Για να μας βλέπεις πιο συχνά στα αποτελέσματα αναζήτησης Προσθήκη της huffingtonpost.gr στην Google

Μια ανάσα από την ολοκλήρωση μιας ιστορικής συμφωνίας φαίνεται να βρίσκονται ΗΠΑ και Ιράν, αν και οι δύο πλευρές συνεχίζουν να στέλνουν διαφορετικά μηνύματα για την πρόοδο των διαπραγματεύσεων.

Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε από το Οβάλ Γραφείο ότι έχει διαμορφωθεί μια «εξαιρετική συμφωνία», η οποία ενδέχεται να υπογραφεί ακόμη και μέσα στο Σαββατοκύριακο στην Ευρώπη.

Advertisement
Advertisement

Σύμφωνα με τον Αμερικανό πρόεδρο, το κείμενο βρίσκεται στο τελικό στάδιο επεξεργασίας και προβλέπει ότι η Τεχεράνη δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικά όπλα. Στην τελετή των υπογραφών αναμένεται να εκπροσωπήσουν την Ουάσιγκτον ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς και ο ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ.

«Δεν ξέρω αν το ακούσατε, αλλά σήμερα τελειώσαμε τον πόλεμο με το Ιράν», δήλωσε επίσης ο Τραμπ σε τηλεδιάσκεψη υποστήριξης του υποψηφίου κυβερνήτη της Τζόρτζια, Μπερτ Τζόουνς. Λίγες ώρες νωρίτερα είχε ανακοινώσει ότι ακυρώνει νέα στρατιωτικά πλήγματα κατά του Ιράν, υποστηρίζοντας ότι έχει επιτευχθεί μια «πολύ ισχυρή συμφωνία κατανόησης» μεταξύ των δύο πλευρών.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η Τεχεράνη αποδέχθηκε ότι δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο, κάτι που χαρακτήρισε ως τον βασικό στόχο της αμερικανικής στρατηγικής. Υποστήριξε επίσης ότι τα σχετικά έγγραφα βρίσκονται σε σχεδόν τελική μορφή και ότι η υπογραφή τους θα μπορούσε να γίνει σύντομα, πιθανώς στην Ευρώπη.

Ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν, Εσμαΐλ Μπαγκαΐ, δήλωσε ότι μέχρι στιγμής δεν έχει επιτευχθεί καμία συμφωνία μεταξύ των δύο χωρών.

Ποια η συμφωνία που ο Τραμπ λέει ότι «θα υπογραφεί σύντομα»

Το Axios αναφέρει ότι η συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν που ο Τραμπ ισχυρίζεται ότι θα υπογραφεί σύντομα, προβλέπει την άμεση επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ χωρίς διόδια και την παροχή ελάφρυνσης κυρώσεων προς το Ιράν με βάση τη συμμόρφωσή του, σύμφωνα με διπλωμάτη μίας από τις διαμεσολαβήτριες χώρες και Αμερικανό αξιωματούχο.

Advertisement

Η συμφωνία θα παρατείνει την εκεχειρία για 60 ημέρες, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, διάστημα κατά το οποίο θα διεξαχθούν πυρηνικές διαπραγματεύσεις. Το κείμενο περιλαμβάνει ένα πλαίσιο για την αντιμετώπιση του αποθέματος εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν, αν και οποιαδήποτε ενέργεια σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας θα εξαρτηθεί από μια δεύτερη, πιο λεπτομερή συμφωνία.

ΗΠΑ: Κατέρριψαν δύο ιρανικά drones στα Στενά του Ορμούζ – «Η κυκλοφορία συνεχίζεται»

Σύμφωνα με το Reuters, οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις κατέρριψαν δύο ιρανικά drones εφόρμησης, καθώς η Τεχεράνη εμφανίζεται αποφασισμένη να συνεχίσει τις ενέργειες εναντίον πλοίων που επιχειρούν να διασχίσουν το στρατηγικής σημασίας πέρασμα.

«Η κυκλοφορία στο στενό συνεχίζεται», δήλωσε ο Αμερικανός αξιωματούχος, ο οποίος μίλησε υπό καθεστώς ανωνυμίας.

Advertisement

Παρά το περιστατικό, μέχρι στιγμής δεν έχουν αναφερθεί άλλες άμεσες εχθροπραξίες μεταξύ αμερικανικών και ιρανικών δυνάμεων. Η εξέλιξη έρχεται λίγες ώρες μετά τις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ ότι οι δύο πλευρές βρίσκονται κοντά σε συμφωνία που θα μπορούσε να οδηγήσει στον τερματισμό της σύγκρουσης.

