Την ανάγκη μείωσης των τιμών της ενέργειας και λήψης στοχευμένων και προσωρινών μέτρων στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων, ενόψει ενός δύσκολου χειμώνα, πάντοτε όμως στο πλαίσιο της διατήρησης της δημοσιονομικής σταθερότητας και βιωσιμότητας, αναμένεται να θέσει ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στη Σύνοδο Κορυφής της 15ης και 16ης Οκτωβρίου στις Βρυξέλλες, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές.
Η προσέγγιση αυτή ενδέχεται να αποτελέσει βάση συμβιβασμού μεταξύ των κρατών-μελών, καθώς οι μέχρι σήμερα αντιδράσεις στην παροχή πρόσθετης δημοσιονομικής ευελιξίας συνδέονται τόσο με τον φόβο δημοσιονομικού εκτροχιασμού όσο και με τον κίνδυνο γενικευμένες επιδοτήσεις να ενισχύσουν την κατανάλωση ενέργειας, αυξάνοντας τη ζήτηση και ασκώντας πρόσθετες πιέσεις στις τιμές. Υπό αυτό το πρίσμα, η έμφαση σε στοχευμένα και προσωρινά μέτρα, με παράλληλη διασφάλιση της δημοσιονομικής σταθερότητας, θα μπορούσε να διευκολύνει την αναζήτηση κοινά αποδεκτής λύσης.
Κατά κοινή ομολογία το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Οκτωβρίου πραγματοποιείται σε μια κρίσιμη συγκυρία, καθώς η Ευρώπη καλείται να αντιμετωπίσει πολλαπλές προκλήσεις, από τη νέα ενεργειακή κρίση και την αύξηση των τιμών, μέχρι την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας, τη διαπραγμάτευση για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο και τις τελευταίες εξελίξεις στην Ουκρανία.
Ενέργεια: Στήριξη και επανεξέταση της ευρωπαϊκής πολιτικής
Σε ό,τι αφορά την αύξηση των τιμών της ενέργειας, που προκαλεί η διεθνής αβεβαιότητα και η αναταραχή στα Στενά του Ορμούζ, ο Πρωθυπουργός αναμένεται να τονίσει ότι προτεραιότητα πρέπει να είναι η μείωση των τιμών της ενέργειας και η αναζήτηση τρόπων στοχευμένης και προσωρινής στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων – ιδιαίτερα των μικρομεσαίων – ενόψει ενός δύσκολου χειμώνα, πάντοτε στα πλαίσια της διατήρησης της δημοσιονομικής σταθερότητας και βιωσιμότητας, καθώς οι αγορές παραμένουν νευρικές.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, θα επαναλάβει τη σημασία της ολοκλήρωσης της Ευρωπαϊκής Αγοράς Ενέργειας και των ενεργειακών διασυνδέσεων. Ωστόσο, θα τονίσει, απαιτούνται και πιο μεσοπρόθεσμα μέτρα που να ανταποκρίνονται στη δύσκολη συγκυρία. Ε[πίσης, ο Πρωθυπουργός θα τονίσει ότι η πράσινη μετάβαση είναι ένας μακροπρόθεσμος στόχος όμως αυτή τη στιγμή απαιτείται η Ευρώπη να επανεξετάσει τις απόψεις της για την ενεργειακή ασφάλεια και να προσαρμόσει ανάλογα την πολιτική της.
Πηγές σημειώνουν ότι το επιχείρημα είναι πως η κλιματική πολιτική διαμορφώθηκε σε μια περίοδο σχετικά χαμηλού ενεργειακού κόστους. Σε αυτό το πλαίσιο ο Πρωθυπουργός θα επισημάνει ότι η Ευρώπη οφείλει να αναρωτηθεί αν σε μια συγκυρία υψηλού πληθωρισμού μπορεί να αντέξει το υψηλό ενεργειακό κόστος για την βιομηχανία της, την πράσινη μετάβαση και την τήρηση της δημοσιονομικής σταθερότητας ταυτόχρονα.
Σημειώνεται ότι στο προσχέδιο συμπερασμάτων που είδε η HuffPost περιλαμβάνονται η παράταση του προσωρινού πλαισίου κρατικών ενισχύσεων, η αναβολή ορισμένων υποχρεώσεων για το μεθάνιο και η πρόσκληση προς την Κομισιόν για πρόσθετα βραχυπρόθεσμα μέτρα. Παράλληλα, παραμένει ανοικτή η συζήτηση για μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία απέναντι στην ενεργειακή ακρίβεια.
