Η θέση του Τζάνι Ινφαντίνο στην ηγεσία της FIFA φαίνεται να έχει ενισχυθεί σημαντικά, παρά τις έντονες αντιδράσεις που αντιμετώπισε το περασμένο καλοκαίρι. Ο πρόεδρος της παγκόσμιας ποδοσφαιρικής ομοσπονδίας έχει καταφέρει να ανακτήσει σημαντικές συμμαχίες, αξιοποιώντας έναν συνδυασμό διεθνών επαφών, πολιτικών συναντήσεων και οικονομικών εξαγγελιών.
Σύμφωνα με εκτενές δημοσίευμα των Financial Times, ο Ινφαντίνο έχει επισκεφθεί περισσότερες από 30 χώρες και περιοχές από τον Αύγουστο, πραγματοποιώντας συναντήσεις με πολιτικούς ηγέτες και εκπροσώπους εθνικών ποδοσφαιρικών ομοσπονδιών. Παράλληλα, έχει εξασφαλίσει τη δημόσια υποστήριξη δύο σημαντικών περιφερειακών οργανισμών: της Ασιατικής Ποδοσφαιρικής Συνομοσπονδίας (AFC) και της Ένωσης Ποδοσφαίρου Καραϊβικής (CFU).
Σημαντικό ρόλο στην προσπάθειά του διαδραματίζει και η πρόταση αύξησης της χρηματοδότησης των εθνικών ομοσπονδιών από 10 σε 25 εκατ. δολάρια για την τετραετία 2027-2030.
Το πολιτικό διακύβευμα είναι μεγάλο, καθώς στις εκλογές της FIFA καθεμία από τις 211 εθνικές ομοσπονδίες διαθέτει μία ψήφο, ανεξάρτητα από το μέγεθος, τον πληθυσμό ή την οικονομική ισχύ της χώρας της.
Από την αμφισβήτηση στην πολιτική αντεπίθεση
Η κρίση για τον Ινφαντίνο ξεκίνησε το καλοκαίρι, όταν αποκαλύφθηκε σχέδιο αναδιοργάνωσης των εμπορικών δραστηριοτήτων της FIFA, με τη δυνατότητα συμμετοχής ιδιωτών επενδυτών.
Η πρόταση αφορούσε τη δημιουργία μιας νέας εταιρικής δομής, της FIFA Forward Enterprise, στην οποία θα συγκεντρώνονταν εμπορικά δικαιώματα και δραστηριότητες μεγάλων διοργανώσεων, μεταξύ των οποίων και του Παγκοσμίου Κυπέλλου. Στο πλαίσιο του σχεδιασμού είχε εξεταστεί η παραχώρηση μειοψηφικού ποσοστού, περίπου 20%, σε εξωτερικούς επενδυτές.
Η προοπτική αυτή προκάλεσε έντονες αντιδράσεις. Η UEFA, η Concacaf και η AFC εξέφρασαν από κοινού την αντίθεσή τους, ασκώντας σκληρή κριτική στον τρόπο με τον οποίο προωθήθηκε το σχέδιο.
Οι επικριτές υποστήριξαν ότι μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να περιορίσει τον θεσμικό έλεγχο των ομοσπονδιών στις εμπορικές δραστηριότητες της FIFA. Η αντίδραση ήταν τόσο ισχυρή ώστε η πρόταση τελικά αποσύρθηκε.
Για πρώτη φορά, ο Ινφαντίνο βρέθηκε αντιμέτωπος με μια ευρεία συμμαχία αμφισβήτησης, η οποία περιλάμβανε σημαντικούς παράγοντες από τρεις διαφορετικές ποδοσφαιρικές συνομοσπονδίες.
Η απάντησή του, ωστόσο, δεν περιορίστηκε σε θεσμικές διαπραγματεύσεις. Επέλεξε να ενισχύσει απευθείας τις σχέσεις του με τις εθνικές ομοσπονδίες, δίνοντας ιδιαίτερη προσοχή στις περιοχές όπου κάθε ψήφος έχει σημαντική πολιτική αξία.