Κρατική τηλεόραση πρόβαλε εικόνες πυρηνικής έκρηξης – «Ήταν λάθος στο μοντάζ»

Έντονες αντιδράσεις προκάλεσε στο Ιράν η προβολή εικόνων που απεικόνιζαν μια προσομοιωμένη πυρηνική έκρηξη κατά τη διάρκεια ενημερωτικής εκπομπής της κρατικής τηλεόρασης τα ξημερώματα της Παρασκευής. Το βίντεο, το οποίο είχε δημιουργηθεί με τη χρήση τρισδιάστατων γραφικών, έδειχνε μια ισχυρή λάμψη πάνω από μια άγνωστη αστική περιοχή, ακολουθούμενη από τον σχηματισμό ενός τεράστιου μανιταριού καπνού, εικόνα που παραπέμπει σε πυρηνική έκρηξη.

Η μετάδοση των σκηνών προκάλεσε ανησυχία σε πολλούς πολίτες και οδήγησε σε εκτεταμένες συζητήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Δεδομένης της συνεχιζόμενης έντασης στην ευρύτερη περιοχή, αρκετοί χρήστες υπέθεσαν ότι το τηλεοπτικό δίκτυο είχε δεχθεί κυβερνοεπίθεση ή ότι επρόκειτο για ενέργεια δολιοφθοράς.

Ωστόσο, λίγες ώρες αργότερα, το κρατικό δίκτυο IRIB απέρριψε τα σχετικά σενάρια, διαψεύδοντας κατηγορηματικά ότι υπήρξε οποιαδήποτε παραβίαση ή παρέμβαση στο πρόγραμμά του.

Καμία επιβεβαίωση από την πλευρά της Τεχεράνης

Παρά τις δηλώσεις από αμερικανικής πλευράς που αφήνουν να εννοηθεί ότι υπάρχει πρόοδος στις διαπραγματεύσεις με το Ιράν, η Τεχεράνη δεν έχει επιβεβαιώσει ότι έχει επιτευχθεί συμφωνία.

Advertisement

Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγκαΐ, χαρακτήρισε τις σχετικές πληροφορίες ως εικασίες, επισημαίνοντας ότι δεν έχει ληφθεί καμία τελική απόφαση. Αν και αναγνώρισε ότι έχει διαμορφωθεί σημαντικό μέρος ενός σχεδίου μνημονίου κατανόησης, υποστήριξε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν θέσει νέους όρους κατά τη διάρκεια των συνομιλιών.

Advertisement

Παράλληλα, τόνισε ότι η ιρανική πλευρά δεν πρόκειται να αποδεχθεί ρυθμίσεις που υπερβαίνουν τις πάγιες «κόκκινες γραμμές» της.

Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και το Ισραήλ. Το γραφείο του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου επιβεβαίωσε ότι υπήρξε επικοινωνία με τον Ντόναλντ Τραμπ, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι το Ισραήλ δεν συμμετέχει στο υπό συζήτηση μνημόνιο. Η έλλειψη σαφούς και επίσημης επιβεβαίωσης από την Τεχεράνη εξηγεί γιατί αγορές και διπλωματικοί παράγοντες παραμένουν επιφυλακτικοί απέναντι στις αμερικανικές ανακοινώσεις.

Νετανιάχου για τις ανακοινώσεις Τραμπ: ΗΠΑ και Ιράν απλά συμφώνησαν να αρχίσουν να μιλούν, εμάς δεν μας αφορά

Με μια ανακοίνωση με ειρωνικές αιχμές σχολίασε το Ισραήλ τις ανακοινώσεις του Ντόναλντ Τραμπ περί συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν που θα αφορά τα πυρηνικά αλλά και τα Στενά του Ορμούζ.

Advertisement

Η ανακοίνωση ανέφερε ότι «ο πρόεδρος Τραμπ συνομίλησε σήμερα το βράδυ με τον πρωθυπουργό Νετανιάχου σχετικά με το υπό διαμόρφωση μνημόνιο κατανόησης με το Ιράν για την έναρξη διαπραγματεύσεων.

Αν και το Ισραήλ δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος στο μνημόνιο κατανόησης, ο πρωθυπουργός εξέφρασε την εκτίμησή του για τη δέσμευση του προέδρου Τραμπ ότι η τελική συμφωνία κατά την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων θα περιλαμβάνει την απομάκρυνση του εμπλουτισμένου ουρανίου, την αποσυναρμολόγηση της υποδομής εμπλουτισμού, τον περιορισμό της παραγωγής πυραύλων και την παύση της υποστήριξης του Ιράν προς τους τρομοκρατικούς εκπροσώπους του στην περιοχή».