Ανταγωνιστικότητα
Ως προς την ανταγωνιστικότητα και την απλοποίηση διαδικασιών, βάσει των ίδιων πηγών, ο κ. Μητσοτάκης θα επιμείνει ότι η νέα ενεργειακή κρίση αναδεικνύει ακόμα πιο έντονα το κενό ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας και την ανάγκη μείωσης των κρίσιμων εξαρτήσεων της Ε.Ε. Επιπλέον, θα επιμείνει στην υλοποίηση των εκθέσεων Λέτα και Ντράγκι, επισημαίνοντας παράλληλα ότι η πρόοδος στην υλοποίηση πρωτοβουλιών για την απλοποίηση της νομοθεσίας, και του ‘’28ου καθεστώτος’’ δεν είναι ικανοποιητική.
Προϋπολογισμός: Οι ελληνικές θέσεις
Στη συζήτηση για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) – η οποία συνεχίζεται πλέον στη βάση του αναθεωρημένου Negobox που προετοίμασε η Ιρλανδική Προεδρία – η χώρα μας έχει τοποθετηθεί με σαφήνεια. Οι αυξημένες φιλοδοξίες της Ένωσης δεν μπορούν να υπηρετηθούν με λιγότερους πόρους. Η ελληνική θέση είναι ότι απαιτείται ένας φιλόδοξος ευρωπαϊκός προϋπολογισμός που θα απαντά στις νέες προτεραιότητες, όπως η άμυνα, η ασφάλεια, η έρευνα και η καινοτομία – οι νέες όμως αυτές προτεραιότητες δεν μπορεί να χρηματοδοτηθούν σε βάρος της Πολιτικής Συνοχής και της ΚΑΠ.
Η Ελλάδα δεν θα δεχθεί περαιτέρω περικοπές σε αυτούς τους τομείς, ωστόσο, είναι ανοικτή στη συζήτηση για ένα νέο πακέτο ίδιων πόρων, έχει καταθέσει άλλωστε και σχετικές προτάσεις, εφόσον η κατανομή του κόστους δεν θα επιβαρύνει δυσανάλογα τις λιγότερο ανεπτυγμένες οικονομίες.
Η ιρλανδική συμβιβαστική πρόταση προβλέπει προϋπολογισμό 1,83 τρισ. ευρώ για την περίοδο 2028–2034, περίπου 8% μικρότερο από την αρχική πρόταση της Κομισιόν. Οι «φειδωλές» χώρες ζητούν μεγαλύτερη συγκράτηση δαπανών, ενώ ο Αντόνιο Κόστα επιδιώκει συμφωνία έως το τέλος του έτους, ενόψει και των εκλογικών αναμετρήσεων σε ευρωπαϊκά κράτη.
Διεύρυνση
Ως προς τη Διεύρυνση, η ελληνική θέση παραμένει ότι πρόκειται για στρατηγική επένδυση στην ασφάλεια και την σταθερότητα – πρόκειται για μια διαδικασία που εξαρτάται από τις επιδόσεις των ίδιων των υποψηφίων χωρών. Η χώρα μας δεν τάσσεται υπέρ της αλλαγής του τρόπου λήψης αποφάσεων και θεωρεί ότι οι εσωτερικές μεταρρυθμίσεις της Ε.Ε. και η Διεύρυνση είναι δύο διαφορετικές διαδικασίες που δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως πακέτο. Σε κάθε περίπτωση, η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής χρειάζεται μελέτη και όχι βιαστικές αποφάσεις.
Μεταναστευτικό
Σχετικά με το Μεταναστευτικό, η Ελλάδα σωστά υποστηρίζει ότι είναι από τα πρώτα κράτη-μέλη της Ε.Ε. που τόνισε τη σημασία προστασίας των εξωτερικών συνόρων της Ε.Ε., ενώ έχει εκφράσει την ικανοποίησή της για την στήριξη της Επιτροπής στην πρότασή της για έναν ευρωπαϊκό μηχανισμό διαχείρισης έκτακτων καταστάσεων μαζικής εισροής ή εργαλειοποίησης της μεταναστευτικής πίεσης, όπως στην περίπτωση του Έβρου το 2020.
Αυτό άλλωστε αποτυπώνεται και στην επιστολή της προέδρου της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν την οποία απέστειλε στους ηγέτες των 27 κρατών μελών.
Ακόμη αξίζει να σημειωθεί ότι στο προσχέδιο συμπερασμάτων καταγράφεται η πρόθεση της Κομισιόν να αναπτύξει, σε συνεργασία με τα κράτη-μέλη, ευρωπαϊκό πλαίσιο έκτακτης ανάγκης για μεταναστευτικές κρίσεις, περιλαμβανομένων των μαζικών αφίξεων και της εργαλειοποίησης μεταναστών.
Πρόκειται για μια συζήτηση η οποία εκτιμάται ότι θα είναι έντονη καθώς αναμένεται σύγκρουση απόψεων μεταξύ Ισπανίας, η οποία επιθυμεί μια πιο ήπια μεταναστευτική πολιτική εν αντιθέσει με την Ιταλία και την Δανία μεταξύ άλλων που επιμένουν σε σκλήρυνση της ευρωπαϊκής πολιτικής.