Η διπλωματική περιοδεία των 30 και πλέον χωρών
Η διεθνής κινητικότητα του προέδρου της FIFA αποτέλεσε βασικό στοιχείο της στρατηγικής του. Μέσα σε περίπου τρεις μήνες επισκέφθηκε περισσότερες από 30 χώρες και περιοχές, με ιδιαίτερη έμφαση στην Ασία και την Καραϊβική.
Στο Μπουτάν συναντήθηκε με τον βασιλιά, τον πρωθυπουργό και τον επικεφαλής της τοπικής ποδοσφαιρικής ομοσπονδίας. Η επίσκεψη απέκτησε ιδιαίτερη σημασία, καθώς ο τελευταίος είναι ένας από τους αντιπροέδρους της AFC.
Ακολούθησαν επισκέψεις στη Μογγολία και στον Λίβανο, όπου ο Ινφαντίνο είχε επαφές με πολιτικούς ηγέτες και ποδοσφαιρικούς παράγοντες. Στη Μογγολία συναντήθηκε με τον πρόεδρο Ουχνααγκίν Χουρελσούχ, ενώ στον Λίβανο συμμετείχε στα εγκαίνια νέας ποδοσφαιρικής εγκατάστασης.
Το πρόγραμμά του περιλάμβανε επίσης το Μπανγκλαντές, το Χονγκ Κονγκ, το Βιετνάμ και το Ουζμπεκιστάν. Στην τελευταία χώρα συναντήθηκε με τον πρόεδρο Σαβκάτ Μιρζιγιάγεφ, ενώ στο Βιετνάμ επισκέφθηκε υπό κατασκευή γήπεδο.
Οι επίσημες δραστηριότητες αφορούσαν την ανάπτυξη του ποδοσφαίρου, την προώθηση των γυναικείων και νεανικών διοργανώσεων και την κατασκευή αθλητικών υποδομών.
Ωστόσο, η χρονική συγκυρία και η γεωγραφική στόχευση των επισκέψεων έχουν προκαλέσει συζητήσεις για τον πραγματικό πολιτικό τους αντίκτυπο.
Η επιστροφή της Ασίας στο πλευρό του Ινφαντίνο
Μία από τις σημαντικότερες επιτυχίες του προέδρου της FIFA ήταν η μεταστροφή της AFC.
Η ασιατική συνομοσπονδία είχε συμμετάσχει στην κοινή αντίδραση κατά του σχεδίου FIFA Forward Enterprise, μαζί με την UEFA και την Concacaf. Λίγους μήνες αργότερα, όμως, ο πρόεδρός της, σεΐχης Σαλμάν μπιν Ιμπραχίμ αλ Χαλίφα, ανακοίνωσε ότι η AFC στηρίζει την επανεκλογή του Ινφαντίνο.
Η υποστήριξη αυτή έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς η Ασία εκπροσωπεί 46 εθνικές ομοσπονδίες με δικαίωμα ψήφου στις εκλογές της FIFA.
Η εξέλιξη αποδεικνύει ότι η κοινή αντίθεση σε μια συγκεκριμένη διοικητική απόφαση δεν σημαίνει απαραίτητα και διαρκή πολιτική σύμπλευση. Οι συνομοσπονδίες φαίνεται να αξιολογούν διαφορετικά τα συμφέροντά τους όταν το ζήτημα περνά από τη διακυβέρνηση της FIFA στην επιλογή του επόμενου προέδρου της.
Η Καραϊβική προσθέτει άλλες 25 ψήφους
Ανάλογη σημασία έχει και η στήριξη που εξασφάλισε ο Ινφαντίνο από την Ένωση Ποδοσφαίρου Καραϊβικής.
Στις αρχές Νοεμβρίου πραγματοποίησε νέα περιοδεία στην περιοχή, επισκεπτόμενος έξι ομοσπονδίες-μέλη της FIFA, μεταξύ των οποίων η Αρούμπα, η Αγία Λουκία και η Γρενάδα.
