνδέονται με την υποταγή της Λατινικής Αμερικής.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι, όπως και πολλοί άλλοι, έφεραν ένα πνεύμα εξερεύνησης και κατάκτησης που είχε τις ρίζες του στην αρχαιότητα.
«Οι σπουδαιότεροι Αμερικανοί κάθε γενιάς έφεραν τα αδιαμφισβήτητα χαρακτηριστικά των προγόνων τους – γεννημένοι στην Αθήνα, διαμορφωμένοι από τη Ρώμη, βαπτισμένοι στον χριστιανικό κόσμο, σφυρηλατημένοι στο καμίνι της μεσαιωνικής Ευρώπης, προικισμένοι με την αγγλική ιδιοφυΐα για την ελευθερία και στη συνέχεια μεταφερμένοι πέρα από τον Ατλαντικό για να ξαναγεννηθούν στις ακτές ενός νέου κόσμου», δήλωσε.
Η ομιλία στην Ακρόπολη ήταν ιδιαίτερα προσεγμένη ως προς την παραγωγή της, με τέσσερις κάμερες, μία εκ των οποίων ήταν τοποθετημένη σε γερανό. Η παρουσίαση ήταν ασυνήθιστη για υπουργό Εξωτερικών, καθώς πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο περιοδείας του Ρούμπιο σε τρεις χώρες, την Ισλανδία, την Πορτογαλία και, τελευταίο σταθμό, την Ελλάδα.
Σε μια ασυνήθιστη προσωπική αναφορά για τον επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας, ο Ρούμπιο συνέδεσε τη δική του οικογενειακή διαδρομή με την Ευρώπη και, κατ’ επέκταση, με τους αρχαίους Έλληνες.
«Δυόμισι αιώνες μετά την ίδρυση της αμερικανικής δημοκρατίας, στην άλλη άκρη του κόσμου από εκεί όπου στέκομαι τώρα – στέκομαι σήμερα εδώ ως υπουργός Εξωτερικών αυτής της δημοκρατίας και ως δισέγγονος εποίκων που έφτασαν στον Νέο Κόσμο από την Ισπανία – στέκομαι εδώ για να μαρτυρήσω ένα χρέος που καμία παρέλευση χρόνου, καμία απόσταση στον χώρο δεν μπορεί ποτέ να εξαλείψει», ανέφερε.
(Με πληροφορίες από Guardian)