Πηγή: Reuters

Οι δηλώσεις των προηγούμενων μηνών και η διαφορά

Υπάρχει όμως και μια σημαντική διαφορά σε σχέση με τις προηγούμενες εβδομάδες.

Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα υποστηρίξει από τον Απρίλιο ότι η συμφωνία βρίσκεται προ των πυλών. Στις 20 Απριλίου δήλωνε ότι μια συμφωνία θα επιτευχθεί «σχετικά γρήγορα».

Στις 6 Μαΐου προέβλεπε ότι ο πόλεμος θα τελείωνε σύντομα και ότι οι δύο πλευρές βρίσκονταν κοντά σε μνημόνιο 14 σημείων. Στις 23 Μαΐου υποστήριζε ότι η συμφωνία είχε «σε μεγάλο βαθμό διαπραγματευθεί».

Λίγες ημέρες αργότερα ο ίδιος εμφανιζόταν δυσαρεστημένος από τους όρους, ενώ ο αντιπρόεδρός του Τζέι Ντι Βανς έκανε λόγο για συμφωνία που ήταν «πολύ κοντά» αλλά όχι ακόμη έτοιμη.

Καμία από αυτές τις εκτιμήσεις δεν κατέληξε σε επίσημη υπογραφή.

Αυτή τη φορά, όμως, ο Αμερικανός πρόεδρος δεν μιλά απλώς για πρόοδο ή επικείμενη συμφωνία. Για πρώτη φορά χρησιμοποιεί τη φράση ότι «ο πόλεμος τελείωσε». Η διατύπωση είναι σαφώς πιο κατηγορηματική και πιο δεσμευτική πολιτικά από όλες τις προηγούμενες τοποθετήσεις του.

Γι’ αυτό και η νέα παρέμβασή του δεν μπορεί να αγνοηθεί.

Εντυπωσιακή μεταστροφή από την απειλή στη διπλωματία μέσα σε λίγες ώρες

Ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλεί η απότομη αλλαγή του κλίματος στις σχέσεις ΗΠΑ–Ιράν. Λίγες μόλις ώρες πριν ο Ντόναλντ Τραμπ προειδοποιούσε ότι η Ουάσιγκτον θα μπορούσε να πλήξει το Ιράν με σφοδρότητα, ενώ άφηνε ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο ελέγχου της νήσου Χάργκ, κομβικού σημείου για τις ιρανικές εξαγωγές πετρελαίου.

Η Τεχεράνη απάντησε με αυστηρές προειδοποιήσεις, τονίζοντας ότι οποιαδήποτε επίθεση στις ενεργειακές της εγκαταστάσεις θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στις περιφερειακές αγορές ενέργειας. Η ταχεία μετάβαση από την έντονη πολεμική ρητορική σε μηνύματα αποκλιμάκωσης και διαλόγου μέσα σε λίγες ώρες θεωρείται ενδεικτική της διαπραγματευτικής προσέγγισης που ακολουθεί ο Τραμπ, η οποία συνδυάζει πίεση και διπλωματία.

Στο επίκεντρο το Στενό του Ορμούζ

Παρά τα σενάρια αποκλιμάκωσης, το Στενό του Ορμούζ παραμένει κρίσιμο σημείο έντασης. Ως βασική δίοδος για τη μεταφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου παγκοσμίως, συγκεντρώνει το ενδιαφέρον των μεγάλων δυνάμεων. ΗΠΑ και Ιράν εξακολουθούν να προβάλλουν τον έλεγχό τους στην περιοχή, διατηρώντας ανοιχτό το γεωπολιτικό μέτωπο.

Το ερώτημα που παραμένει ανοιχτό

Παρά τα σημάδια αποκλιμάκωσης, το τοπίο παραμένει θολό. Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν δείχνουν να βρίσκονται πιο κοντά σε συμφωνία από οποιαδήποτε στιγμή μετά την έναρξη της κρίσης, ωστόσο δεν υπάρχει ακόμη υπογεγραμμένη συμφωνία ούτε επίσημη επιβεβαίωση από την Τεχεράνη. Αυτό καθιστά πρόωρο κάθε οριστικό συμπέρασμα για το τέλος της σύγκρουσης.

Η δήλωση του Ντόναλντ Τραμπ μπορεί να αποδειχθεί είτε η πρώτη δημόσια ένδειξη μιας ιστορικής συμφωνίας είτε ένας πρόωρος πανηγυρισμός. Το γεγονός ότι μιλά για ήδη τερματισμένο πόλεμο και όχι για επικείμενη συμφωνία εντείνει την αβεβαιότητα που εξακολουθεί να κυριαρχεί στη Μέση Ανατολή.