Στις 6 Νοεμβρίου, η CFU ανακοίνωσε επισήμως ότι υποστηρίζει την επανεκλογή του.
Ο οργανισμός εκπροσωπεί 25 ομοσπονδίες με δικαίωμα ψήφου, γεγονός που καθιστά την απόφασή του ιδιαίτερα σημαντική για τον εκλογικό σχεδιασμό του προέδρου της FIFA.
Η συγκεκριμένη εξέλιξη παρουσιάζει πρόσθετο ενδιαφέρον, καθώς η ηγεσία της ευρύτερης Concacaf είχε προηγουμένως συμμετάσχει στην κριτική κατά του Ινφαντίνο.
Η CFU διευκρίνισε ότι η απόφαση προέκυψε ύστερα από διαβουλεύσεις με τα μέλη της, επισημαίνοντας παράλληλα την ανάγκη για μεγαλύτερη διαφάνεια και ουσιαστικές διοικητικές μεταρρυθμίσεις.
Το οικονομικό δέλεαρ των 25 εκατ. δολαρίων
Πέρα από τις πολιτικές επαφές, η οικονομική διάσταση αποτελεί βασικό πυλώνα της στρατηγικής του Ινφαντίνο.
Στις 15 Οκτωβρίου, η FIFA παρουσίασε πρόταση για συνολική χρηματοδότηση ύψους 6,35 δισ. δολαρίων την περίοδο 2027-2030.
Το πιο σημαντικό στοιχείο αφορά την αύξηση των κονδυλίων που θα διατίθενται σε κάθε εθνική ομοσπονδία, από 10 σε 25 εκατ. δολάρια για την επόμενη τετραετία. Πρόκειται για αύξηση της τάξης του 150%.
Για τις μικρότερες ποδοσφαιρικές χώρες, τα συγκεκριμένα ποσά μπορούν να αποτελέσουν καθοριστικό παράγοντα ανάπτυξης. Η χρηματοδότηση μπορεί να υποστηρίξει την κατασκευή γηπέδων, τη δημιουργία προπονητικών κέντρων, την εκπαίδευση προπονητών και την ενίσχυση του γυναικείου και νεανικού ποδοσφαίρου.
Η FIFA συνδέει τη δυνατότητα αυξημένης χρηματοδότησης με τα υψηλότερα εμπορικά έσοδα που αναμένονται από το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2026.
Πρέπει, ωστόσο, να σημειωθεί ότι η πρόταση δεν έχει ακόμη λάβει όλες τις απαραίτητες εγκρίσεις. Οι όροι κατανομής και ελέγχου των χρημάτων θα πρέπει να οριστικοποιηθούν πριν από την τελική έγκριση στο συνέδριο της FIFA τον Μάρτιο του 2027.
Επομένως, τα 25 εκατ. δολάρια αποτελούν προς το παρόν προτεινόμενο χρηματοδοτικό πλαίσιο και όχι ήδη καταβληθέντα ποσά.
Οι καταγγελίες και τα ερωτήματα για τη διαφάνεια
Η στρατηγική του Ινφαντίνο δεν έχει μείνει χωρίς αντιδράσεις.
Ο πρίγκιπας Αλί μπιν αλ Χουσεΐν, πρόεδρος της Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας της Ιορδανίας, κατηγόρησε τον Αύγουστο τη FIFA για «εκβιασμό».
Σύμφωνα με τον ίδιο, η παγκόσμια ομοσπονδία προσφέρθηκε να συμβάλει στην αντιμετώπιση προβλημάτων της ιορδανικής ποδοσφαιρικής διοίκησης, συνδέοντας την υποστήριξη αυτή με την πολιτική στήριξη προς τον Ινφαντίνο.
Πρόκειται για καταγγελία που δεν έχει αποδειχθεί. Η AFC παρέπεμψε τις σχετικές δηλώσεις στα αρμόδια δικαιοδοτικά της όργανα για εξέταση.
Το περιστατικό επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα της οικονομικής εξάρτησης των μικρότερων ομοσπονδιών από τη FIFA και το κατά πόσο αυτή μπορεί να επηρεάσει την ανεξαρτησία των εκλογικών τους αποφάσεων.
Από την πλευρά της, η FIFA απορρίπτει την κριτική για τις διεθνείς μετακινήσεις του προέδρου της, υποστηρίζοντας ότι η διατήρηση στενών σχέσεων με τις εθνικές ομοσπονδίες και τους πολιτικούς θεσμούς αποτελεί μέρος των επίσημων καθηκόντων του.
Συγγνώμη για το αποτυχημένο σχέδιο και υποσχέσεις μεταρρυθμίσεων
Σε μια προσπάθεια να περιορίσει τις αντιδράσεις, ο Ινφαντίνο ζήτησε τον Οκτώβριο συγγνώμη για τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάστηκε και επικοινωνήθηκε η πρόταση FIFA Forward Enterprise.
Παράλληλα, η FIFA ανακοίνωσε τη δημιουργία ομάδας εργασίας που θα εξετάσει αλλαγές στη διακυβέρνηση του οργανισμού και θα προτείνει βελτιώσεις στις διαδικασίες διαβούλευσης με τις συνομοσπονδίες και τις εθνικές ομοσπονδίες.
Οι κινήσεις αυτές επιχειρούν να αποκαταστήσουν την εμπιστοσύνη και να περιορίσουν την κριτική για τη συγκέντρωση εξουσιών στην κορυφή της παγκόσμιας ποδοσφαιρικής διοίκησης.
Για τους αντιπάλους του, ωστόσο, το πρόβλημα δεν αφορά μόνο ένα αποτυχημένο επιχειρηματικό σχέδιο, αλλά συνολικά τον τρόπο λήψης αποφάσεων και την έλλειψη διαφάνειας.
Η μάχη για την προεδρία και η απουσία του Βενγκέρ
Οι εκλογές για την προεδρία της FIFA έχουν προγραμματιστεί για τις 18 Μαρτίου 2027 στο Ραμπάτ του Μαρόκου.
Για να γίνει δεκτή μια υποψηφιότητα, απαιτείται η υποστήριξη τουλάχιστον πέντε εθνικών ομοσπονδιών, ενώ η προθεσμία υποβολής λήγει στις 18 Νοεμβρίου 2026.
Μέχρι στιγμής, την πρόθεσή τους να διεκδικήσουν την προεδρία έχουν ανακοινώσει ο Ιάπωνας Κόζο Τασίμα, πρώην πρόεδρος της ποδοσφαιρικής ομοσπονδίας της χώρας του και μέλος του Συμβουλίου της FIFA, καθώς και ο πρώην Ελβετός διεθνής Ραμόν Βέγκα.
Ο Τασίμα έχει ασκήσει κριτική στη διοίκηση Ινφαντίνο, δίνοντας έμφαση στην ανάγκη ενίσχυσης της διαφάνειας και των θεσμικών διαδικασιών.
Ένα από τα ονόματα που εξετάστηκαν ως πιθανή εναλλακτική λύση ήταν εκείνο του Αρσέν Βενγκέρ. Ο πρώην προπονητής της Άρσεναλ, ο οποίος σήμερα κατέχει τη θέση του επικεφαλής παγκόσμιας ανάπτυξης ποδοσφαίρου στη FIFA, θεωρήθηκε από ορισμένους Ευρωπαίους παράγοντες κατάλληλος υποψήφιος λόγω της διεθνούς αναγνωρισιμότητάς του.
Ωστόσο, σύμφωνα με δημοσιεύματα της 14ης και 15ης Νοεμβρίου, ο Βενγκέρ δεν προτίθεται να συμμετάσχει στην εκλογική αναμέτρηση.
Η εξέλιξη αυτή δυσκολεύει ακόμη περισσότερο την προσπάθεια των αντιπάλων του Ινφαντίνο να συγκροτήσουν μια ισχυρή υποψηφιότητα απέναντί του.
Γιατί η Ευρώπη δεν μπορεί να κερδίσει μόνη της
Η αριθμητική των εκλογών εξηγεί σε μεγάλο βαθμό γιατί ο Ινφαντίνο έχει δώσει τόσο μεγάλη έμφαση στην Ασία, την Αφρική και την Καραϊβική.
Οι 211 εθνικές ομοσπονδίες της FIFA διαθέτουν από μία ψήφο η καθεμία. Η κατανομή ανά συνομοσπονδία έχει ως εξής:
- UEFA (Ευρώπη): 55 ψήφοι.
- CAF (Αφρική): 54 ψήφοι.
- AFC (Ασία): 46 ψήφοι.
- Concacaf (Βόρεια και Κεντρική Αμερική και Καραϊβική): 35 ψήφοι.
- OFC (Ωκεανία): 11 ψήφοι.
- CONMEBOL (Νότια Αμερική): 10 ψήφοι.
Για την εξασφάλιση της απόλυτης πλειοψηφίας απαιτούνται 106 ψήφοι, εφόσον συμμετάσχουν και οι 211 ομοσπονδίες.
Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και μια ενιαία ευρωπαϊκή αντιπολίτευση δεν διαθέτει από μόνη της τον απαιτούμενο αριθμό ψήφων για να ανατρέψει τον σημερινό πρόεδρο.
Αντίθετα, η εξασφάλιση υποστήριξης από τις μεγάλες εκλογικές δεξαμενές της Ασίας, της Αφρικής και της Καραϊβικής δημιουργεί σημαντικό πλεονέκτημα για τον Ινφαντίνο.
Βεβαίως, οι δημόσιες ανακοινώσεις στήριξης δεν αποτελούν εγγύηση για το τελικό αποτέλεσμα. Η πραγματική εικόνα θα διαμορφωθεί στην κάλπη του Μαρτίου.
Η εξουσία της FIFA και το πολιτικό μέλλον του παγκόσμιου ποδοσφαίρου
Η υπόθεση Ινφαντίνο αναδεικνύει μια λιγότερο προβεβλημένη πλευρά της λειτουργίας του παγκόσμιου ποδοσφαίρου: τη σχέση ανάμεσα στην οικονομική ισχύ και την πολιτική επιρροή.
Η FIFA δεν περιορίζεται στη διοργάνωση διεθνών πρωταθλημάτων. Διαχειρίζεται τεράστιους οικονομικούς πόρους, χρηματοδοτεί αθλητικές υποδομές και επηρεάζει άμεσα την αναπτυξιακή πορεία εκατοντάδων εθνικών ποδοσφαιρικών οργανισμών.
Για τις μικρότερες χώρες, η οικονομική ενίσχυση από την παγκόσμια ομοσπονδία μπορεί να καθορίσει τη δυνατότητα δημιουργίας γηπέδων, ακαδημιών και προγραμμάτων ανάπτυξης.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι διεθνείς περιοδείες, οι προσωπικές επαφές και οι χρηματοδοτικές δεσμεύσεις αποκτούν ιδιαίτερη πολιτική σημασία.
Ο Ινφαντίνο φαίνεται να έχει ανακτήσει σημαντικό μέρος της υποστήριξης που έχασε το καλοκαίρι, περιορίζοντας ταυτόχρονα τη δυνατότητα των αντιπάλων του να εμφανιστούν ως ενιαίο μέτωπο.
Η εκλογική μάχη, ωστόσο, δεν έχει ακόμη κριθεί. Τα ερωτήματα για τη διαφάνεια, τη διακυβέρνηση και τη συγκέντρωση εξουσιών στη FIFA εξακολουθούν να υπάρχουν.
Το βέβαιο είναι ότι ο σημερινός πρόεδρος έχει καταφέρει να μετατρέψει μια σοβαρή διοικητική κρίση σε μια νέα πολιτική ευκαιρία, ενισχύοντας τις πιθανότητές του για ακόμη μία θητεία στην κορυφή του παγκόσμιου ποδοσφαίρου.
